WYDANIE ELEKTRONICZNE

#4

[53]

kwiecień-maj 2020

2

#4 [53]  kwiecień/maj 2020 WARSZAWA www.glosmordoru.pl

Cięciai oszczędności

Obroty 30 proc. przedsię-biorstw spadły o połowę, a co piąta firma będzie zwalniać pracowników – wynika z badań przeprowadzonych przez firmę dhosting.pl wspólnie z agencją badawczą SW Research.

Redukcja kosztów stałych w celu zachowania płynności to jeden z pierwszych wdra-żanych przez przedsiębiorców mechanizmów. Zmniejszenie liczby etatów, porozumienia dotyczące zmniejszenia wyna-grodzeń czy też wypowiadanie umów z częścią tzw. kontrakto-rów, to tylko niektóre z podję-tych kroków. Od odpowiedniej adaptacji do trudnych warun-ków rynkowych zależeć bę-dzie najbliższa przyszłość wie-lu firm.

47 proc. Polaków uważa, że pandemia spowoduje utratę pracy przez nich samych lub kogoś z ich bliskich.

51 proc. Polaków spodziewa się, że skutki pandemii zna-cząco wpłyną na spadek ich dochodów.

68 proc. Polaków oce-nia działania rządu jako niewystarczające.

70 proc. Polaków pozytyw-nie oceniło zaangażowa-nie swojego pracodawcy w utrzymanie miejsc pracy.

Badanie zostało wykonane – na zlecenie Konfederacji Lewiatan – przez Instytut Badań Spraw Pub-licznych, metodą CATI, na repre-zentatywnej próbie 1 002 pełno-letnich mieszkańców Polski

Inwestycjeczy oszczędności?

Oszczędności za wszelką cenę, z pominięciem nakładów zwią-zanych z adaptacją do obec-nej sytuacji, mogą być zgubne w długim terminie.

Z dzisiejszej perspektywy określenie daty końca pande-mii brzmi jak wróżenie z fu-sów, a pewne są tylko podatki (bo o śmierci nikt teraz nie chce myśleć), składki odprowadzane z tytułu ubezpieczeń społecz-nych, raty kredytowe czy inne koszty związane np. z najmem powierzchni.

Ogólna sytuacja gospodar-cza spowodowała osłabienie globalnego popytu, a co za tym idzie walka o klienta stała się dla wielu firm jeszcze trudniej-sza, przy zauważalnym wzro-ście działań konkurencyjnych. Czy w takich realiach można pozwolić sobie na brak inwe-stycji w marketing lub nowe kanały sprzedaży? Wydaje się prawie pewne, że dla większo-ści branż nie.

Adaptor die?

Realne zagrożenie biznesu, które dotknęło tysiące przed-siębiorców, musiało spotkać się z szybką reakcją zwrotną. Oprócz cięć wydatków pracow-niczych, na ratunek przychodzi digitalizacja.

O pracy zdalnej czy narzę-dziach, które są do niej wyko-rzystywane, powstało już wie-le artykułów, dlatego akurat w tym momencie można pomi-nąć kwestię jak ustalić hawaj-skie tło w Zoomie.

Wiele branż, jak choć-by wspomniana na wstępie show biznes, dopasowało się do obecnej sytuacji nie tylko dzięki zmianie samej organi-zacji pracy, ale też np. poprzez aranżowanie występów online przy wykorzystaniu techno-logii PPV znanej z wydarzeń sportowych.

Społeczna odpowiedzialność biznesu

Dużo mówi się o tarczy anty-kryzysowej przygotowanej przez rząd. Warto jednak pa-miętać też o wielu oddolnych inicjatywach, takich jak gru-py wsparcia – m.in. „Zarażony biznes”, gdzie zebrali się fa-chowcy z różnych branż, ofe-

rując bezpłatną pomoc, audyt czy konsultacje związane z re-klamami, marketingiem czy stroną internetową.

Kolejną ciekawą inicja-tywą, tym razem skierowa-ną do jednostek NGO jest www.techtotherescue.org. Już ponad sto firm z Polski i z zagranicy zadeklarowało w ostatnich dniach pomoc dla organizacji pozarządowych dotkniętych skutkami epide-mii koronawirusa. NGO czę-sto nie dysponują budżetem, wiedzą i specjalistami, nie-zbędnymi do przeprowadze-nia błyskawicznej digitaliza-cji. Tym samym nie są w stanie reagować tak sprawnie, jak prywatne przedsiębiorstwa. Firmy, które zadeklarowały pomoc w ramach TechToThe-Rescue.org wyrażają zgodę na upublicznienie swoich da-nych i zobowiązują się do zre-alizowania zaproponowanych usług w najszybszym możli-wym czasie.

Solidarność społeczeń-stwa oraz wiele oddolnych inicjatyw można zaobserwo-wać niemal na każdym kro-ku. Oferty bezpłatnych usług i wsparcia w biznesie prze-stały już dziwić. Pozostaje je-dynie życzyć sobie, żeby do-bre uczynki nie zniknęły wraz z końcem epidemii i patrzeć z szacunkiem na bezintere-sownie pomagających.

Digitalizacjai co dalej?

Jeżeli udało nam się pomyślnie przejść przymusowy proces di-gitalizacji, pora na adaptację związaną z marketingiem. Bil-bordy, ulotki i inne formy mar-ketingu bezpośredniego tym-czasowo odchodzą w zapo-mnienie. Głównym celem mar-ketingu jest dotarcie do klienta, a obecnie tymi sposobami do-trzeć możemy jedynie do pta-ctwa panoszącego się w okolicy. Od czego więc zacząć? W takich chwilach ważne jest budowanie zaangażowania i długotermino-wych relacji z odbiorcami, a do tego właśnie idealnie nadają się social media. Facebook, Insta-gram, Linkedin oraz… TikTok (!).

Media bywają zaskakujące, tak jak prezydent zakładający konto właśnie na TikToku. Ka-nał komunikacji powinien być dopasowany do naszej grupy docelowej, dlatego Linkedin sprawdzi się lepiej w profesjo-nalnej komunikacji B2B, a od-powiednio targetowane rekla-my pozwolą łatwiej dotrzeć do osób decyzyjnych. TikTok po-może w branżach skupionych głównie na młodych odbior-cach, jak np. komputerowa czy streetwear. Aktywność na insta-gramie to zdecydowany must--have dla każdej firmy związanej z odzieżą czy biżuterią. A stary, dobry Facebook sprawdzi się

jako uniwersalny kanał komuni-kacji i ekspozycji marki – nawet jeżeli prowadzimy małą piekar-nię, warto pochwalić się impo-nującym zdjęciem wypieków.

Branże „offline” i transformacja?

Ograniczenie poruszania się ma ogromny wpływ na bizne-sy stacjonarne, które nie do końca były przygotowane na tę wyjątkową sytuację. Oprócz rozporządzeń i rekomendacji rządowych, sami konsumen-ci raczej nie przejawiają chęci pojawiania się w zaludnionych przestrzeniach.

Dobrym przykładem szyb-kiej adaptacji rynkowej jest sieć sklepów Żabka, która na począt-ku kwietnia wprowadziła pilo-tażowy projekt „click&collect” w wybranych warszawskich punktach. Klienci mogą skła-dać zamówienia przez aplikację mobilną Żappka i odbierać za-kupy w sklepach stacjonarnych. Obecnie trzeba zapłacić w trak-cie odbioru zakupów, jednak nadal jest to znaczne skrócenie czasu pobytu w sklepie.

Tym samym tropem poszła kolejna sieć detaliczna Stokrot-ka, która co prawda otworzyła sklep internetowy, jednak – tak jak w przypadku Żabki – wy-maga samodzielnego odebra-nia zakupów.

Omnichannelto już nie tylko buzzword

Omnichannel (wielokana-łowość sprzedaży) to przez pewien czas – szczególnie w e-commerce – była mod-na fraza, wymieniana niemal w każdej konwersacji. W tych czasach jednak realne potrze-by rynkowe powodują, że kwe-stie wielokanałowości i fak-tycznego przenikania się świa-tów offline i online są jeszcze bardziej aktualne.

Odejście od koncepcji to-talnego paraliżu życia spo-łecznego i stopniowy powrót do „normalności” będą wy-magały od nas, klientów roz-sądku, a od przedsiębiorców zapewnienia sposobów na zmniejszenie zagęszczenia kupujących.

Tu przyjdą z pomocą nowe technologie, które będą z pewnością szerzej wyko-rzystywane w służbie ludz-kości. Niezależnie czy bę-dziemy mieli do czynienia ze sklepem spożywczym, dro-gerią czy siecią odzieżową, można spodziewać się więk-szego wykorzystania aplika-cji do samodzielnego skano-wania kodów, wspomnianej już metody click&collect czy jeszcze większej liczby tak dobrze nam znanych kas samoobsługowych.

RewolucjaCyfrowa v.2.0?

Na przełomie XX i XXI w. ob-serwowaliśmy tzw. bańkę dot.com, polegającą na wręcz euforycznym przecenianiu wszystkich spółek giełdowych już działających w internecie lub tych, które właśnie miały zacząć. W dzisiejszych realiach internet to nie bańka czy wi-zjonerstwo, a pragmatyczna konieczność dla wielu przed-siębiorstw, także tych, które nie wiązały z internetem swo-jej przyszłości.

Piekarnia z zamówieniami online, sklep spożywczy onli-ne, apteka online – zmuszeni okolicznościami coraz bardziej dążymy do życiowej rewolu-cji, gdzie także te prozaiczne czynności zostaną częściowo scyfryzowane.

W najgorszym położeniu wydają się być branża motory-zacyjna, linie lotnicze oraz tu-rystyka. Jeżeli przywykniemy właśnie do takiego kanapo-wego stylu życia, jak obecnie, może to odbić się długotermi-nowo na popycie właśnie na te produkty i usługi.

Igor Kałuża

Marketing i biznes

w fazie adaptacji

To, że koronawirus wpłynie na gospodarkę wiedzieliśmy już w momencie wybuchu epidemii w chińskim Wuhan. Nie wiedzieliśmy natomiast jak duże zmiany wymusi on na przedsiębior-cach w Europie. Branża konferencyjno-targowa, turystyczna czy show biznes to pierwsze fi-nansowe ofiary pandemii. Co ważne, nie wszyscy powiedzieli jeszcze ostatnie słowo w tym nierównym pojedynku, a ciężkie czasy wymagają jeszcze trafniej wydatkowanych budżetów marketingowych.

3

www.glosmordoru.pl WARSZAWA #4 [53]  kwiecień/maj 2020

Inny. Nasz świat się zmie-ni. Już się zmienił i wszyst-ko wskazuje na to, że wie-le z tych zmian jest już na stałe. Wielu powin-niśmy się jeszcze spo-dziewać. A wszystkie wpływają na nasze życie zarówno w dobrych jak i złych dziedzinach.

Sytuacja jest dynamiczna. Jakie będą rezultaty pandemii? jak długo będzie trwała? Ilu ludzi zachoruje – tysiące czy miliony? kiedy zostanie opracowane le-karstwo, szczepionka? a może znajdzie się inne rozwiązanie obecnej sytuacji? – każdy z nas zadał sobie przynajmniej raz podobne pytanie.

Aby próbować odpowie-dzieć na te pytania potrzebuje-my nie tylko wiedzy, czasu, do-świadczeń, prób czy pieniędzy ale i wyobraźni. Wyobraźni re-alnej i wnikliwej, ale przełamu-jącej schematy, bo to, co nas spotyka, jeszcze nigdy miało miejsca na taką skalę…

Społeczeństwo i biznes

Dzieje się bardzo dużo w prze-strzeni stosunków społecznych i biznesowych: od kwestii zwią-zanych ze służbą zdrowia, sta-tystykami zachorowalności, przez niedobory najważniej-szych produktów ochrony oso-bistej czy pozrywane łańcuchy zaopatrzeniowo-produkcyjne po wstrzymanie wielu działal-ności usługowych oraz wielkie problemy dużych i małych firm.

Wciąż nie wiemy jak długo przyjdzie się światu mierzyć z obecną sytuacja zarówno w kontekście zdrowotnym jak i gospodarczym. Nie wiemy też jakiej pomocy ostatecznie mo-żemy się spodziewać od rządu.

Recesja

Wiemy już natomiast, że lek-ko nie będzie i że recesja jest pewna, szczególnie w najwięk-szych, wysoko rozwiniętych gospodarkach. I to na dużą skalę, której dziś nie umiemy oszacować. Nie możemy na-wet w przybliżeniu określić, ile wyniesie, jak długo będzie się utrzymywać oraz kiedy pro-

dukcja wróci do wartości z po-przednich lat. Czyli jak długo będzie utrzymywać się na do-kuczliwie obniżonym pozio-mie, czemu będzie towarzyszy-ło masowe bezrobocie – i jak duże? Bo że będzie, chyba już nie mamy wątpliwości.

Deficyt

Wciąż też nie wiemy jak bardzo wzrośnie dług publiczny, któ-ry będzie pochodną dodatko-wych wydatków państwowych i obniżonych wpływów podat-kowych wywołanych sytuacją gospodarczą oraz jakie efekty wywoła to na rynkach finan-sowych. Jest pewne, że kursy spółek na giełdzie, wszystkie wskaźniki finansowe czy nawet kursy walut będą zachowywać się nieprzewidywalnie, a sytua-cja finansowa firm oraz gospo-darcza państw ulegnie sporym zmianom – i to raczej nie na lepsze. Czy w tych warunkach pogłębiający się deficyt gospo-darczy – dziś tak krytykowany przez wszystkie strony poli-tycznej barykady – będzie ak-ceptowalny a nawet uznany za konieczny?

Pewne jest, że zanim wszystkie te niepokoje się urealnią, będziemy jako spo-łeczeństwo zmuszeni nie raz zmierzyć się z wieloma pyta-

niami, niepewnością i ryzykiem związanymi z naszym bytem, majątkiem, stabilizacją a nawet codziennością.

Nowa ekonomia?

Oczywiście wszystko, co dzieje się teraz z naszym otoczeniem będzie miało konsekwencje w każdej dziedzinie i aspekcie naszego życia: w codzienności, ekonomii i polityce.

A nowego postrzegania ekonomii „po zarazie” będzie-my się uczyć na bieżąco, ba-lansując między niemożliwymi do realizacji zasadami równo-ważenia budżetu państwa, niedopuszczalności finanso-wania deficytu przez niezależ-ny od państwa bank centralny i unikania jego monetyzacji po-przez drukowanie pieniądza.

Istnieje duże prawdopo-dobieństwo, że w nowych wa-runkach będziemy wszelkie na-ruszenia tych zasad nie tylko politycznie i ekonomicznie ale także społecznie akceptować, a nawet oczekiwać takiej formy ratowania stanu rzeczy.

Inflacja

Spodziewamy się też, że in-flacja w związku z tym ruszy mocno w górę i ten stan po-trwa długo… Jednak praw-dopodobnie jest to cena, jaką

będziemy gotowi zapłacić za obronę naszych miejsc pra-cy, istnienia firm, usług a wiec obecnych przyzwyczajeń, spo-sobu i poziomu życia.

Inflacja to przecież jeden ze sposób finansowania kosz-tów obsługi długu publiczne-go, który znamy z niechlubnej przeszłości Polski i – jak wynika z badań – bardzo się jej boimy oraz niemiło wspominamy. Jed-nak jest prawdopodobne, że za kilka lat będziemy musieli znów zmierzyć się z jej widmem.

Koniec komfortu

Trzeba zauważyć, że dotych-czas znane nam epidemie, na-wet „hiszpanka”, ta największa i najbardziej śmiertelna odno-towana zaraza, nie wywoła-ły paraliżu gospodarczego na taką skalę, a tym samym nie po-wodowały powszechnego za-chwiania poczucia bezpieczeń-stwa, perspektywy utraty dóbr luksusowych, zmiany przyzwy-czajeń i obniżenia standardu życia czy stabilizacji.

Kwestie komfortu życia, wy-gody i życia na kredyt staną się poważnym problemem. Od-zwyczajenie się od nieustan-nego zadłużania firm i obywa-teli będzie prawdopodobnie największą zmianą kulturową najbliższych kilkunastu miesię-cy a może lat.

Współcześnie tempo roz-woju, szybkość życia ale i ocze-kiwania powodują, iż właściwie nie da się funkcjonować bez długów – a zatem tak poważ-ne zaburzenie finansów w każ-dym aspekcie spowoduje coraz trudniejszy dostęp do kredy-tów a co za tym idzie duże kło-poty w funkcjonowaniu firm i gospodarstw domowych.

Znikające miejsca pracy, wstrzymane na tygodnie a na-wet miesiące usługi, utrudnie-nia w dostępie do gotówki (bo banki też potrafią szacować ry-zyko i będą się go wystrzegać) – ta sytuacja będzie wymagała stanowczej reakcji rządów.

Inny świat

Coraz częściej słychać, że świat po pandemii już nigdy nie bę-dzie taki, jaki był jeszcze nie-dawno… To prawda, bo prze-cież po żadnym krachu nie wra-camy do punktu wyjścia.

Pozytywna wiadomość jest taka, że w tym zmieniającym się, wrogim świecie cały czas dzieje się również wiele do-brego, choćby w sferze stałe-go podnoszenia naszej wiedzy i umiejętności oraz postępu na-ukowego i technologicznego. Zaraza przejściowo zamknęła miliardy ludzi w domach, ale dzięki taniej elektronice i dy-namicznemu rozwojowi plat-form internetowych, znaczna część z nich nie musi dojeżdżać do pracy, bo mogą wykonywać swe zadania zdalnie. Dotyczy to oczywiście państw przynaj-mniej średnio zaawansowanych technologicznie i gospodarczo.

Ta czasowa zamiana może spowodować zmianę funda-mentalną, stałą sposobu wy-konywania pracy, a co za tym idzie, także zredukować czas jej wykonywania (na który składają się też dojazdy). Mniejsze korki, mniejszy tłok w środkach komu-nikacji publicznej, więcej godzin każdego dnia na cieszenie się życiem.

Spróbujmy zebrać kil-ka przewidywań – mniej lub bardziej oczywistych – doty-czących skutków pandemii w najbliższych nam sprawach:

Praca zdalna: efekty zasko-czą pracodawców. Spadnie zapotrzebowanie na biura i dojazdy do pracy.

Latanie: bez lotu do Londy-nu też można załatwić in-teres. Mniej lotów bizneso-wych spowoduje, że latanie będzie drogie.

Hotele: popadną w ruinę, a turystyka będzie droga. Sektor będzie się zmagał z wielkimi kłopotami.

Automotive: braku miliona nowych aut w marcu klienci nie zauważyli. Może to czas na mobilność współdzieloną?

Moda: nikt nie zapłaci za T-shirt 100$ żeby użyć go w drodze z dużego pokoju do kuchni.

Energetyka: zużywamy mniej energii niż zakładały inwestycje i trzeba to polu-bić. Przy tym rośnie produk-cja z OZE. Czas na rozwój energii wodorowej i maga-zynów energii.

Handel: wirus przyspie-szy (już przyspieszył) roz-wój sklepów online. Na zakupy w sklepie „analogo-wym” będzie stać bogatych (czynsz i sprzedawcy gene-rują koszty).

Restauracje: przetrwają te drogie. Wśród średnio za-rabiających wygra jedzenie z dostawą.

Wszystko to jest prawdopo-dobne i nie zwiastuje dla kon-sumentów niczego złego. Go-rzej z pracownikami zmieniają-cych się branż...

Stare i nowe relacje

Można mieć pewność, że roz-maite grupy interesów będą dążyły do zachowania dotych-czasowych mechanizmów poli-tycznych i gospodarczych – by korzystać na nich tak jak przed epidemią. I jeśli dobre rozwią-zania warto oczywiście zacho-wać, to o chorych mutacjach polityczno-biznesowych chcie-libyśmy zapomnieć. A jeśli do-damy do tego dochodzące do głosu autorytaryzmy i populi-zmy, możemy spodziewać się okresu niepokojów, konfliktów i zamieszania...

Trzeba będzie zawalczyć o ułożenie na nowo – w ska-lach narodowych i ponadna-rodowych – relacji państwa i sektora prywatnego, polity-ki i rynku, regulacji i nadzoru, wolności i spontaniczności. W tym aspekcie zaiste świat już nie będzie taki jaki był. Już nie jest.

Efekt różnych kryzysów ludzkości na przestrzeni wie-ków zawsze miały dwa aspek-ty: pozytywny i negatywny. Były źródłem wielkich fortun, nowych przymierzy między państwami i skokowego po-stępu technologicznego. Ale ich wynikiem były też podziały, konflikty i wstydliwe, szkodliwe ideologie, jak faszyzm, nazizm czy komunizm...

Dziś sytuacja ludzkości właściwie niemal w każdym aspekcie jest inna, lepsza. Po-zostaje więc mieć nadzieję, że postpandemiczny nowy ład będzie – mimo wszystko – ła-dem przyjaznym jednostce na wszystkich polach. A w każdym razie nie mniej przyjaznym od tego starego.

Beata Rutkowska

Jaki będzie

nasz świat po?

4

#4 [53]  kwiecień/maj 2020 WARSZAWA www.glosmordoru.pl

Choć od wielu lat zajmuję się wspieraniem innych w zmia-nie i odmieniam każdy jej ro-dzaj przez przypadki, to nigdy nie spodziewałam się, że będę pisać tekst o zmianie w cza-sie pandemii i okresie wielkiej niewiadomej związanej z zdro-wiem, bezpieczeństwem oraz przyszłością własną i bliskich. Przyszłością kraju, całej Euro-py i świata. Nie chcę o tej zmia-nie pisać więcej, zanurzać nas w lęku i przypominać o tym, czego powinniśmy się bać. Bo wiemy czego. A boimy się wszyscy, choć może różnych rzeczy i trochę inaczej.

Jak więc możemy zadbać o siebie w zmianie?

1 Jak zadbać o ciało?

Zacznij od jogi. W interne-cie jest dostępnych mnóstwo lekcji i rozmaitych instruk-tarzy. Znajdź wiarygodny i spróbuj. Warto! Joga to do-bro i już.

Zrób trening rozciągający, fitnesowy czy crossfitowy w domu. Jak się chce, to da radę!

Śpij, wysypiaj się! Czas za-oszczędzony na dojazdy do pracy, poświęć na sen (przynajmniej osiem godzin dziennie).

Gotuj i ucz się gotować – jedz zdrowo, korzystaj z wa-rzyw, które z każdym dniem robią się świeższe.

2 Jak zadbać o umysł?

Czytaj książki; najlepiej lek-kie, relaksujące, zmieniające perspektywę na pozytyw-ną. Unikaj katastroficznych i tragicznych.

Posłuchaj raz dziennie in-spirującego podcastu, Teda albo webinaru.

Unikaj szumu informacyj-nego. Ogranicz dostęp do

internetu, serwisów informa-cyjnych, czy kolejnych grup w mediach społecznościo-wych. Warto być na bieżąco, ale bez przesady. Zaobser-wuj, kiedy informacje ciebie wciągają i obniżają nastrój – unikaj tego!

Wróć do krzyżówek, łami-główek, puzzli lub gier plan-szowych. Pamiętaj, że każda forma relaksu z dala od kom-putera, komórki, czy telewi-zora jest dobra dla twoich oczu i umysłu.

3 Jak zadbać o duchowość?

Praktykuj wdzięczność. Codziennie dostrzegaj coś, za co możesz być wdzięcz-na. Wdzięczność to rzucenie światła uwagi na to co mamy, na zaspokojone potrzeby. Niezależnie jak ciężki był dzień, co się wydarzyło, mo-żesz być wdzięczna za to, że się obudziłaś, jesteś zdrowa, masz dach nad głową. Bądź wdzięczna za pracę, za inter-net, za narzędzia do pracy zdalnej. Za lekarzy i ich pra-cę. Bądź!

Praktykuj docenianie sie-bie i innych. Tak! Docenianie siebie i innych, a nie opier-dzielanie. Doceniaj się za po-stępy w pracy, za pierwsze zdalne osiągnięcia, za zdro-wy posiłek, za ruch, za spo-kojną rozmowę z bliskimi. Doceniaj! I pamiętaj, że „małe jest piękne”. Co oznacza, że małe postępy też są piękne!

Ukierunkowuj uwagę na to, co „dobre”. Nasz mózg kocha złe wiadomości. Na strach działa jak lep, a na ra-dość – jak odpychający te-flon. Mamy naturalną zdol-ność przeżywania strachu, celebrowania smutku, za-nurzania się w bezradności. Ciągnie nas do czarnowidz-twa. Troską, dbaniem o siebie jest więc zapraszanie radości do swojego życia i świado-

me robienie tego, co tę ra-dość sprowadza. Zauważaj-my więc dobre wiadomości jeśli pojawią się w internecie. Szukajmy przykładów do-bra, zaangażowania i życzli-wości wśród ludzi. Śmiejmy się z memów, nawet tych najbardziej absurdalnych. Pozwalajmy sobie na dobro i radość ilekroć pojawią się w naszym życiu.

4 Jak zadbać o emocje:

Oddychaj! Świadomie, głę-boko i na cztery. Znasz me-todę oddechu na cztery? Po-lega na tym, że w bierzemy wdech licząc do czterech. Potem trzymamy powietrze i liczymy do czterech. Wy-

puszczamy powietrze też licząc do czterech. I znów przetrzymujemy na cztery. Pomaga! Podobno stosują tę metodę w amerykańskiej armii, a oni na stresie i zmia-nach się znają!

Medytuj. Tak, medytuj – ćwicz uważność, relaksację, czy jogę nidrę. Spróbuj. Nie neguj zanim spróbujesz. Znów internet może być cennym źródłem inspiracji i praktyk.

Pisz o emocjach, o tym co przeżywasz. Albo rysuj. Pisz, czy rysuj po swojemu, bez krytyki z poziomu pani na-uczycielki. Wypisuj i wyry-sowuj swoje emocje – po swojemu i nie bojąc się prze-kleństw. Badania potwier-dzają, że regularne opisywa-nie swoich emocji i przeżyć zmniejsza poczucie traumy.

Człowiek jest zwierzęciem stadnym. Wszyscy potrzebuje-my ludzi, by żyć, by przeżywać emocje, by pracować, by się rozwijać. Naturalne jest więc, że tęsknisz za innymi.

5 Jak zadbać o relacje i o siebie?

Rozmawiaj, rozmawiaj, rozmawiaj – z bliskimi, z dalszymi. Mów, gadaj, wy-krzykuj to co się dzieje i to co przeżywasz. I słuchaj in-nych. Pamiętaj, że w roz-mowach i okazywaniu em-patii słuchanie jest czasem ważniejsze od doradzania i zagadywania.

Nie licytuj się, nie porównuj, bądź wyrozumiała dla faktu, że różnie reagujemy na to, co się wokół nas dzieje. Wszy-scy startujemy z poziomu niewiadomej.

Troszcz się o innych, o sąsia-dów, o społeczność. Badania pokazują, że skupienie się na innych, okazywanie troski, może nadać sens trudnym sytuacjom, w których się znajdujemy.

Zaangażuj się w akcję spo-łeczną. Może masz talenty, które mogą pomóc innym? Może będziesz szyć masecz-ki, albo upieczesz ciasto dla lekarzy? Zawsze chciałaś zo-stać wolontariuszką? Może to jest ten moment?

Napij się herbaty, kawy lub wina ze znajomymi przez Skypa, zooma, lub Messen-gera. To nie to samo, ale jest namiastką relacji. Zobacz, że imprezy przez Skypa mogą mieć swoje plusy – nie mu-sisz gotować, sprzątać i... za-wsze łatwiej zerwać połącze-nie niż kogoś wyprosić.

Spróbujmyrazem

I pamiętaj! – wszystkie te me-tody działają, gdy się je stosu-je. Wszystkie te praktyki mogą zmienić twój każdy dzień na kwarantannie i każde kolej-ne dni życia, jeżeli będziesz je praktykować.

To od nas zależy, jak pora-dzimy sobie w zmianie. I choć mamy niewielki wpływ na to, co nas spotkało, i choć nie mamy wpływu na to, jak długo będziemy siedzieć w domach, to mamy wpływ na to, jak spę-dzimy ten czas. Spędźmy go dobrze, spędźmy go ucząc się troski o siebie, spędźmy go dbając o siebie i innych. Spró-bujemy razem?

Marta

Iwanowska-Polkowska

JA KOBIETA & KARIERA

Zadbać o siebie

W ZMIANIE

Mam ogromne zrozumienie dla faktu, że wszyscy możemy czuć się w zmianie, której teraz doświadczamy, po swoje-mu – w osobistych proporcjach mieszając w sobie różne emocje, od strachu, przez złość lub smutek, po bezsilność. Chcę więc przyjść nam wszystkim z otuchą i podzielić się kilkoma sprawdzonymi sposobami na to, by poczuć się dobrze, lepiej, inaczej.

To od nas zależy,

jak poradzimy sobie w zmianie.I choć mamy niewielki wpływna to, co nas spotkało,to mamy wpływ na to,jak spędzimy ten czas.

5

www.glosmordoru.pl WARSZAWA #4 [53]  kwiecień/maj 2020

Akomodacja komunika-cji – zarówno zbieżna, jak i rozbieżna – mo-że być skutecznym na-rzędziem w osiąganiu celów, podobnie jak sama treść i sedno na-szego przekazu.

Kiedyś w niewielkim gronie omawia-liśmy różnice i podobieństwa mię-dzy kilkoma kulturami. Jeden z dys-kutantów skarżył się na swojego ir-landzkiego współpracownika, który używa tak mocnego regionalnego akcentu, że nie sposób go zrozu-mieć. Jednocześnie wspomniany Ir-landczyk bez problemu rozumie an-gielski swoich kolegów z pracy. Zwy-czajem już stało się, że proszą go, aby powtórzył lub mówił wolniej.

Zastanawialiśmy się, czy użycie niezrozumiałego akcentu jest świa-domym zabiegiem Irlandzkiego ekspaty. Jeśli to zabieg nieumyślny, to może warto uświadomić go, że utrudnia porozumienie. Inna rzecz — czy potrafi przełączyć się na standardowy angielski? Tego nie wiemy.

WyobcowanyIrlandczyk

Załóżmy jednak, że Irlandczyk uży-wa swojego regionalnego akcentu świadomie i zdaje sobie sprawę, że posługiwanie się nim tworzy barie-rę komunikacyjną. Takie postępo-wanie może być wywołane przez szok kulturowy. I to uważam za po-tencjalne źródło problemu.

Mieszkający w Warszawie Ir-landczyk, na co dzień otaczany

jest językiem, który nie jest dla nie-go zrozumiały. Można założyć, że w ramach językowego odwetu po-sługuje się więc w pracy dialektem, który dla innych (podobnie jak dla niego polszczyzna) jest niezrozu-miały. To stan segregacji kulturo-wej, której nieobca jest frustracja i poczucie słabości. Według psy-chologów potrzeba rewanżu jest jednym z motywatorów działania, który ma pomóc odzyskać przewa-gę. Zakładając, że moje daleko po-sunięte założenie jest prawdziwe, Irlandczyk zaznacza swoją odręb-ność, co utrudnia pełną integrację w poznawanym społeczeństwie. Według naukowców stałe doświad-czanie rozbieżnej komunikacji ma negatywny wpływ na samoocenę i może prowadzić do uprzedzeń.

Czym jestakomodacja komunikacji?

Howard Giles 50 lat temu opraco-wał teorię akomodacji komunikacji. Giles nachylił się nad ludzką skłon-nością do dostrajania przekazu do rozmówcy. Teoria ta określa w ja-kim stopniu dopasowujemy środki komunikacji oraz świadomie (bądź nie) utożsamiamy się z interloku-torem. Kiedy nasza komunikacja jest zbieżna, dobieramy podobny ton, akcent, czy stosujemy podob-ne znaki niewerbalne (np. mimikę). Osoby o wysokim statusie społecz-

nym, rozmawiając między sobą, podkreślają eleganckim językiem swą dworność.

Natomiast podczas rozbieżnej komunikacji, akcentujemy swoją odrębność, stosujemy odmienny styl czy nawet dialekt. Rozbieżność w akomodacji komunikacji można zauważyć, gdy zwracamy się do kogoś per pan/pani, a w odpowie-dzi słyszymy nieformalne ty. W mo-jej analizie zachowania Irlandczyka zastosowałem właśnie teorię ako-modacji komunikacji i założyłem, że w opisanym przypadku komuni-kacja ta jest rozbieżna.

Obok akomodacji zbieżnej i rozbieżnej wyróżnia się też nad-miernie zbieżną (objawiającą się na przykład niańczeniem lub pro-tekcjonalnym traktowaniem) oraz niedostatecznie zbieżną (między nauczycielem a uczniem — pod-kreślającą hierarchiczny dystans władzy).

Strategieakomodacji

Czemu więc służy nasza umie-jętność adaptacji? Wymienia się następujące strategie akomoda-cji: wzmocnienie porozumienia, utrzymanie stosunków, zaniedba-nie oraz podważenie relacji. Moż-na wnioskować, że umiejętność akomodacji komunikacji może być skutecznym narzędziem w osią-

ganiu celów, podobnie jak sama treść i sedno naszego przekazu.

Dość łatwo można zaobser-wować też rozbieżną akomoda-cję u polityków. Mają nieznośną tendencję do pokazowego wręcz podważania relacji z przeciwni-kiem wchodząc w słowo, przekrzy-kując się i wymijająco odpowiada-jąc na pytania redaktorów. Uwagę od sedna przekazu odciąga się konfliktem i podkreślaniem odręb-nego stanowiska w podejmowanej sprawie.

Tuchciei kapcie

W rodzinnym domu (Tomaszów Mazowiecki) używamy słowa tuchcie (zdrobniale tuchetki), ale w mieszkaniu w Warszawie po-daję znajomym kapcie, zaprasza-jąc ich do środka. Zrozumiałem, że kapcie to termin powszechnie rozumiany wśród Polaków. Nato-miast kiedy mama wpada pod-rzucić mi słoiki, przełączam tryb akomodacji na swojski i mówię do niej, aby włożyła tuchcie. Jakie jest wasze doświadczenie z roz-bieżną lub zbieżną akomodacją komunikacji?

O szoku kulturowym i radzeniu sobie z nim będzie w następnych odcinkach Pełnej Kulturki.

Konrad Krzysztofik

PEŁNA KULTURKA

Językowy odwet

Rafał Motriuk

executive communica-tion consultant w firmie In-terComm, dziennikarz (ex--BBC), wykładowca SWPS, anglista. W weekendy ba-sista i wokalista, w razie ko-nieczności ratownik.

Czym się inspirować w cza-sach pandemii, jak o siebie dbać i jak unikać tworze-nia czarnych scenariuszy – Rafał Motriuk w rozmowie z żoną Aleksandrą.

Rafał: Amerykański oficer i pilot wojskowy James Bond Stockda-le został zestrzelony nad Wiet-namem podczas wojny w 1965 roku. Katapultował się, wylądo-wał na spadochronie i natych-miast zostały pojmany oraz po-bity. W więzieniu spędził ponad siedem lat, z czego cztery w izo-latce. Choć był wielokrotnie tor-turowany, został przywódcą ru-chu oporu w więzieniu Hoa Lo. Przeżył i wrócił do USA, gdzie opowiadał, że pozwolił mu przetrwać stoicyzm:

Kto nie dał rady? Optymiści. To oni mówili »Wyjdziemy przed Bożym Narodzeniem«. A potem było i minęło Boże Narodzenie. Więc mówili »Wyjdziemy przed Wielkanocą«. A potem była i minęła Wielkanoc. Więc mó-wili »Wyjdziemy przed Świę-tem Dziękczynienia«. A potem znowu było Boże Narodzenie. Więc oni pomarli z powodu złamanych serc. Istotną lek-cją jest to, że nie wolno mylić swojej wiary w sukces – której nie wolno stracić – z dyscypli-ną potrzebną do konfronto-wania się z najbardziej brutal-nymi faktami otaczającej cię rzeczywistości.

[jak pisał Jim C. Collins w książ-ce „Good to Great”].

Aleksandra: Ta historia to fan-tastyczny przykład na to, jak być „tu i teraz” i jak przejąć kontrolę nad własnym życiem, swoimi zachowaniami i posta-wami nawet wtedy, gdy nasze możliwości działania są mocno ograniczone. Jednym z pytań, które często zadaję klientom podczas sesji coachingowych, jest: „Jakie są fakty?”. Zachęca ich ono do bardziej realistycz-nego spojrzenia na swoją sy-tuację, na to, co jest w danym momencie możliwe oraz do odróżnienia faktów od speku-lacji, lęków czy ograniczających przekonań. Jeśli klient rzetelnie sobie na to pytanie odpowie, na ogół czuje większą spraw-czość i kontrolę nad swoją sy-tuacją. I wtedy może się skupić na tym, na co rzeczywiście ma wpływ i co może w danej sytu-acji zrobić.

Rafał: A jeśli do głowy cisną się same czarne scenariusze, to co wtedy?

Aleksandra: Proponuję proste, ale często skuteczne ćwicze-nie: proszę o napisanie trzech szczegółowych scenariuszy: najgorszego, najlepszego i naj-bardziej prawdopodobnego. Następnie proszę klienta, aby

ocenił (procentowo), na ile każ-dy z nich jest prawdopodob-ny. Robiąc to ćwiczenie trzeba pamiętać, żeby bazować na faktach, a nie na obawach czy przypuszczeniach.

Po takim mentalnym ćwiczeniu warto zadbać o relaks – taki, który jest teraz możliwy i któ-ry służy nam, a nie naszej przy-jaciółce czy bratu, bo nie ma uniwersalnej reguły. Dla jednej osoby to będzie pół godziny fitnessu z youtube’a, dla innej czytanie książki lub piecze-nie szarlotki, a inni zatracą się podczas szycia na maszynie, układania puzzli lub oglądania seriali. Podczas pandemii wie-le osób pracuje z domu, więc czas, który normalnie spędza-my w korkach jadąc do pracy lub zawożąc dzieci na zajęcia po szkole, możemy wykorzy-stać na kilku – lub kilkunasto-minutowe chwile relaksu.

Rafał: Ja oczywiście gram na basie, to moje główne hobby. Hobby, bo poza lekcjami pry-watnymi z Pawłem Michałow-skim nie mam żadnego wy-kształcenia muzycznego. Od chwili ogłoszenia pandemii zdążyłem już opanować linię basu do piosenki „Babooshka”

Kate Bush (niełatwa rzecz, bo na basie tzw. bezprogowym, gra się trochę jak na kontraba-sie). Doszlifowaliśmy też i wrzu-ciliśmy na YT z Pawłem nagrane wcześniej w duecie basowym Cantabile Jam (na podstawie „Cantabile in h-moll” Krzesi-mira Dębskiego). Oprócz tego odkurzyłem gitarę akustyczną i gramy rodzinnie oraz śpiewa-my np. „Married With Children” Oasis. Jak tak dalej pójdzie, to siądę do pianina… To wszyst-ko pozwala mi odseparować się umysłowo od pandemicz-nych klimatów, i – co nie bez znaczenia – przynosi poczucie satysfakcji.

Aleksandra: A jeśli social di-stancing już mocno zaczyna doskwierać (ja osobiście już się nie mogę doczekać otwarcia knajpek i barów) to pamiętaj-my, że to nie musi oznaczać izo-lacji towarzyskiej. Można pójść na online’ową kawę lub lunch z przyjaciółmi. Przepis jest pro-sty: w ulubionym kubku przy-gotowujemy pyszną domową kawę (taką jaką lubimy i o wiele tańszą niż w kawiarni) i łączy-my się na Skype, WhatsApp czy Facetime’ie. Poempatyzujmy, wykorzystajmy ten czas, aby porozmawiać z tymi, z którymi

już dawno chcieliśmy się spot-kać, tylko nigdy nie starczało nam na to czasu.

Rafał: Ja też dostałem od ko-leżanki info, że kilkuosobowe imprezki są organizowane na smartfonach. Więc wyciągam swój kubek ze Starbucksa, na-stawiam wrzątek i szukam chętnych w swoich kontaktach.

Aleksandra: To mój kubek…

Rafał Motriuk

Stoicyzm w czasach zarazy

6

#4 [53]  kwiecień/maj 2020 WARSZAWA www.glosmordoru.pl

Mam nadzieję, że gdy czytacie te słowa sytuacja już chociaż częściowo się unormowała i wszyscy z powrotem może-my wrócić do codziennych trosk i obowiązków. Kiedy piszę te słowa jest 16 marca, czyli kolejny dzień światowej pandemii. Od kilku dni pra-cuję zdalnie, a mój syn sie-dzi właśnie obok mnie i bawi się swoimi ulubionymi Super Zingsami (rodzice kilkulat-ków z pewnością wiedzą o co chodzi).

Niby wszystko jest normal-nie, w końcu nie pierwszy raz pracuję zdalnie. W mojej firmie taki model jest normalnym trybem i jeśli ktoś ma ochotę, może swoje obowiązki wyko-nywać z domu. W końcu naj-ważniejsza jest realizacja za-dań, a nie zaleganie przed firmowym komputerem do 17, prawda? Niestety, z rozmów z moimi znajomymi wynika, że – wbrew pozorom – takie po-dejście nie funkcjonuje jeszcze w wielu firmach. Wielu szefów wciąż uważa, że gdy pracow-nik jest niepilnowany, to oczy-wiście nie pracuje. I można by tu użyć bardziej dosadnych słów, ale oszczędzę sobie ner-wów. Tym bardziej, że sytuacja i tak jest napięta.

Co jakiś czas zerkam na portale informacyjne lub społecznościowe, chłonę te wszystkie wiadomości, któ-re tak naprawdę nie są mi do

niczego potrzebne. Klikam jednak i czytam o kolejnym zarażonym, nowym sposo-bie leczenia czy kolejnych za-mkniętych granicach. Wszyst-ko po to, aby nie przegapić czegoś ważnego, chociażby informacji o zamknięciu skle-pów. I jestem przekonany, że właśnie tego boją się dzisiaj wszyscy zamknięci w domu, pracujący spod kocyków, sku-leni na kanapach, zerkający co chwilę czy przyszedł jakiś nowy email. Bo jeśli nie, to można dalej spokojnie oglą-dać serial.

I tu chciałbym wspomnieć te wszystkie zawody, które, niestety, na możliwość pracy zdalnej nie mogą liczyć.

Wbrew pozorom nie chodzi mi wcale o lekarzy czy poli-cjantów. Dla nich praca w cza-sach zagrożenia jest czymś, na co musieli być przygoto-wani, kiedy decydowali się na ten zawód. Bardziej chodzi mi o pracowników dyskontów spożywczych, piekarzy, a na-wet śmieciarzy czy kierowców komunikacji miejskiej. Tak, to właśnie te wszystkie zawody, które w hierarchii płatnych za-jęć plasujemy najniżej.

Szczególnie zwróćmy uwagę na tych panów, którzy na co dzień opróżniają nasze kontenery ze śmieciami. Wy-obraźcie sobie, co by było,

gdyby oni również wstrzymali swoją pracę na 2-3 tygodnie... Ja wiem, że dzisiaj (przypomi-nam jest 16 marca), wszyscy są pełni uznania dla osób, które dbają o to, abyśmy mogli sie-dzieć w domu i spokojnie ro-bić swoje tabelki w Excelu. Chciałbym jednak, abyśmy pamiętali o tym w dniach, kie-dy to wszystko minie. Przypo-mnijcie sobie, co myśleliście jeszcze kilka tygodni temu, gdy czytaliście, że pracowni-cy dyskontów spożywczych chcą zarabiać więcej. Czy nie była to myśl w stylu: trzeba było się uczyć, a nie w szkołę kamieniami rzucać?

Koronawirus powinien mocno przewartościować ry-nek pracy. I nie chodzi tu o po-ziom zarobków, ale o zwykły ludzki szacunek. Bo w końcu każdy z nas może zobaczyć, że te wszystkie na co dzień pogardzane przez nas zawo-dy, są w rzeczywistości naj-bardziej potrzebne. Zwróćcie uwagę, że bez takich deve-loperów, project manage-rów, socia media wojowni-ków czy brand managerów, świat sobie poradzi. Ale bez kierowców ciężarówek, pra-cowników magazynów, linii produkcyjnych, sprzedaw-ców, śmieciarzy, piekarzy, itp., to już nie bardzo. Pamiętajmy o tym na co dzień i szanujmy każdą pracę!

Piotr Krupa

Zawsze lubiłam spę-dzać czas sama. Lubię być sama w pustym mieszkaniu, lubię iść sama na spacer, a wręcz uwielbiam sama siedzieć w kawiarni i pić kawę. W tle słyszeć nastrojową muzykę i brzęk naczyń, łyżeczek stukają-cych o filiżanki, ludzi rozmawia-jących przytłumionym głosem, wybuchy głośnego, szczerego śmiechu. I ja w tym gwarze sie-dzę i piję swoją prostą americano z delikatnym dodatkiem mleka. Obserwuję ludzi, czytam książkę, przeglądam gazetę. To jest mu-zyka dla mojego serca i mojej du-szy. Ach, sama wprowadziłam się w ten błogi nastrój...

Tak więc siedzenie w domu nie byłoby takie straszne, gdyby tylko… nie było ze mną całej ro-dziny. I tu tkwi problem. Jak wy-gospodarować chwilę dla siebie bez ciągłego „mamoooo”, gdy nie da się wyjść do mojej ulubio-nej kawiarni? Ano, trzeba zacząć wstawać o piątej rano. Młoda, gdy zaczęła się kwarantanna, zaczęła wstawać o 6.30. Dlacze-go?, bo nie chce „marnować dnia bez zabawy i bajek”. W czasach szkolnych czasami o ósmej było jej ciężko wstać, a przecież spać chodzi o tej samej godzinie. Wi-dać, że gdy jest dobra motywa-cja, to i działanie wychodzi.

Mogę być wdzięczna koro-nawirusowi za to, że córka zmo-tywowała mnie do porannego wstawania. Plan zakładający, że będę wstawać o piątej miałam wdrożyć z początkiem roku, tyl-

ko jakoś nie wychodziło. A to mu-siałam projekt skończyć w nocy, a to film właśnie fajny leciał, a to wciągającą książkę zaczę-łam czytać, a to klient czekał na swoje zdjęcia. Jak widać, u mnie także gdy jest odpowiednia mo-tywacja to i działanie się załącza. W tym zakresie niczym nie różnię się od sześcioletniego dziecka.

Pobudka o piątej rano to je-dyny sposób na to, żebym poby-ła sama ze sobą. Dziecię z mężem jeszcze śpią snem spokojnym, a ja zasiadam z wodą z cytryną. Włączam sobie ulubioną muzy-kę, medytuję, ćwiczę, leżę i cie-szę się ciszą. Sąsiedzi też jeszcze śpią, nikt nie tupie nad głową, nie słychać porannych kłótni.

To dobry czas na obserwo-wanie różnych dziwnych zjawisk i testowanie zachowań – i tak nas nikt nie zobaczy. No, może poza domownikami, ale oni i tak nie mogą nas nigdzie odesłać.

Można czynić przeróżne ob-serwacje związane z dziećmi, np.:

po ilu dniach jedzenia samej czekolady, na dźwięk szelesz-czącego opakowania zaczną łapać za marchewkę i w skry-tości zjadać w pokoju?

po jakim czasie na dźwięk „Pa-trol nasz radę da!” (z kresków-ki), będą zamykać się w szafie z czapką na głowie?

po jak długim czasie bez my-cia zauważą, że zaczynają śmierdzieć?

po ilu dniach zaczną mówić „Mamo, ja jednak wolę iść do szkoły”?

Także spostrzeżenia związane ze sobą samym mogą być zaskaku-jące. No bo czy wcześniej mogli-byśmy zaobserwować np.:

czy to prawda, że niemyte włosy po 30 dniach wygląda-ją jak u niemowlaka?

jak długi może urosnąć pazno-kieć na małym palcu u nogi?

ile dni i nocy z rzędu można oglądać seriale?

po ilu wideokonferencjach w stroju jednorożca, szef wy-stawi skierowanie na badania?

Możemy dojść do odkrywczych wniosków, może nawet na miarę teorii względności – wszak z nu-dów nasz mózg tworzy przecud-ne fantazje.

Żyjemy w ciekawych czasach, o których nasze wnuki będą się uczyć z podręczników.

Zaś opowiadań naszych dzieci, a swoich rodziców, będą słuchać z takim niedowierzaniem, jak nasze dzieci słuchają, że kiedyś to się w zaspach po pas szło do szkoły.

Pomyślcie o tym i zapisujcie swoje przemyślenia w notatniku, nie na wallu, tylko ręcznie, w ze-szycie. Gwarantuję, że z wielkim zaciekawieniem wrócicie do nie-go po latach. Może o nim zapo-mnicie a wasze wnuki odkryją go przypadkiem i będzie to dla nich lektura niczym tomu z dawnego księgozbioru. Poważnie, to może być wspaniała przygoda...

Dorota #MamaPolki

KORPOMAMA

Wstań rano i notuj

KORPOTATA

Szanujmy te zawody

7

www.glosmordoru.pl WARSZAWA #4 [53]  kwiecień/maj 2020

Efekt Pollyanny

czyli szukaj logicznie, nie magicznie

Przyszły trudne czasy, a gdy takie nastają, pojawia się naturalna pokusa, by szukać gdzieś nadziei. To zdrowy odruch, pozwala nam dalej działać i często wymyślać rozwiązania. Jednak dzieje się tak tylko wtedy, gdy bierzemy pod uwagę wszystkie dostępne nam dane, zarówno te pozytywne, jak i te niezbyt przyjemne. Poniżej przybliżę wam, jak działa jeden z częściej występujących obecnie błędów poznawczych i co z nim robić.

Zwodnicza tendencja

Efekt Pollyanny to tendencja do myślenia o rzeczach przy-jemnych i do poszukiwania po-zytywnych aspektów w każdej sytuacji przy jednoczesnym ignorowaniu aspektów przy-krych lub nieprzyjemnych.

Ten błąd poznawczy jest doskonale znanym mechani-zmem obronnym, który ma czasem do odegrania rolę bar-dzo istotną z perspektywy na-szego funkcjonowania. Nieste-ty, stał się on również podstawą pewnej pop rozwojowej filozo-fii znanej pod nazwą „pozytyw-nego myślenia”.

Zanim jednak przejdziemy do analizy tego, co dzieje się z błędami poznawczymi, które zostają uznane za „ścieżkę ży-ciową”, przyjrzyjmy się ich in-nym, występującym bardziej epizodycznie przypadkom.

Ratunekw obliczu traumy

Tendencja do myślenia o rze-czach przyjemnych i o pozy-tywnych aspektach danej spra-wy przy jednoczesnym ignoro-waniu aspektów przykrych jest doświadczeniem zdecydowa-nej większości z nas. Zastanów-cie się, ile razy mówiliście sobie lub też słyszeliście: „Nie ma się co zamartwiać, spójrz, co mo-żesz/możemy zyskać dzięki tej sytuacji”?

Na poziomie obu wyróżnia-nych przez Daniela Kahneman-na systemów, które łącznie decydują o naszym myśleniu (pierwszy jest szybki, intui-cyjny, emocjonalny; drugi jest wolniejszy, bardziej logiczny)*, tego rodzaju podejście wyda-je się zbawienne dla naszego umysłu, potrafi bowiem zneu-tralizować bardzo silne dyso-nanse poznawcze, których aku-rat doświadczamy.

Efekt Pollyanny może więc pełnić dobroczynną funkcję

w sytuacjach skrajnie trudnych lub traumatycznych. Jednak kwestia, jakiego rodzaju są to okoliczności, wymaga głęb-szego zrozumienia i jasnego określenia.

Jeśli np. znajdujemy się w sytuacji braku pracy, to krót-koterminowo ten błąd po-znawczy może spowodować, że zaczniemy się skupiać na możliwościach znalezienia roz-wiązania tej kwestii bardziej niż na tym, jak bardzo może być to trudne i od jak dużego splotu różnych uwarunkowań jest to uzależnione. Dodatkowo zaś, gdy w naszych modelach my-ślowych dominuje np. rama, że „znalezienie dobrej pracy jest bardzo trudne”, wystąpienie tego efektu, wywołanego na-wet świadomie, może mieć po-zytywny wpływ na podejmo-wane przez nas działania.

Nieprzypadkowo jednak wyróżniam w tym opisie okre-ślenie krótkoterminowo. Jeśli bowiem po wyjściu z tzw. doł-ka ruszymy do działania i utrzy-mamy dominację tego rodza-ju myślenia, to sytuacja zrobi się bardziej skomplikowana. W przypadku, gdy efekt Polly-anny utrzymuje się w nas zbyt

długo, może doprowadzić do niedostrzegania informacji, które są trudne i nieprzyjemne, a zignorowanie ich może do-prowadzić do bardzo poważ-nych konsekwencji. Głównie negatywnych.

Niezbędna analiza różnych danych

W klasycznym bowiem mode-lu analizy informacji bierze-my pod uwagę dane i infor-macje zarówno „pozytywne”, jak i „negatywne”. Dostrzega-my szanse i towarzyszące im zagrożenia.

Faworyzowanie bowiem, nawet nieświadome, informa-cji nam pasujących, może za-kończyć się niedostrzeżeniem i niepoddaniem analizie da-nych, które są niezbędne do ocenienia szansy realizacji roz-ważanego działania i jego po-tencjalnych konsekwencji. Nie jest więc prawdą funkcjonują-ce w potocznej świadomości przekonanie, że gdy mamy do wykonania jakieś ważne zada-nie, to nie możemy skupiać się na negatywach, tylko absolut-nie powinniśmy wzmacniać

pozytywy. Być może – choć nie zawsze – w fazie implementacji projektu tego rodzaju posta-wa może mieć krótkotermino-wo dobre skutki, jeżeli nie jest to np. przekonanie, że świet-nie poprowadzicie samochód na zatłoczonej drodze, choć wcześniej nie siedzieliście za kierownicą albo robiliście to niezmiernie rzadko.

W poprawnej analizie cho-dzi bowiem o to, by – na tyle, na ile to możliwe – obiektywnie rozpatrzeć zarówno aspekty, które zachęcają nas do działa-nia, jak i te, które nas przed nim powstrzymują.

To nie może być filozofia życiowa!

Mniej przyjemnie mogą wyglą-dać sprawy, jeśli błąd poznaw-czy zwany efektem Pollyanny stanie się filozofią życiową albo będzie sprzedawany jako me-toda samorozwojowa.

Na przykład zarówno książ-ka jak i film pt. „Sekret” to istny festiwal różnego rodzaju za-stosowań omawianego błędu. W tej specyficznej wizji rzeczy-wistości wszystko zdaje się zale-

żeć od nas samych i od tego czy potrafimy „myśleć pozytywnie”, czy też wysyłamy w świat „ne-gatywne wibracje”, które oczy-wiście ostatecznie do nas wra-cają. Jest to długoterminowo niezwykle szkodliwa strategia, choć trzeba przyznać, że krót-koterminowo bardzo kusząca.

Lata temu także mnie był bliski podobny styl myślenia o otaczającym nas świecie. Uczęszczałem nawet na war-sztaty, które go propagowały. Niewątpliwie jednym z powo-dów, dla których zdecydowa-łem się wtedy tak postępować, było to, że miałem za sobą bar-dzo burzliwe życie, pełne dość nieprzyjemnych wydarzeń. W takich okolicznościach, po kolejnym niepowodzeniu i przy dużym zmęczeniu mózgu per-manentnym stresem, efekt Pollyanny był niczym balsam na moje skołatane nerwy i serce.

Dlatego też jest we mnie pełne zrozumienie dla osób wybierających tę ścieżkę, choć mam nadzieję, że trafią również na ten artykuł i być może da im on inspirację do przemyśleń. Jeśliby się tak stało, to mam dla nich specjalny przekaz: my-ślenie pozytywne na dłuższą

metę nie działa i nie będzie działać. Śmiało spróbujcie też czegoś innego. Naprawdę jest z czego wybierać.

Nadzieja i skuteczne narzędzia

W czasach, które przed nami, będziemy potrzebowali zarów-no nadziei, jak i skutecznych narzędzi myślenia krytyczne-go i systemowego. A jedno nie będzie istnieć bez drugiego. To, co napisałem powyżej, nie jest więc zachętą do porzucania wariantów optymistycznych, a tylko opowieścią o tym, jak zrobić, by warianty te były bar-dziej realistyczne i długotermi-nowo skuteczne.

Jeśli więc szukacie pozyty-wów, to niech będą one kwe-stią uczciwej analizy, a nie my-ślenia magicznego.

Marcin Ilski

* Daniel Kahneman „Pułapki myśle-nia. O myśleniu szybkim i wolnym”. Daniel Kahneman jest psycholo-giem i ekonomistą. Wraz z Amosem Tverskim opracował teorię perspek-tywy, opisującą procesy decyzyjne w warunkach niepewności (źródło: Wikipedia).

Marcin Ilski

Trener kompetencji społecz-nych, myślenia krytycznego i systemowego. Szkoli i pro-wadzi spotkania indywidual-ne od 18 lat.

Antropolog i badacz zacho-wań społecznych, również w ujęciu międzykulturowym. Specjalista od budowania zespołów uczących się, my-ślenia krytycznego, ramowa-nia językowego w przestrzeni publicznej, dynamiki i rozwią-zywania sytuacji trudnych/konfliktowych. Przeprowadził ponad cztery tysiące godzin szkoleń dla firm, instytucji i or-ganizacji pozarządowych.

Twórca i założyciel Smut-nych Trenerów Rozwoju Oso-bistego przekształconych w Sceptycznych Trenerów.

12 maja 2020 roku uka-że się jego książka „Życzli-wy sceptycyzm. Poradnik użytkownika”.

8

#4 [53]  kwiecień/maj 2020 WARSZAWA www.glosmordoru.pl

#HOME_OFFICE_SPOJRZENIA

Nasz powszednistan on-line

Przenieśliśmy swoje życie do Internetu. To właśnie tu szukamy sposobu na efektywną pracę, prowadzenie biznesu i rozwój osobisty, ale też na spotkania z przyjaciółmi. Wideokonferencje nigdy wcześniej nie były tak bardzo popularne jak obecnie. Permanentny stan online to teraz nie kwestia wyboru, ale konieczność. Jak radzimy sobie z nową rzeczywistością?

Nasze wątpliwości rozstrzygamy w Internecie

Wśród tych z nas, dla których była nowością, praca z domu budziła niepewność. W związ-ku z tym szukaliśmy informacji na ten temat w Internecie. Jak wynika z danych SentiOne, pol-skiej firmy zajmującej się moni-toringiem Internetu, zaintereso-wanie hasłem: praca zdalna ro-sło w ostatnim czasie z dnia na dzień, proporcjonalnie do rozwi-jającego się zagrożenia nowym koronawirusem.

– Szczyt zainteresowania tym tematem przypadł na 14-15 marca, czyli weekend przed pierwszym dniem ogólnopol-skiej kwarantanny gospodar-czej. Właśnie wtedy władze za-mknęły m.in. szkoły, restauracje i galerie handlowe, a firmom zalecono oddelegowanie pra-cowników do świadczenia pracy z domu. Polacy w ciągu miesiąca dyskutowali na ten temat aż 110 380 razy – mówi Ewa Stachowiak z firmy SentiOne.

Firmy w Polscebyły przygotowanena home office

Kiedy jedni uczyli się jak za-mienić swój dom w biuro, inni byli doskonale przygotowa-ni na tę sytuację. Liczne firmy już od dawna chętnie pozwa-lały na pracę zdalną przez kilka dni w miesiącu, więc miały wy-pracowane schematy działania i potrzebne do tego narzędzia. Ponadto współcześnie „zwykła” praca często wymaga kontak-tów on-line z różnymi osobami na całym świecie, co pomogło w szybkiej transformacji.

– Pochodzimy z Gdyni, ale działamy na całym świecie. Udzielamy się w organizacjach, które wyznaczają i promują naj-lepsze praktyki w marketingu i technologiach oraz obsługuje-my ponad 1000 marek globalnie. Dlatego decyzję o całkowitym przejściu w tryb zdalny podjęli-śmy od razu po ogłoszeniu ko-

munikatu o zamknięciu szkół, a wprowadzenie go poszło bar-dzo sprawnie. Oczywiście stale pomaga w tym technologia. Do-datkowo liderzy naszych zespo-łów są doskonale przygotowani do zdalnego prowadzenia pracy swoich zespołów. Pozwala to na lepsze zrozumienie i sprawniej-szą komunikację – mówi Anna Flis, dyrektor operacyjny z firmy ExpertSender. – W pracy wyko-nywanej przez nasz zespół nie-wiele się zmieniło – poza miej-scem naszej pracy. Nieustająco jesteśmy w kontakcie z klien-tami oraz rozwijamy naszą sta-bilną i elastyczną platformę do zwiększania sprzedaży opartej na analizie danych w e-commer-ce – dodaje.

Rekrutujemy się online

Nawet rekrutacje powszech-nie prowadzone są zdalnie. Do tej pory ten model znany był głównie w branży IT i to właśnie tam był najbardziej pożądanym

udogodnieniem. Teraz, z dnia na dzień, staje się właściwie ko-niecznością w innych branżach i coraz więcej firm przekonuje się, że to równie dobre rozwiązanie.

– Według danych naszej fir-my do tej pory co druga osoba szukała ofert w IT z możliwością wykonywania pracy z domu, a co trzecia chciała odbyć rozmowę kwalifikacyjną online. Niestety, do połowy marca tylko 10 proc. firm rekrutowało w ten sposób. Ale już 19 marca 45 proc. anon-sów w naszym serwisie z ogło-szeniami o pracę w IT dopusz-cza odbycie rozmowy o pracę on-line. Jest to bardzo szybka reakcja i adaptacja do warunków oraz wzór dla pozostałych branż – zauważa Tomasz Bujok, prezes firmy No Fluff Jobs

Wideokonferencje pozwalają na więcej

Do tej pory webinary były popu-larne głównie w międzynarodo-wych organizacjach, gdzie po-trzebne były rozwiązania umoż-

liwiające sprawne i bezproble-mowe komunikowanie się ludzi w różnych częściach świata. Te-raz stały się równie popularne w szkołach.

Platforma webinarowa to narzędzie do szkoleń, kursów online, spotkań biznesowych i wideokonferencji. Webina-ry pozwalają też na prowadze-nie zajęć lekcyjnych i wykła-dów, dzięki czemu prowadzący może być w kontakcie z ucz-niami i studentami, gdziekol-wiek się znajdują. Obostrzenia spowodowane pandemią po-działały jak katalizator zmian w biznesie, ale też metodach nauczania.

– W ostatnich tygodniach wi-dzimy ogromny wzrost liczby nowych użytkowników wśród uczelni, organizacji publicznych czy szkół. Widzimy też znaczny przyrost wśród firm, które za-czynają stosować ClickMeeting jako narzędzie do pracy zdalnej. Od początku marca notujemy bardzo dynamiczne zwiększe-nie zainteresowania webinara-

mi – mamy kilkukrotnie więcej nowych użytkowników w po-równaniu z poprzednimi mie-siącami. Każdy kolejny dzień to podwojenie liczby nowych kont. Jestem przekonana, że po ustabilizowaniu się sytuacji wie-le osób pozostanie przy rozwią-zaniach do zdalnej nauki i pracy – mówi Dominika Paciorkowska z firmy ClickMeeting

Polacyna kwarantannie

Na poziomie osobistym, poza oczywistymi trudnościami, któ-re powoduje pandemia i zwią-zane z nią obostrzenia dotyczą-ce osobistych kontaktów mię-dzyludzkich, warto zobaczyć te jaśniejsze strony sytuacji. Uczy-my się nowych form działania i zastosowania nieznanych do-tychczas narzędzi. Nawet jeśli teraz coś sprawia nam przejścio-we trudności, to wszystko, cze-go się nauczyliśmy pozostanie z nami na zawsze.

Innym aspektem jest wzbu-dzenie społecznej solidarności, której wyrazem są liczne oddol-ne inicjatywy służące pomocy w walce z pandemią i z jej róż-nymi skutkami odczuwalnymi właściwie na każdym polu – od zdrowotnych, przez psychiczne, po gospodarcze.

Każda inicjatywa jest bez-cenna. Na przykład polska plat-forma webinarowa Clickmee-ting przekazała 55 tys. złotych na zakup respiratora. Nato-miast prezeska Fundacji Sukce-su Pisanego Szminką, najwięk-szej i najstarszej organizacji wspierającej rozwój zawodowy kobiet w Polsce, ruszyła z akcją #SzminkaKobietom i bezpłatnie udostępniła media organizacji zajmującej się promocją kobie-cych biznesów online. Wystar-czy nakręcić film i wysłać go wraz z opisem swojej firmy do fundacji.

A podobne przykłady moż-na mnożyć. Jak widać – dajemy radę.

Elżbieta Nowacka-Szustak

9

www.glosmordoru.pl WARSZAWA #4 [53]  kwiecień/maj 2020

#HOME_OFFICE_SPOJRZENIA

Tak było do połowy marca. Te-raz oczywiście nadal lekcja nie zacznie się beze mnie, ale nie ma już czasu na „rozpakowanie”, a jak ktoś się spóźni pewnie na-wet tego nie zauważę. Razem z moimi uczniami mierzymy się z nauczaniem zdalnym. Z założe-nia jest to przekazywanie treści z podstawy programowej przy wykorzystaniu metod i technik kształcenia na odległość.

Co oznacza „zdalnie”?

Wszystko zależy od placówki. Może to być kontaktowanie się nauczyciela z uczniami mailowo, poprzez dzienniki elektronicz-ne, Skype, strony wydawnictw czy też platformę Microsoft Teams. W mojej szkole postano-wiono, że będziemy prowadzić lekcje właśnie przez Teams.

Wszystkim założono konta, zostaliśmy zdalnie przeszko-leni (nauczyciele oraz ucznio-wie), musiałam utworzyć kanały z moim przedmiotem oraz kla-sami, które prowadzę i każdego ucznia „zaprosić” do systemu in-dywidualnie – wpisując ręcznie (tak!) jego imię i nazwisko.

Pierwsza lekcja

Pierwsza lekcja była najbardziej stresująca. Przede wszystkim – nie miałam pewności czy każ-dy z uczniów zapoznał się już z platformą.

Po drugie – podczas normal-nej lekcji mamy dostęp nie tylko do podręczników czy zeszytu ćwiczeń, ale przed wszystkim do tablicy multimedialnej, która niezwykle pomaga w pracy. Te-raz zostały książki i mój głos.

Niestety, mimo szczerych chęci, ciężko jest prowadzić lek-cje online i na przykład coś za-pisywać, choć Teams daje taką możliwość. Podejmuję takie próby, ale uczniowie przepisu-

ją jeszcze wolniej niż z tablicy w szkole. A ja nie mam możliwo-ści kontrolowania tego tak jak w czasie normalnych zajęć.

Po trzecie – nie widzimy się. Lekcje online w przypadku mo-jej placówki to jedynie rozmowa nauczyciela z uczniami. Przynaj-mniej tak wyglądają zajęcia ję-zyka polskiego. Wprowadzam nowy temat, uczniowie głośno czytają teksty, wspólnie wyko-nujemy zadania. I mogłoby się wydawać, że wszystko jest w po-rządku i pod kontrolą. Otóż nie...

Kilka problemów

Mamy kilka problemów natu-ry technicznej i – powiedzmy – emocjonalnej.

Jedną z głównych niedogod-ności jest to, że uczniowie, dzieci z klas czwartych i piątych, mają takie same uprawnienia w apli-kacji, jak nauczyciel. Mogą więc wyciszać innych uczestników, wykluczać ich z zajęć oraz włą-czać kamery, mimo wyraźnego zakazu. Robią to bardzo często. Oczywiście natychmiast rozpra-sza to całą grupę. Problem został natychmiast zgłoszony do po-mocy technicznej, lecz dotych-czas pozostaje nierozwiązany.

Bezradność

Standardem jest narzekanie i płacz. I tu niestety jestem bez-radna, ponieważ w normal-nych warunkach wiem co robić i jak reagować w takiej sytuacji. W trakcie lekcji online nie mogę zrobić nic albo prawie nic. Czę-sto muszę najpierw pytać o imię ucznia, bo połączenie znie-kształca głos.

Dzieci próbują ze sobą roz-mawiać lub mają kłopoty tech-niczne np. z dostępem do no-tesu zajęć lub lektury, czym się bardzo przejmują. W takiej sy-tuacji mogę poświęcić chwilę na próbę pomocy przez pod-

powiedź prawidłowego usta-wienia aplikacji, ale to wszyst-ko. Z jednej strony nawet nie wiem, w czym naprawdę tkwi problem, a z drugiej rozpraszam resztę klasy.

Gdy zaczynają przeszkadzać rozmowami bądź emotikonami, oprócz zwrócenia uwagi mam jeszcze możliwość (dość brutal-ną) wyciszenia konkretnego ucz-nia. Mogę też wysłać mu wiado-mość prywatną. Jednak dzieci, mimo że znają się na kompute-rach i nowinkach technologicz-nych chyba lepiej niż ja, często ich nie odczytują. Nie chcą czy może naprawdę nie umieją?

Zadania domowe

Łączę się z moimi uczniami dwa razy w tygodniu. Staram się wte-dy przeprowadzić pełną lekcję.

Oprócz tego, że uczestniczą w zajęciach na Teamsie, moi ucz-niowie otrzymują do wykonania inne zadania – i tu także napoty-kamy trudności. Kłopoty z zało-żeniem konta na platformie wy-dawnictwa, potem problem ze znalezieniem zadanego mate-riału (mimo że wszystko dokład-nie tłumaczę mailowo), skargi na przeciążenie strony (na co nie mam przecież wpływu) i na koniec przesyłanie materiałów, o których wysłanie nie prosiłam.

Warto też wspomnieć, że te-raz każda karta pracy (zawiera-jąca ćwiczenia do wykonania) musi być dostępna w pliku edy-towalnym, ponieważ nie każdy uczeń ma drukarkę. Zatem po-winnam także mieć umiejętności i programy graficzne na prywat-nym komputerze, aby przerobić na taki plik to co dostaję od wy-dawnictwa w formie płaskiego PDF-u lub mam na zdjęciu...

Operacja na żywym organiźmie

Proces nauczania-uczenia się prowadzony zdalnie jest trud-ny dla wszystkich i wymagający. Tak samo od uczniów (szczegól-nie tych młodszych), jak od na-uczycieli, bo żadna z tych grup nie była do tego przygotowana. To operacja na żywym organi-zmie i wszyscy staramy się po-dołać temu wyzwaniu.

Znam z opowieści przypad-ki, gdy do samodzielnej pracy jest zadawane bardzo dużo. Za dużo – więcej niż obejmowałby materiał, który udałoby się zrea-lizować w normalnych szkolnych realiach. Ale są też nauczyciele, którzy podchodzą do tych kwe-stii rozsądnie, a ponadto starają się uatrakcyjnić obowiązek nauki on-line, poprzez wyszukiwanie i udostępnianie uczniom różno-

rodnych materiałów w sieci: fil-mów, prezentacji, plików audio. Wiem też, że wiele obowiązków związanych ze zdalnym naucza-niem spada na rodziców.

Może warto więc trochę odpuścić i uczyć dzieci przy okazji większej samodzielno-ści? Może warto trochę odpuś-cić i nie zadawać dzieciom ton materiału do samodzielnego opracowania?

Mam wrażenie, że wszyscy w tej sytuacji dajemy z siebie więcej niż powinniśmy, a i tak nikt tego nie dostrzega.

Tęsknota

Nie wiem, kiedy wrócimy do „analogowej” szkoły, nie wiem, czy obecne doświadczenia na-uczą nas czegoś pozytywne-go. Ale wiem, że wszystkim jest ciężko na wielu innych polach, nauczanie nie jest jedynym i nie najważniejszym. Dlatego, tak jak w każdym aspekcie naszej pogmatwanej rzeczywistości, tak i w tym przypadku bardzo ważna jest wzajemna życzliwość oraz zrozumienie.

A na zakończenie – nie sądzi-łam, że kiedykolwiek to powiem, ale tęsknię za szkołą!

Katarzyna Biała

nauczycielka języka polskiego

Nauczanie

bez tablicy

Typowa podstawówka. Początek lekcji zawsze zwiastuje dzwonek. Uczniowie klasy czwartej lub piątej czekają na mnie pod salą. Wchodzimy, rozpakowujemy się, włączam komputer, loguję się do Librusa, lista obecności, wpadają spóźnial-scy i zaczynamy...

10

#4 [53]  kwiecień/maj 2020 WARSZAWA www.glosmordoru.pl

#HOME_OFFICE_SPOJRZENIA

Praca

W TRYBIE AWARYJNYM

Totalnie fake’owe so-cjo-badanie przepro-wadzone przez Mor-dor na Domaniewskiej.

Świat pracy przechodzi rewolu-cję, która jest dla utrapieniem równie bolesnym, jak bolszewicy dla carskiej Rosji. Jak na porząd-ną rewolucję przystało – wszyst-ko dzieje się szybko i gwałtow-nie. Zapanowała nowa rzeczy-wistość, którą określiłbym jako Brave New Work (ta gra słów jest najlepszym owocem mojej kre-atywności od początku epide-mii). Ta nowa rzeczywistość staje się coraz to nowsza z godziny na godzinę. Chciałoby się krzyknąć: pracownicy wszystkich biurow-ców, łączcie się! Ale jak się łączyć przy dwóch metrach społeczne-go dystansu? Sytuacja jest dyna-miczna, ale na razie dla korpolud-ków najważniejszym efektem ko-ronawirusa jest to, że większość z nas wylądowała na home office.

Home office

Upragniona praca zdalna teo-retycznie stała się faktem. Czy odpowiada ona powszechnym oczekiwaniom? Czy rzeczywi-ście dzień jest piękniejszy, tra-wa bardziej zielona, a słońce mocniej świeci? Czy rzeczywi-ście można wyrobić się w dwie godzinki z pracowym syfem, a resztę dnia spędzić na ogląda-niu seriali lub przerabianiu lekcji z TV? Czy – jak przekonuje Insta-gram – biurko jest idealnie czy-ste, a do pracy przystępujemy we wdzianku rodem z reklamy H&M lub z filmu erotycznego?

Breaking news – nie, nie jest tak. Praca zdalna jakiej doświad-czamy obecnie wcale nie jest pracą zdalną, a nawet jeśli jest, to w wielkim cudzysłowie. Tak naprawdę jest to tryb totalnie awaryjny. Nie ma w tym ani po-myślunku, ani kultury pracy, ani odrobiny refleksji na temat tego, co nam to może dać na przy-szłość. Jedyną ideą przyświeca-jącą obecnie kadrom zarządza-jącym jest ratuj się, kto może! No i w ramach tej idei z dnia na dzień jakoś udaje się przetrwać. Chyba że akurat ktoś stracił ro-botę, no to czasem się nie uda-je... Takie to ostatnio panują w Mordorze nastroje.

Nastroje

Postanowiłem je sprawdzić. Z racji tego, że w zespole, któ-rego jestem częścią, są ludzie o nieprzeciętnych skillach so-cjologicznych i politologicz-nych – postawiłem sobie za priorytet przeprowadzenie ab-solutnie nierzetelnych badań społecznych. Grupą badawczą były obserwujące Mordor na Domaniewskiej, zaangażowane korpoludki. Towarzyszyły temu kiepsko zadane pytania, prze-ciętnej jakości analiza oraz wca-le niegłupia puenta, która jest próbą ukrycia ogólnie żenują-cego poziomu. Efektem jest ni-niejszy, niewiarygodny artykuł, który podsumowuje badania i w dużym skrócie mówi jak jest.

Sorry za partykułę wzmac-niającą, ale muszę być szczery – przyznaję więc, że pytaniem, jakie zadałem naszym fanom zarówno na Instagramie, jak i na Facebooku było rzucone ot tak: Co cię wkurwia w pracy zdalnej?

Zaznaczam, że na obu plat-formach temat mocno się po-niósł. Na Instastories było tyle odpowiedzi, że nie nadążałem z udostępnianiem. A jak mi się przez moment udało nadążać, to system zwariował i kasował poprzednie slajdy. Instagram nie dorósł do wiernych fanów Mordoru. Co do Facebooka – odpowiedzi spływały tak długo, że nawet mnie w pewnym mo-mencie przestały one intereso-wać. Oczywiście żartuję.

Zebrałem w jednym miejscu wyniki badań i przedstawiam ich analizę. Aby było czytelniej i fajniej umieszczam je w punk-tach poniżej.

Wyniki

Oczekiwania: głównym wnioskiem płynącym z bada-nia jest to, że praca zdalna jest mocno poniżej oczekiwań korpobraci.

Irytacje: w pracy zdalnej iry-tują dwa elementy. Praca oraz to, że jest zdalna.

Rodzina: zaskoczeniem dla Orków było może nie samo po-siadanie rodzin (choć w niektó-rych przypadkach przypominało

to spotkanie po latach), ale fakt, że w wymiarze 24/7 definiują je: irytujący mąż, zrzędząca żona oraz niezbyt samowystarczalne dzieci.

Sąsiedzi: jedno z najwięk-szych przekleństw. Sąsiedzi zaj-mują się generowaniem hała-su, robieniem remontów oraz słuchaniem hardcore techno. Uczucia, jakimi ich darzą ich kor-poracjusze, umieściłbym gdzieś pomiędzy „nienawidzę cię” a „życzę ci szybkiej śmierci”.

Dzieci sąsiadów: osobna kategoria problemu. Obecnym krzykiem mody wśród dzieci są-siadów są betonowe buciki. Mło-de pokolenie przez cały dzień biega w nich po mieszkaniu. Co istotne – sąsiedzi posiada-jący dzieci z betonowymi bu-cikami zawsze mieszkają nad korporacjuszami.

Zwierzęta: czasem pozwa-lają przeżyć ten trudny czas, ale czasem jest z nimi naprawdę spory problem. Słodkie kotecz-ki z Instagrama, siedzące przy laptopie, opatrzone hasztaga-mi #instacat #mrau #polishgirl #homeoffice #homesweetho-me #covid19 to tylko jedna stro-na medalu. Druga strona jest taka, że władowaliśmy się na-szym kotom do ich mieszkań na full time, zajmujemy ich ulubio-ne miejsca i non stop się wydzie-ramy. One powoli nie dają rady.

Dress code: bolączka udzielających się w badaniu korposzczurów. Spodziewany outfit pracy zdalnej – wygodna piżamka, troszkę uwalona po-rannym jogurtem – niestety nie zadziałał. Konieczność wzięcia prysznica i założenia na siebie pracowniczej zbroi smuci.

Telekonfy: a wszystko to z winy wynalazków, takich jak Zoom, Skype i Teams. Generu-ją miliardy calli i telekonferen-cji, nawet wtedy, gdy nie jest to wcale potrzebne. Od teraz po-łowa dnia pracy upływa na do-pytywaniu „czy mnie słychać?” oraz na odpowiedziach „tak, ale teraz cię nie widać”.

Szok mailowy: zjawisko występujące równolegle z po-przednim. Szok spowodowany jest tym, że wszystkie nieznoś-nie długie meetingi z ostat-nich lat można było ogarnąć w dwóch/trzech mailach.

Seriale: jeśli chodzi o Netfli-xa i HBO – zauważam sporą roz-bieżność. Jedna grupa Orków twierdzi, że ich mobilizacja do pracy brzmi: „Tylko dokończę se-zon”. Druga grupa narzeka nato-miast, że mimo zakupionych za-pasów piwa, chipsów i papieru toaletowego (do ocierania łez), nie ma czasu na seriale, bo pra-ca zdalna to jednak nadal praca.

Wymagania: ciekawe, że nastąpił ich wzrost. Szefowie uznają, że pracownik pracujący z domu jest „available” zawsze wtedy, gdy nie śpi. Praca w go-dzinach 10-18 zaczęła być pracą w godzinach 8-22. Nikt jeszcze nie zanotował pozytywnego wpływu tego zjawiska na wyra-

bianie targetu. Powodem mogą być seriale. Ale nie wiem, nie znam się.

Kontrola: managerowie za-częli ćwiczyć nowe skille kon-trolne. Dla wielu przełożonych to, że nie widzą swoich pracow-ników i nie mogą im patrzeć na ręce, wiąże się z wielkim dyskom-fortem. Tak wielkim, że teraz wy-dzwaniają do pracowników non stop i sprawdzają co tam u nich. Nie chodzi o budowanie relacji.

Wspaniałość: spora grupa badanych twierdzi, że jest wspa-niale, nic im nie przeszkadza i teraz czują, że żyją. Przeczyta-łem gdzieś, że introwertycy wy-grywają kwarantannę. To chyba prawda.

Prawda

Prawda jest taka, że odpowiedzi i wątków było znacznie więcej – przewijały się motywy tęsk-noty za Panem Kanapką, moty-wy spełnienia lub niespełnie-nia seksualnego, raportowania pracy oraz różnicy w smaku po-między kawą w pracy, a kawą w domu. Powyższe punkty za-wierają jednak podsumowa-nie najczęstszych i najbardziej emocjonalnych głosów odda-nych w badaniu. Mam trzy pu-enty tego badania.

Po pierwsze: na kilka lub kilkanaście lat pracy biurowej i narzekania „wolałbym pra-cę zdalną”, przypada kilka lub kilkanaście dni pracy zdalnej i narzekanie „jednak chcę pracę w biurze”.

Po drugie: będzie tylko go-rzej, bo szefowie nie oduczą się głupiego kontrolowania, a kolej-nych sezonów ulubionych seriali będzie przybywać.

I po trzecie: mimo wszyst-ko damy radę i wyjdziemy z tego silniejsi. Przetrwaliśmy tyle po-niedziałków, więc wirusowi też utrzemy nosa. Poza tym jest szansa, że wraz z nastaniem se-zonu letniego dzieci sąsiadów zamienią betonowe buciki na coś lżejszego.

Admin z Mordoru

Najważniejsze korpokwestie związane z trybem awaryjnym to:

Oczekiwania

Irytacje

Sąsiedzi

Dzieci sąsiadów

Zwierzęta

Dress code

Telekonfy

Szok mailowy

Seriale

Wymagania

Kontrola

Wspaniałość

12

#4 [53]  kwiecień/maj 2020 WARSZAWA www.glosmordoru.pl

#HOME_OFFICE_SPOJRZENIA

Po ostatnich rozmowach ze znajomymi doszłam do wnio-sku, że ich wyzwania związane z koronawirusem dzielą się na trzy podgrupy: jedni pracują (w domu lub w miejscu pracy) o wiele więcej i ciężej niż zwy-kle, bo większość ich współ-pracowników jest na zwolnie-niu chorobowym lub opieku-je się dziećmi w domu. Jak to podsumował mój przyjaciel: „Nie ma czasu się podrapać”. Inni stracili możliwość pracy (poza domem) i po nerwowym posprzątaniu piwnicy, kuch-ni i umyciu okien nie wiedzą, co jeszcze ze sobą zrobić, bo stres nie pozwala im na rados-ną grę w planszówki. Jeszcze inni od lat w dużej mierze pra-cują z domu i modlą się, aby ich klienci dalej zamawiali ich usługi, a potem byli w stanie z nie zapłacić.

Ponieważ ja sama od ponad dekady pracuję z domu (poza szkoleniami i warsztatami pro-wadzonymi w korporacjach), chciałabym się podzielić kilko-ma wskazówkami, które – mam nadzieję – pomogą ci efektyw-niej pracować w domowych pie-leszach (i nie zwariować).

Znajdźpozytywne aspekty sytuacji

czyli np. oszczędzasz dwie go-dziny w ciągu dnia, bo nie dojeż-dżasz do pracy; nie tracisz czasu na pogaduszki w firmowej kuch-ni, nie musisz słuchać muzyki na słuchawkach tylko z audiofil-skiego sprzętu we własnym sa-lonie; nie rozprasza cię ciągły ha-łas na open space, a koleżanka nie kusi domowym sernikiem, gdy jesteś na diecie. Im więcej znajdziesz pozytywnych stron pracy z domu, tym lepiej się po-czujesz w obliczu tego nowego wyzwania.

Wyznaczmiejsce lub obszardo pracy

To może być stołek przy barze w kuchni, miejsce w spiżarni albo biurko w salonie (jeśli nie masz dodatkowego pomiesz-czenia). Dobrze, aby było to stałe miejsce, które będzie dla ciebie oznaczało „teraz jestem w pracy”.

Jeśli to możliwe unikaj pracy z łóżka w sypialni albo miejsca, w którym zwykle odpoczywasz. Z własnego doświadczenia do-dam, że praca z laptopem na kolanach na kanapie na dłuż-szą metę grozi problemami z kręgosłupem.

Wyznacz sobie strukturędnia i pracy

Wydzielenie miejsca pracy i od-poczynku (pkt 2) pozwoli ci wy-łączyć się mentalnie po godzi-nach pracy. To „odłączenie się” jest trudne nawet w normalnych warunkach, gdy wychodzimy z biura i już w drodze do domu mamy czas na reset, więc w cza-sach wymuszonej izolacji jest jeszcze bardziej istotne.

Jeśli szczegółowo zaplanu-jesz czynności w ciągu dnia (np. śniadanie i spacer z psem, 15 minut ćwiczeń, rozpoczęcie pracy, przerwy, lunch, obiad, rodzinny obiad, sprzątanie itp.) łatwiej będzie uniknąć poczu-cia, że masz bardzo dużo cza-su (bo nie dojeżdżasz do pra-cy) i możesz zacząć sprawdzać maile o 11.30.

Nie polecam drzemek po lun-chu (to dla tych, którzy nie mają dzieci w domu), bo – tak było u mnie – te drzemki lubiły się przeciągać do 17. Ale jeśli twoje drzemki zawsze trwają np. 25 mi-nut, to korzystaj z tej nowej moż-liwości zregenerowania sił.

Podziel się obowiązkamii godzinami pracy

Znam rodzinę, w której do go-dziny 13 zdalnie pracuje ona, a on zajmuje się dziećmi. Po 13 on zaczyna pracę z klientami z USA i znika z horyzontu ro-dziny. Ponieważ chyba wszy-scy mamy teraz więcej obo-wiązków domowych (bo szko-ły i opiekunek nie ma, więc dzieci są w domu, i zwłaszcza te mniejsze potrzebują więcej opieki i rozrywki dostarcza-nej przez rodziców), znajdźcie takie zabawy, które na dłużej zajmą uwagę pociech. Moim zdaniem, skoro pandemia jest stanem wyjątkowym, to może dzieci też mogą trochę dłużej niż normalnie oglądać kres-kówki? Zwłaszcza jeśli ty w tym czasie zdążysz napisać ważny email do klienta? Elastyczna postawa i zmiana zasad mogą ułatwić przetrwanie stanu wyjątkowego.

Zadbaj o regularne prze-rwy na kawę i lunch. Warto też zaplanować te przyjemnostki na konkretną godzinę. Wtedy można je zrobić online z kolega-mi z zespołu, co pomoże utrzy-mać kontakty i stały dopływ ploteczek.

Pamiętaj o piciu wody i zdrowych przekąskach

Większość z nas zrobiła zapasy jedzenia, które teraz kuszą i są w pobliżu. Co gorsza, nie ma w pobliżu szefa, który wymow-nie spojrzy, gdy po raz piętnasty w ciągu poranka odchodzisz od komputera.

Trzeba się bardziej pilno-wać i w miarę możliwości jeść tylko podczas zaplanowanych przerw na posiłek lub (zdrową) przekąskę.

Zadbajo wygodne ubranie

Jeśli nie musisz teraz przestrze-gać firmowego dress code (a przynajmniej od pasa w dół), wybierz ubranie, w którym się dobrze czujesz, które lubisz lub które buduje dobre samopoczu-cie. Jeśli praca w piżamie jesz-cze bardziej cię dekoncentruje i powoduje, że nie jesteś w sta-nie nawet popatrzeć na laptop, ubieraj się i/lub maluj tak jak zwykle to robisz przed wyjściem do pracy.

Ćwicz w domu

To w czasie pandemii jeszcze bardziej istotne, bo ćwiczenia sportowe wspierają dobre sa-mopoczucie i zmniejszają stres. Znajdź filmiki instruktażowe na YT i ćwicz pomiędzy zaplano-wanymi rozmowami lub spot-kaniami na komunikatorze. Mo-żesz chodzić po pokoju lub po schodach podczas rozmów tele-fonicznych. Jakąkolwiek formę ruchu wybierzesz, pamiętaj, aby podczas ćwiczeń być „tu i teraz” i wykonywać je świadomie.

Utrzymuj porządek

Podobno ma to wpływ na naszą efektywność i dobre samopo-czucie. „Porządek na biurku to porządek w głowie” – tak mó-wią niektórzy i ja sama wiem, że dochodzę do krytycznego mo-mentu, gdy muszę zrobić po-rządek wśród nagromadzonych papierów, notatek, książek i in-nych szpargałów. Nie chodzi tu-taj o otrzymanie złotego medalu w kategorii „czystość przestrze-ni biurowej”, tylko o dobrą orga-nizację miejsca pracy. Być może bałagan nie zmniejsza twojej produktywności (masz szczęś-cie), ale warto o tej zależności pamiętać.

Uprzyj się

„Gdzie jest opór, tam jest nagro-da” – to moja mantra, którą sto-suję, gdy nie mogę się do czegoś zabrać, a wiem, że powinnam, bo czas się kończy.

Prokrastynacja nie pomaga i dopada nas, gdy zaczynamy rozglądać się po naszym nowym „biurze” i wyszukiwać zadania, które właśnie teraz, natychmiast trzeba zrobić: umyć okna, wy-prasować koszulę czy wyczyścić klawiaturę patyczkami do dema-kijażu – znacie te czynności, za które normalnie nie zabralibyście się, nawet gdyby wam zapłaco-no? Więc jak poczujecie potrzebę, żeby coś posprzątać albo napra-wić, zwalczcie ten odruch i choć-by trzy minuty poświęćcie na rozpoczęcie tego „okropnie trud-nego zadania”. Ten pierwszy krok jest najważniejszy, bo najpraw-dopodobniej wystarczy, żeby się wciągnąć w zadanie i je wykonać.

Aleksandra Motriuk

AleksandraMotriuk

Leadership and Team Co-ach (PCC ICF), mentorka i trenerka biznesu, właś-cicielka firmy InterComm specjalizującej się w coa-chingu, mentoringu, szko-leniach biznesowych i komunikacyjnych oraz konferencjach

Pandemia

w kapciach

W czasach wymuszonej izolacji społecznej i zawodowej oraz ogólnej niepewności samodyscyplina w pracy zdalnej może stanowić jeszcze większą trudność niż dotychczas. Można z nią sobie poradzić dzięki wdrożeniu w życie kilku zasad.

13

www.glosmordoru.pl WARSZAWA #4 [53]  kwiecień/maj 2020

#HOME_OFFICE_SPOJRZENIA

Niektórzy z nas jesz-cze niedawno marzyli o pracy home office. Aż tu nagle… zwrot akcji i chcesz czy nie, pracujesz z domu! Nagłe wybicie z ryt-mu i rutyny wymaga zawsze adaptacji do nowych warun-ków i każdy z nas po-trzebuje na to trochę czasu. Jedynie defi-nicja „trochę” bywa bardzo indywidualna. Dużo zależy od tem-peramentu, osobowo-ści i tego jak reagu-jemy na nagłe zmiany.

Introwertycymają lepiej

Znam osoby, które w obec-nej sytuacji czują się jak ryba w wodzie, bo nareszcie mogą funkcjonować w swoim ulubio-nym środowisku. Cieszą się, że oszczędzą codziennie dwie go-dziny, nie stoją w korkach i nie muszą oglądać tych, których nie lubią.

Szybko i sprawnie organi-zują sobie swój domowy kącik, według własnych preferencji. Moje światło, moja sofa, mój stolik. Na bosaka, w kapciach lub tenisówkach. Ulubiona ko-szulka, miłe wytarte spodnie, ciepły sweter i skarpetki. Ot-wieram okno, kiedy chcę i kie-dy chcę zamykam. Spacer po balkonie, też zawsze możliwy – jeśli mam balkon. Piję kawę lub herbatę w ulubionym kub-ku, słucham muzyki lub pracuję w ciszy. Spacer z psem, głaska-nie kota, po prostu RAJ, szcze-gólnie dla introwertyków. Naj-lepiej pracuje im się tam, gdzie jest im najwygodniej i gdzie domownicy im nie wchodzą w drogę.

Piekło ekstrawertyków

Ekstrawertycy zaś pozbawie-ni codziennej dawki ploteczek i rozmów miotają się od ściany do ściany. Bywa, że zamęcza-ją domowników gadaniem, bo

brakuje im ludzi, szumu i ciągłe-go zamieszania. Rekompensują sobie kontakt ze światem czę-stymi rozmowami przez telefon – i do tego mówiąc w emocjach, miewają podniesiony ton głosu. To z kolei doprowadza innych domowników do szału. Pada-ją wtedy zarzuty w ich stronę: „Zajmujesz całą przestrzeń!”, „Panoszysz się!”, „Hej, tu się pra-cuje, nie jesteś sam/sama!” Bo co, jak w jednym mieszkaniu są w tym samym czasie dwie firmy, dwie sytuacje kryzysowe, dwie osoby o różnych potrzebach i różnych stanowiskach? Atmo-sfera jest wtedy pełna napięcia, drażliwość rośnie i we wspólnej przestrzeni zaczynają się prze-chadzać FOCHY.

Tak marzenie pracy z domu zamienia się w koszmar. Szczęś-liwi ci, którzy mogą w tej wspól-nej przestrzeni wykroić dla sie-bie swój kącik i mają „osobisty” pokój za zamkniętymi drzwiami. Prywatność w takich warunkach to mega przywilej i luxus.

Ubiór i organizacja

Jak się ubrać do pracy w home office? Przede wszystkim wy-godnie. Czyli cały dzień w piża-mie? Jeśli ktoś lubi, to tak. Chy-ba że trafi się jakaś wideokon-ferencja i nasz wizerunek musi być udostępniony innym. Wte-dy przyda się lekki makijaż lub maszynka do golenia i bardziej wyjściowo ubrana chociaż góra,

żeby robić dobre i profesjonalne wrażenie.

Jak organizować sobie czas? Najlepiej zadbać o to, by praco-wać osiem godzin. Niestety, w sy-tuacji kryzysu okazuje się to raczej niemożliwe. Rozmawiałam z gru-pą 30 znajomych, którzy trafili do domów w ciągu ostatnich czte-rech tygodni. Wszyscy stwierdzili, że pracują zdecydowanie więcej niż w firmach i zdecydowanie dłu-żej niż osiem godzin. Rytm, rytm i jeszcze raz RYTM jest kluczem do tej wciągającej nas jak czarna dziura sytuacji. Bo trafiliśmy do domów nie z własnej woli i nie do zwykłych zadań.

Dla wszystkich jest to sytua-cja wyjątkowa i nie ćwiczyliśmy takiego rodzaju pracy nigdy na tak dużą skalę. Jej forma oczy-wiście mocno wpływa na orga-nizację czasu. Jak pracuję sam/sama wykonując zadania nie-zależne, mogę sobie „ustawiać” czas po swojemu. Ale jak pracu-ję w zespole, muszę się dopaso-wać do rytmu pracy innych.

Jeszcze inaczej organizuję czas, gdy np. jestem w komite-cie kryzysowym, który non stop reaguje na bieżącą sytuację lub jestem w zespole „utrzymania ruchu”.

Wiele firm nadzoruje precy-zyjnie pracę domową i dlatego też pracujemy więcej niż przy symbolicznym biurku w naszej korpo. A do tego dochodzi jesz-cze codzienne raportowanie, bo czasem firma nam nie ufa, a cza-

sem po prostu nasz szef dokład-nie chce wiedzieć, co zostało zrobione, by móc podejmować kolejne decyzje w kryzysie.

Na dobitkę dzieci

Teoria teorią a praktyka prak-tyką i do tego jeszcze… dzieci w domu (oczywiście gdy ktoś je ma). Warto pamiętać, że dla naszych młodszych dzieciaków i młodzieży jest to również abso-lutnie nowa sytuacja, pełna emo-cji i znaków zapytania. Dlatego czasem za wszelką cenę będą próbowały absorbować naszą uwagę i czas. I wtedy może zro-bić się naprawdę niebezpiecznie. Warto uzbroić się w cierpliwość – bo jak działać dzień po dniu w sy-tuacji, gdyby dzieci nie wróciły do szkoły aż do wakacji?

Czy są proste rozwiązania dla takiej dynamiki? Nie ma. Może jednak, gdy dopadną nas wąt-pliwości, pomoże garść prak-tycznych rad.

Co warto zrobić,by nie zwariowaćw domowym biurze?

Rozmawiajcie. Zawsze warto porozmawiać, by każdy mógł powiedzieć co jest dla niego ważne.

Ustalcie zasady i rytm, w któ-rym zaczyna się i kończy pra-ca, oraz zaczyna się życie ro-dzinne i partnerskie.

Pilnujcie dyscypliny i czasu. Warto rozpisać przerwy na posiłki i regenerację.

Bądźcie gotowi na całkowi-te zmiany i zwroty akcji, bo w kryzysie nie wszystko da się zaplanować i przewidzieć.

Obserwujcie swoje emocje z życzliwością, bo pojawiają się zawsze wtedy, gdy sytua-cja jest dla nas ważna.

Słuchajcie głosu serca i intui-cji, szczególnie wtedy gdy ro-zum nie ma danych do podję-cia decyzji.

Uśmiechajcie się! Gdy nie wia-domo co zrobić, warto się uśmiechnąć i być życzliwym dla siebie i dla innych.

Renata Gut

Renata Gut

– twórczyni Instytutu Talen-tów Flashpoint w Polsce. Au-torka modelu „Zarządzania Sobą na Zielonej Ścieżce”.

Wielka szansa

czy zagrożenie?

14

#4 [53]  kwiecień/maj 2020 WARSZAWA www.glosmordoru.pl

Tę wyjątkową sytuację wymuszającą pozostanie w domu można wykorzy-stać do zorganizowania bardziej kreatywnej prze-strzeni wokół i czerpania z tego, co mamy.

Praca „z łóżka” jest wygodna, ale znacznie bardziej efektywna będzie w miejscu, które zosta-nie przystosowane do nietypo-wych warunków. Nie trzeba od razu zamawiać nowego biurka. Zgodnie z ideą #zerowaste le-piej wykorzystać to, co jest na stanie, dostosować do swoich potrzeb stół czy regał, a wokół pozbyć się nadmiaru. To właści-wy moment, by zrobić porządki i wprowadzić nowe rytuały.

Domowebiuro:

Długopisy, ołówki, zakreśla-cze – wybierz tyle te, któ-rych naprawdę potrzebu-jesz. Pozostałe spakuj do oddania. Lepiej mieć jeden dobry pisak niż dziesięć nieużytecznych.

Gdy sytuacja wróci do normy pamiętaj o tym, by na kon-ferencjach, sympozjach czy targach odmawiać przyjmo-wania darmowych gadżetów, które nie są ci wcale potrzeb-ne. Ograniczysz swój bałagan.

Używaj ścieralnych tablic. Nie będziesz produkować niepo-trzebnego jednorazowego papieru.

Wykorzystaj zadrukowany papier. Jednostronnie – na białej stronie rób notatki. Dwustronnie – możesz po-ciąć na mniejsze kawałki i ścinkami wypełnić delikat-ną przesyłkę.

Przejrzyj swoje książki – eks-perckie podręczniki których już nie używasz oraz beletry-stykę, do której nie zajrzysz, przygotuj do oddania lub sprzedania.

Zrób porządek z zalegający-mi w szafkach kablami, sta-rymi telefonami czy kompu-terami. Wystaw je na aukcję. Komuś mogą się przydać.

Postaw w miejscu, w którym pracujesz zielone rośliny. Nie tylko ozdobią przestrzeń, ale

i mogą poprawić samopo-czucie. Fikus, paproć, kaktus czy też skrzydłokwiat nie są wymagające, a dobrze wpły-wają na nastrój.

Zrób sobielunchbox

Żeby nie rozpraszać się w pracy i szybciej uporać się z zawodo-wymi obowiązkami warto przy-gotować sobie przekąski.

W domu nie ma co liczyć na wizytę „Pana Kanapki”, więc zanim zaczniesz stukać w kla-wiaturę, poświęć kwadrans na ugotowanie kaszy i pokroje-nie warzyw. W przerwie wy-mieszasz wszystko i będziesz mieć sycący lunch. Możesz też umieścić w lodówce umyte i pokrojone składniki do ulu-bionego koktajlu, który zmik-

sujesz sobie w czasie drugiego śniadania. Jeśli nie masz czasu – wysyp do miseczki kilka dak-tyli, orzechy czy migdały. War-to też posiekać świeże owo-ce i wymieszać je z jogurtem oraz płatkami owsianymi albo granolą.

To zdrowe przekąski, które dodadzą potrzebnej w czasie pracy energii.

Hoduj kiełki i warzywa

Skoro wizyty w sklepie trzeba ograniczyć, wykorzystuj to, co masz już w domu. Zanurz ziarna soczewicy w słoiku z wodą. Po 12 godzinach przecedź je, osusz i przesyp ponownie do słoika. Przykryj ściereczką i przepłukuj wodą 2 razy dziennie. Po kilku dniach słoik wypełni się zielony-mi zdrowymi kiełkami.

Z końcówek warzyw mo-żesz wyhodować całkiem zacne okazy. To nie wymaga wielu za-biegów. Wystarczy odkroić nie-chciane fragmenty i zanurzyć w wodzie, a potem włożyć do doniczki z ziemią.

Cebula – odetnij końcówkę i ko-rzonkami w dół włóż do donicz-ki z ziemią. Podlewaj. Po tygo-dniu będzie efekt.

Czosnek – ząbek czosnku za-lej wodą i zostaw na noc. Po-tem mokry włóż do doniczki z ziemią. Podlewaj. Po około 10 dniach powinien wyrosnąć szczypiorek czosnkowy idealny do dań z pomidorami.

Por, sałata, seler i koper fen-kuł – odcięte końcówki mocz w wodzie tak długo, aż wypusz-czą korzenie. Potem kawałek warzywa z pędami zasadź w zie-mi i regularnie podlewaj.

Marchewki i pietruszki – nie-wielką (1-2 cm) końcówkę wa-rzywa umieść w naczyniu, a na-stępnie zalej delikatnie zimną wodą. Wodę wymieniaj co 2 dni i czekaj na efekt w postaci natki. Można też po namoczeniu posa-dzić końcówki w ziemi.

Korzeń imbiru umieść w naczy-niu z wodą. Po 5-7 dniach prze-sadź do doniczki z ziemią nie-zbyt głęboko. Podlewaj dwa razy w tygodniu.

Zioła – najpierw obetnij kilka gałązek i zanurz w wodzie. Po-czekaj aż puszczą korzenie, wte-dy przesadź je do ziemi.

Świeże natki dodawaj do sałatek, posypuj nimi kanapki i ubarwiaj dania. Parapet wypeł-niony taką hodowlą to najlepsza scenografia domowego biura.

Sylwia Majcher

www.sylwiamajcher.pl

PORZĄDEK I KIEŁKI

Zero waste w czasie kryzysu

Sylwia Majcher

dziennikarka, blogerka. Zaj-muje się kwestiami związa-nymi z niemarnowaniem je-dzenia, ochroną środowiska i racjonalnym wykorzystywa-niem zasobów planety. Pro-wadzi warsztaty i szkolenia zero waste. Autorka dwóch książek na ten temat.

REKLAMA

REKLAMA

#HOME_OFFICE_SPOJRZENIA

15

www.glosmordoru.pl WARSZAWA #4 [53]  kwiecień/maj 2020

Wrocław:

KULTURA TRYUMFUJE

Już od ponad mie-siąca kina i teatry oraz mniejsze ośrod-ki kultury pozosta-ją zamknięte dla widzów oraz uczest-ników warsztatów i spotkań. Czy to jednak znaczy, że nic się w nich nie dzieje? Wręcz prze-ciwnie – szukają no-wych rozwiązań i sposobów bezpo-średniego kontaktu z publicznością. I je znajdują!

Przykładem może być Ośrodek Działań Artystycznych Firlej we Wrocławiu, działający przy ul. Grabiszyńskiej, blisko serca wrocławskiego „Mordoru”.

– Gdy zaczęła się epidemia, musieliśmy odwołać wszyst-kie wydarzenia, koncerty, jak również spotkania w Kawiar-ni Sąsiedzkiej – mówi dyrek-tor Firleja, Robert Chmielewski – Początkowo przesunęliśmy terminy na jesień. To był trudny czas. Musiałem rozmawiać z ar-tystami i animatorami, tłuma-czyć i ustalać nowe zasady. Nie ukrywam, że było to dla mnie bardzo przykre. Jednocześ-nie jednak postanowiłem, że utrzymam zespół animatorek i że będę płacił im honoraria, chociaż Kawiarnia Sąsiedzka musiała zamknąć swoje pod-woje dla wrocławian. Zdawa-łem sobie sprawę, że te dziew-czyny – pracujące w Firleju raz w tygodniu i prowadzące war-sztaty – gdzie indziej z dnia na dzień straciły zlecenia, a więc zostały bez pieniędzy i bez perspektyw.

Początki #Firlejonline

Wkrótce okazało się jednak, że aktywny zespół pracowni-ków i współpracowników Firle-ja wraz z menadżerem wymy-ślił nowoczesne, alternatywne formy funkcjonowania Ośrod-ka. Jego działania dość szybko przeniosły się do internetu i tak właśnie wystartował projekt #Firlejonline, który cieszy się ol-brzymim zainteresowaniem internautów.

– Pierwsze kroki w tej spra-wie zrobiły animatorki z Ka-wiarni Sąsiedzkiej – podkreśla Robert Chmielewski – Zaczęły po prostu nagrywać filmy i tu-toriale z działaniami dla sąsia-dów. A trzeba dodać, że z ofer-ty Kawiarni Sąsiedzkiej w wersji „analogowej” chętnie korzysta-ły dotychczas rodziny z dzieć-mi i osoby starsze. To wszystko mogą teraz, będąc na dobro-wolnej bądź zaleconej kwaran-tannie, znaleźć na stronie na Facebooku.

Dzięki bogatej ofercie skie-rowanej do dzieci, seniorów oraz do całych rodzin, zaintere-sowani mogą twórczo spędzać czas w domu. Razem z anima-torkami uczą się zdalnie m.in. szyć ochronne maseczki, wy-konywać ozdoby świąteczne czy też wiosenne dekoracje.

Wirtualne koncerty

Następnie pojawiły się pomy-sły związane z wydarzeniami muzycznymi, bo przecież właś-nie z niezależnych, niszowych i ciekawych koncertów słynie Firlej – nie tylko w stolicy Dol-nego Śląska.

– W naszym Ośrodku my-ślimy o tych, którzy z powo-du pandemii utracili miejsca

pracy: o muzykach. Odwoła-no trasy, koncerty, nagrania, prowadzone przez nich war-sztaty. Są zamknięci w do-mach, bez możliwości prób z kolegami z zespołów. Z dnia na dzień zostali bez środków do życia i bez kontaktu z pub-licznością, co jest ogromnie ważne dla każdego artysty. Postanowiliśmy zatem umoż-liwić im pracę, a widzom spot-kania z nimi. Dlatego w każdy piątek o godz. 20 można do-łączyć do wirtualnej widowni i na kanale YouTube Firlejclub obejrzeć i odsłuchać koncer-ty nagrane przez współpra-cujących z nami muzyków. Dzięki temu możemy także wypłacić im honoraria z na-szych środków – dodaje Ro-bert Chmielewski.

Kup cegiełkę!

Kolejnym pomysłem, oddziel-nym, ale związanym z wystę-pami artystycznymi na YouTu-be, jest zorganizowanie akcji biletów-cegiełek. Taką cegiełkę można nabyć na stronie inter-netowej Firleja i kosztuje ona jedynie 10 złotych. Nie jest to typowy bilet, bo koncert on-line może obejrzeć każdy, ale dobrowolna pomoc dla wystę-

pujących zorganizowana przez operatora wydarzeń.

Jak podkreśla dyrektor Fir-leja, zgromadzone w ten spo-sób kwoty pomogą między innymi opłacić ZAiKS, a więc powrócą do artystów. Ta for-ma wsparcia sprawdza się i cie-szy zainteresowaniem widzów, o czym może świadczyć fakt, że już w pierwszych dniach środki wpłaciło około stu osób.

Artyści

Kogo mogliśmy i będziemy mo-gli usłyszeć na wirtualnych kon-certach? Na zaproszenie Firleja

odpowiedział dotąd między in-nymi Mikołaj Trzaska, który wy-konał specjalny utwór elegijny. Artysta znany jest ze współpra-cy z Wojciechem Smarzowskim przy filmach, „Róża”, „Drogów-ka”, „Pod Mocnym Aniołem”, „Wołyń” i „Kler”.

Na tej nietypowej scenie zaprezentował się też Paweł Szamburski, lider zespołu Ba-starda oraz Wacław Zimpel. W planach jest koncert Oli Biliń-skiej, która na kanale YouTube Firlejclub zagra dla publiczno-ści zgromadzonej przed ekra-nami już 17 kwietnia o godz. 20. Specjalny program dla dzieci przygotował zespół Czereśnie.

Na nudę i brak oferty widzo-wie Firleja nie mogą więc na-rzekać. Więcej informacji moż-na znaleźć na stronie Ośrodka: www.firlej.wroc.pl.

Trudny czas i olbrzymia wartość

Czas pandemii to okres trudny dla instytucji kultury także dla-tego, że nie da się długofalowo zaplanować wydarzeń. Trze-ba działać tu i teraz, z dnia na dzień i z tygodnia na tydzień, co wymaga wysiłku, elastycz-ności i zaangażowania.

Dyrektor Firleja nie kryje, że ma w zanadrzu wiele pomysłów i chciałby, aby ujrzały one świat-ło dzienne, przyniosły przy-jemność widzom oraz zajęcie i satysfakcję artystom. Pytany, czy po wygaszeniu epidemii i powrocie do normalności Fir-lej utrzyma także wersję online, odpowiada, że jeszcze nie wia-domo jak na to zareagują wi-dzowie. Być może będą nadal potrzebowali takiej formy ak-tywności, ale może też się oka-zać, że mają już dość koncertów w internecie i chcą nacieszyć się kontaktem z muzyką na żywo.

– Pandemia okazała się dla nas czasem na sprawdzenie, jak szybko można nauczyć się uży-wania nowych mediów. Wielu artystów świetnie sobie pora-dziło z tym wyzwaniem, aran-żując domowe koncerty. To ma olbrzymią wartość kulturalną, społeczną, artystyczną i – prze-de wszystkim – daje widzom oraz artystom nadzieję.

Olga Szelc

Koncert zespołu Czereśnie na kanale YT Firlejclub [fot. Firlej]

Robert Chmielewski, dyrektor Firleja [fot. Maciek Bielawski]

17

www.glosmordoru.pl WARSZAWA #4 [53]  kwiecień/maj 2020

18

#4 [53]  kwiecień/maj 2020 WARSZAWA www.glosmordoru.pl

?

Nikt nie przewidział takiego rozwoju wydarzeń. Powiedzmy wprost – koronawirus ingeruje (i to jak!) w każdy rynek i w każ-dą branżę. Nie oszczędza też nieruchomości, które jeszcze parę dni temu uchodziły za in-westycyjnego pewniaka. Dziś, w dobie pandemii, nic nie jest już pewniakiem, może poza tym, że czeka nas duży kryzys. Jak duży, o tym się niebawem przekonamy, jednak śmieszą mnie próby snucia proroctw i szacunków. Znamy jedynie za-sięg problemu – cały świat!

Mamy już jednak kilka ty-godni pandemii za sobą, kil-ka kroków prawnych zostało podjętych, więc analizując do-tychczasowe posunięcia w go-spodarce, możemy się trochę w takiego „nieruchomościowe-go wróżbitę” pobawić.

Wynajmij mnie!

Zacznijmy od rynku wynajmu, w którym wielu (w tym ja) wi-działo stabilny i rentowny spo-sób inwestowania kapitału. Dzielił się on na dwa segmenty: krótko i długoterminowy. Ten pierwszy praktycznie z dnia na dzień umarł, gdyż władze (nie tylko polskie) wydały ka-tegoryczny zakaz działalności branży hotelarskiej i, de fac-to, najmu krótkoterminowe-go – też poprzez portale typu Booking.com czy Airbnb. Inwe-storzy, którzy ofertowali swoje mieszkania głównie turystom na kilkudniowe pobyty, zaczę-li przebranżawiać się na najem długoterminowy.

Wzrost ilości ofert będzie skutkował spadkiem cen najmu. Przy niepewnej sytuacji właś-ciciele mieszkań na wynajem będą woleli mieć kogoś, kto bę-dzie płacił mniej, niż dopuścić, by mieszanie stało puste. Ry-koszetem dostaną osoby, które oferowały najem długotermi-nowy – ich klienci przy spadają-cych cenach, mogą zwyczajnie zacząć negocjować dotychcza-sowe umowy. W dobie kryzysu, kiedy już widać, że wiele firm

upadnie, a ludzie stracą za-trudnienie, może się okazać, że najemcy przestaną opłacać zobowiązania wobec wynajmu-jących. Studenci, którzy teraz mają zawieszone zajęcia, a któ-rych w dużych miastach jest przecież sporo, uciekną do swo-ich rodzinnych domów, maso-wo opuszczając pokoje czy mi-krokawalerki, które do tej porty wynajmowali. Część z nich może już na studia nie wrócić – ich ro-dziców, którzy przecież także mogą stracić pracę lub biznes, może już być nie stać na konty-nuację nauki pociech.

Prawdziwą zagadką są na-tomiast kwatery pracownicze, czyli głównie duże domy prze-znaczone dla pracowników po-bliskich fabryk czy zakładów produkcyjnych. Dotychczas ten segment uważany był przy wynajmach za najbardziej do-chodowy. Teraz jego dalszy los zależy od samych zakładów pracy, które mogą – ale wcale nie muszą – dalej funkcjono-wać. Jeśli dana fabryka zawie-si produkcję na czas epidemii, nietrudno domyślić się, jaki los czeka inwestora, który zdecy-dował się na prowadzenie kwa-ter pracowniczych.

Dodajmy, że często takie in-westycje wiążą się z bardzo wy-sokimi kosztami wejścia i póź-niejszego utrzymania. Dom, w których planujemy umieścić około 40 osób, bo tyle zazwy-czaj mieszka „na kwaterach”, sam w sobie kosztuje niemało, a przecież trzeba go jeszcze do-datkowo wyposażyć. W lepszej sytuacji są bez wątpienia in-westorzy, którzy zdecydowali się nie na zakup, a na wynajem takiego domu – oni mogą zwy-czajnie zrezygnować z dalsze-go wynajmu, licząc się oczywi-ście z brakiem przychodów, ale też i z brakiem strat. Oczywiście jeśli poniesione koszty wejścia zdążyli już odrobić.

Tu też warto dodać o jeszcze jednym zagrożeniu dla kwater pracowniczych – skoro jest to skupisko stosunkowo dużej li-

czy osób, to niektórzy w czasie pandemii mogą, co jest w pełni zrozumiałe, nie chcieć w takim miejscu przebywać. Może się okazać, że – podobnie jak z ho-telami – i takie miejsca będą za-raz odgórnie zamknięte.

Replay z 2008 roku,czyli koło ratunkowez betonu

Inwestorzy nieruchomościowi często lokują nie swój, ale po-życzony kapitał. I tu płynnie przechodzimy do zagadnie-nia kredytów, którym rzucono koło ratunkowe – i oby nie oka-zało się ono kołem z betonu... NBP obniżył (i tak rekordowo niskie!) stopy procentowe do poziomu 1 proc. Kredytobior-cy mogą się cieszyć, gdyż dla nich oznacza to zwyczajnie niż-sze raty kredytów (sprawa nie dotyczy frankowiczów, którzy niestety przy obecnie tracą-cej na wartości złotówce będą zmuszeni płacić jeszcze więcej).

Niskie stopy procentowe oznaczają też niskie oprocen-towanie lokat, a te już przed koronawirusem było symbo-liczne. To właśnie niskie opro-centowanie lokat miało istotny wpływ na masowe wykupowa-nie mieszkań z przeznaczeniem na wynajem, gdyż każdy kto miał gotówkę, wolał ją trzymać w takiej formie i cieszyć się kil-ku – bądź nawet kilkunastopro-centową roczną stopą wzrostu, niż trzymać pieniądze na loka-tach, które były niżej oprocen-towane niż wynosi inflacja.

Pojawiają się głosy, że ob-niżka stóp procentowych spo-woduje większe zainteresowa-nie osób planujących zakup swojego mieszkania. Tu jed-nak byłbym bardzo ostrożny, gdyż teoretycznie takie obniż-ki mogą prowadzić do wzrostu popytu, ale raczej nie stanie się to w czasie pandemii, kiedy nikt nie jest pewny jutra. Niskie kredyty nie zachęcą kogoś, kto zwyczajnie boi się utraty pracy. A bez stałego źródła dochodu nie będzie w stanie płacić rat.

Kredyty to dziś wielka nie-wiadoma – może się powtórzyć sytuacja z roku 2008, kiedy to lu-dzie masowo zaczęli nie spłacać swoich zobowiązań względem banków, powodując ich upa-dek. Replay wisi w powietrzu, gdyż – jak już pisałem – osoby, które stracą pracę, nie będą pła-ciły czynszu za swoje lub wynaj-mowane mieszkania, a przez to właściciela takiego obiektu nie będzie stać na opłacanie raty kredytu. Inna rzecz, że banki mogą też zwyczajnie zaprzestać udzielania kredytów!

Samonapędzająca się ma-china destrukcji, której następ-

stwem będzie masowa sprze-daż nierentownych lokali. Co to z kolei oznacza? Spadek cen mieszkań i lokali użytkowych! Tak, w końcu po galopujących w górę cenach, można spodzie-wać się ich spadku! Bardzo re-alny jest scenariusz, w którym właściciele firm, którzy w cza-sach prosperity ulokowali swo-je nadwyżki finansowe w nieru-chomościach, będą teraz starać się je odzyskać. Biznesmen, któ-ry będzie miał nóż na gardle w postaci np. pensji swoich pra-cowników, będzie chciał sprze-dać mieszkanie inwestycyjne nawet ze stratą, byleby złapać trochę gotówkowego oddechu. Także wiele lokali użytkowych może stać pustych, więc może być również zauważalna ten-dencja do pozbywania się ich przez właścicieli, którzy będą chcieli pozbyć się zobowiązań.

Oczywiście może być kom-pletnie na odwrót i osoby, któ-re będą bały się utraty wartości pieniądza, będą chciały ulo-kować je właśnie w nierucho-mościach. Pewnie część z nich zdecyduje się na taki krok, ale śmiem wątpić, żeby odbyło się to na masową skalę. Obserwa-cje wcześniejszych kryzysów wskazują niestety, że scena-riusz zwieszonej sprzedaży jest bardziej realny.

Kryzys okazji

Dochodząc do końca tej ana-lizy, która powstawała w wa-runkach domowej kwarantan-ny, chcę zaznaczyć, że w czas kryzysu nie wszyscy stracą. Za-radne osoby, które dodatkowo posiadają jeszcze wolne środki, mogą liczyć na pojawienie się wielu okazji. Ci, którzy do tej pory oszczędzali na zakup swo-jego wymarzonego M, mogą okazać się wygranymi, gdyż wiele wskazuje na to, że kupią mieszkania taniej. Marna to jednak pociecha, gdy pewnie wszystko inne będzie drożało, a bezrobocie rosło.

Osoby, które liczą na kupno mieszkania na inwestycje po lepszych cenach, lepiej niech przeczytają ten tekst ponow-nie i mocno się zastanowią, czy teraz ma to sens.

Konkluzja może być tylko jedna: nie załamywać się, nie podejmować gwałtownych decyzji, obserwować sytua-cję, a jak nadarzy się szansa, to trzeba z niej skorzystać! Gło-wa do góry – po impasie za-wsze przychodził lepszy czas! I najważniejsze – zostańcie w swoich domach, nie ważne czy we własnych czy w tych wynajmowanych!

Marcin Wolniak

Czy czeka nas

nieruchomościowe tsunami

Gdy niespełna miesiąc temu pisałem swój pierwszy tekst dla „Głosu Mordoru” o house hackingu, nie sądziłem, że zaledwie po kilkunastu dniach wszystkie zawarte w nim porady mogą stanąć pod znakiem zapytania.

19

www.glosmordoru.pl WARSZAWA #4 [53]  kwiecień/maj 2020

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

Siedzisz w domu, koń-czą się zapasy i nie masz pomysłu na obiad? Jeśli mieszkasz we Wrocławiu to właśnie dla ciebie po-wstał projekt „Zdrowe do Domu”. To nie tylko do-stawa świeżych produk-tów z pewnego źródła pod drzwi, ale także goto-we przepisy na leczo, kur-czaka curry czy ratatuille w tempurze.

– Co robimy na obiad? Nie wiem, dzisiaj ty coś wymyśl – podobne dialogi w wielu pol-skich domach nikogo nie dzi-wią. Jeszcze do niedawna żyli-śmy w czasach wiecznej goni-twy, w których wielu z nas nie miało czasu dobrze zjeść, nie mówiąc o samodzielnym przy-gotowaniu takiego posiłku. Dania z cateringu zamawiane do biura, zestawy dnia wątpli-wej jakości kupowane w barze przy pracy, nie wspominając o pizzy i fast foodach. Co zro-bić teraz, gdy firma cateringo-wa przestała działać, bar jest zamknięty, a my sami już trze-ci tydzień pracujemy na home office – gdzie, wbrew pozorom, wcale nie mamy więcej czasu? Odpowiedzią jest projekt wroc-ławskich restauratorów.

– Myśleliśmy o tym już od dawna. Moda na gotowanie

w domu jest bardzo rozpo-wszechniona na Zachodzie. Obecna sytuacja sprawiła jed-nak, że nasz projekt nabrał zupełnie nowego znaczenia – mówi Łukasz Tobys, jeden z pomysłodawców projektu, prezes zespołu siatkarskiego KFC Gwardia Wrocław.

Łatwo, z pomysłemi bez nadmiaru

Zamiast stać w kolejkach i szu-kać po całym mieście produk-tów, lepiej zgodnie z zalecenia-mi zostać w domu i zamówić dokładnie to, czego potrze-bujemy. „Zdrowe do Domu” to połączenie rozwiązań sto-sowanych w tzw. dietach pu-dełkowych, gdzie dostajemy specjalnie wyselekcjonowane składniki oraz idei cateringu – bo tak naprawdę zamawia-my konkretne dania. To rów-nież transport, czyli dostawa do domu, pod drzwi. Oczywi-ście z zachowaniem wszystkich standardów higieny, co w okre-sie kwarantanny jest szczegól-nie ważne.

– Ludzie kupują bez sen-su mnóstwo rzeczy do jedze-nia, a potem je wyrzucają, bo nie zdążą wykorzystać. Dzięki przemyślanym zakupom i pla-nowaniu tego, co chce się ugo-tować, można to zrobić roz-sądniej. Dlatego proponujemy zakupy „zero waste”, czyli ta-

kie, z których nic się nie zmar-nuje. Dostaniesz dokładnie tyle, ile potrzebujesz do ugo-towania kilku obiadów. Nasze zestawy w specjalnych boxach wystarczą na dwa lub cztery dni – opowiada Adrian Nie-wiadomski, jeden z twórców projektu.

To proste: na stronie interne-towej zdrowedodomu.pl naj-pierw wybieramy dla ilu osób i na ile dni jest nam potrzeb-ne jedzenie (czyli wybieramy rozmiar pudła), potem typ dań (mięsne, wegetariańskie, we-gańskie), by następnie w rozwi-janym menu wybrać konkretną potrawę dla każdego posiłku. Po zakończeniu zamówienia płacimy przez stronę. Dostawy są wykonywane trzy razy w ty-godniu. W otrzymanym pudle znajdziemy dokładnie odmie-rzone składniki, świeże warzy-wa i szczegółowe przepisy na dania, które z nich przyrządzi-my. Dodatkowe inspiracje kuli-narne czekają na nas w osobnej zakładce na stronie „Zdrowe do Domu”.

Dzięki takiemu rozsądnemu zamawianiu i gotowaniu nie gromadzimy zapasów, z któ-rych za chwilę część i tak za-pewne by się zepsuło i trzeba by je wyrzucić.

„Zdrowe do Domu” to także możliwość przygotowania po-siłku wspólnie z rodziną, a na-

wet ze znajomymi, którzy tak jak my siedzą w domach. Wy-starczy włączyć kamerkę in-ternetową, ustawić w kadrze swoją kuchnię, by poczuć się jak gwiazda programu typu MasterChef.

– Oferujemy coś więcej niż pomoc w zrobieniu zakupów i przygotowaniu zwykłego obiadu. W pakiecie mamy tak-że krótki kurs gotowania, który z pewnością przyda się także, gdy wreszcie wszyscy będzie-my mogli wyjść z domów – za-chwala Łukasz Tobys.

Wkrótce w menu „Zdrowe do Domu” będzie można zna-leźć jeszcze więcej dań z całe-go świata.

Szerokie wsparcie

Drugim aspektem projek-tu „Zdrowe do Domu” jest wsparcie instytucji, inicjatyw i przedsiębiorców.

Najpierw był szpital przy ul. Koszarowej we Wrocławiu. Ak-cję GraMYdlaKOSZAROWEJ za-inicjowała KFC Gwardia Wroc-ław pod prezesurą Łukasza Tobysa, współtwórcy „ZdD”. Wkrótce włączyło się do niej większość wrocławskich klu-bów sportowych. Celem akcji jest wsparcie finansowe szpita-la zakaźnego przy Koszarowej. W przedsięwzięciu tym zade-klarowali już udział także twór-cy projektu „Zdrowe do Domu”.

– Postanowiliśmy, że 20 proc. przychodu ze sprzedaży naszych zestawów przeznaczy-my właśnie na ten cel – mówi Łukasz Tobys. Dodatkowo „ZdD” jeszcze przed urucho-mieniem projektu dokonało jednorazowej wpłaty w formie cegiełki, która zasiliła budżet szpitala.

Dobre do Domu to także wsparcie dla całego środowi-

ska gastronomicznego w mie-ście, które w związku z pande-mią koronawirusa liczy straty w milionach.

– Cieszę się, bo jest szansa, że nie będę musiał się zamy-kać po tych pięciu latach dzia-łalności. Przez kilka dni próbo-waliśmy gotować na wynos lub z dowozem, ale niestety bezskutecznie. Teraz będzie-my przygotowywać gotowe zestawy produktów, z których – zgodnie z przepisami nasze-go kucharza – będzie można ugotować sobie obiad czy ko-lację samodzielnie w domu. Li-czę, że dzięki temu będę mógł utrzymać zespół, że jakoś prze-trwamy ten ciężki czas – mówi Jacek Boniecki, właściciel Re-stauracji Wrocławska.

Jakby tego było mało, twór-cy „Zdrowego do Domu” przy-łączyli się do inicjatywy „Wi-dzialna ręka” na Facebooku.

– Chcemy w ten sposób po-móc we wsparciu osób star-szych oraz tych z grupy ryzy-ka, które nie powinny lub nie mogą same wybrać się na za-kupy. Będziemy organizować dla nich specjalne akcje i reali-zować zamówienia za darmo, bez opłat za dostawę – dekla-ruje Adrian Niewiadomski.

Trzymamy kciuki. I zamawia-my – powodów jest wiele.

Katarzyna Podsiadło

Zdrowedo Domu

i na ważne cele

Adrian Niewiadomski, jeden z twórców projektu Zdrowe do Domu

20

#4 [53]  kwiecień/maj 2020 WARSZAWA www.glosmordoru.pl

REKLAMA

#ZOSTAŃWDOMUZKULTURĄ

Wpadnij na dzielnię

NA IMPREZĘ!

wirtualną

Wszystkie wydarzenia przeniosły się tymczaso-wo do sieci, więc waw4free zachęca do spraw-dzenia darmowych transmisji w „dzielnicy”:https://waw4free.pl/warszawa-za-darmo-online

Wydarzenia dla dzieci:

ZOOstańwdomuZOObaczonline– wirtualne odwiedziny w war-szawskim ZOO

codziennie o 14

szczegóły:https://bit.ly/2VfSiFT

Czy kwasy mają zasady? Po-kaz naukowy online

niedziela, 19 kwietnia, 12:00

szczegóły:https://bit.ly/3etAa2Y

Angielski online dla rodziców i dzieci – poziom B1+

wtorek, 21 kwietnia, 17.15

szczegóły:https://bit.ly/2z1ELcd

Największa lekcja WFu online

środa, 22 kwietnia, 14:30

szczegóły:https://bit.ly/3bfYKSU

koncerty:

Immortal Onion – koncert Live Stream

sobota, 18 kwietnia, 19:00

szczegóły:https://bit.ly/2VbtBKC

One World: Together At Home – koncert światowych gwiazd online

sobota, 18 kwietnia, 20:00

szczegóły:https://bit.ly/3etBfHS

Dziesięć ważnych piosenek

poniedziałek, 20 kwietnia, 21:30

szczegóły:https://bit.ly/2wK5xVX

Krzysztof Lenczowski– 2. Solo Cello

piątek, 24 kwietnia, 20:00

szczegóły:https://bit.ly/3binUQW

spektakle:

Król Edyp – spektakl online

sobota, 18 kwietnia, 19:00

szczegóły:https://bit.ly/2KcULuh

Holzwege – Zostań w domu, nie wychodź z teatru

sobota, 18 kwietnia, 19:00

szczegóły:https://bit.ly/2XIocwb

Kurs[or] na dramat – czytanie otwarte – „Spirit”

poniedziałek, 20 kwietnia, 19:00

szczegóły:https://bit.ly/2XIjgHQ

Letnie osy kąsają nas na-wet w listopadzie – spektakl online

sobota, 25 kwietnia, 19:00

szczegóły:https://bit.ly/2VFbcoO

treningi:

Rusza Mnie Zumba – nie ru-sza mnie koronawirus!

sobota, 18 kwietnia, 16:30

szczegóły:https://bit.ly/2Vf4JBM

Sobotnia praktyka Jogi onli-ne 4FREE

sobota, 18 kwietnia 2020, 11:00

szczegóły:https://bit.ly/2wKYr3x

Na Bielanach dbaj o formę w 4 ścianach – trening dla biegaczy

wtorek, 21 kwietnia, 19:30

szczegóły:https://bit.ly/2XCzthP

Międzypokoleniowy Chór Ruchowy online

środa, 22 kwietnia, 12:00

szczegóły:https://bit.ly/2wKxxIV

inne:

ZachętaOnline | Oprowadzanie

niedziela, 19 kwietnia, 12:15

https://bit.ly/3eopjY9

Bajki dla dorosłych– Rafał Rutkowski

środa, 22 kwietnia, 21:00

https://bit.ly/2yoGtnC

Bezpłatne konsultacje sto-matologiczne online

do końca kwietnia

https://bit.ly/2XG38qj

UL z książkami – spotkania z autorami online

do końca pandemii\

https://bit.ly/3euPg88

Dokładna lokalizacja wszystkich wydarzeń:Twój dom,przed ekranem komputera

Szczegóły oraz więcej wydarzeń znajdziesz na waw4free.pl

21

www.glosmordoru.pl WARSZAWA #4 [53]  kwiecień/maj 2020

Śmierdźw górach

https://vimeo.com/398263970

Chcesz wiedzieć, skąd się bio-rą kawały? „Śmierdź w górach”, czyli „pewien rodzaj musicalu” w reżyserii i ze scenariuszem Konrada Imieli oraz Cezarego Studniaka, trafił na scenę Ca-pitolu w 2006 roku a zareje-strowano go w kwietniu 2008 r. Opowiada o legendarnym Waldemarze Jasińskim, twórcy dowcipów, odizolowanym od rzeczywistości w Bieszczadach.

W obsadzie m.in. Justyna Szafran, Andrzej Gałła, Wacław Mikłaszewski, Piotr i Paweł Ka-mińscy, Konrad Imiela i Cezary Studniak.

Więcej o spektaklu tutaj https://www.teatr-capitol.pl/smierdz-w-gorach-dla-wszyst-kich/.

Nut Ferment

youtube.com/nutferment

Trzy sezony muzycznego talk--show Konrada Imieli, reali-zowanego na żywo na Sce-nie Ciśnień w Capitolu. Tylko tu, tylko w tym programie można zobaczyć tak niezwy-kłe fuzje muzyczne, jak Acid Drinkers śpiewający Spacero-logię Mariusza Lubomskiego: https://www.youtube.com/watch?v=8IqwSqZmDFE

Wśród zaproszonych arty-stów byli Wolna Grupa Bukowi-na, Tercet Egzotyczny, Cyrk De-riglasoff, Piotr Bukartyk, Tymon Tymański, Emose Uhunmwang-ho, Katarzyna Groniec, Justyna Szafran i Sztylety.

Pierwsza odsłona Nut Fer-mentu (2014/15) promowała wrocławskie środowisko mu-zyczne, do drugiej (2017) zapro-siliśmy muzyków z miast, które starały się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Trzeci sezon to gwiazdy i debiutanci.

Finaliści KAIPi Telewizja FestiwalowaPPA

https://www.youtu-be.com/channel/UCKrj-BOp1W8LzO1ZBszXysTg/playlists

Tutaj obok odcinków Telewizji Festiwalowej Przeglądu Pio-senki Aktorskiej znajdziecie też piosenki z kilku ostatnich finałów Konkursu Aktorskiej Interpretacji Piosenki. Wśród wykonawców są m.in. Ralph Kaminski, Maciej Musiałowski, Marcin Januszkiewicz, Marcel Sabat, Mery Spolsky, Stanisław Linowski.

Siła piosenki

https://youtu.be/XByGFC4pVwY

Po co ludziom piosenki? O tym, jak śpiewanie przyczynia się do zmian społecznych, politycz-nych, obyczajowych, rozmawia-li: Agnieszka Glińska, Maria Pe-szek, Zbigniew Hołdys, Tomek Lipiński, Mirosław Kocur, Bisz i Konrad Imiela. Śpiewali zaś: Tomek Lipiński, Maria Peszek, Bisz, Sambor Dudziński, Konrad Imiela, Cezi Studniak i Justyna Antoniak oraz Chór Akademii Muzycznej pod kierunkiem Ag-nieszki Franków-Żelazny. Śpie-wająca debata miała miejsce w 2017 roku. Dyskusję prowa-dziła Katarzyna Janowska.

Sisi Lohman

wydawca, redaktor naczelna

Redakcja nie odpowiada za treść zamieszczanych ogłoszeń i reklamoraz może odmówić ich zamieszczenia, jeśli ich treść lub forma pozostają w sprzecznościz prawem, linią programową i charakterem pisma oraz zasadami publikacji ogłoszeń i reklam.

e-mail: redakcja@glosmordoru.pl

https://glosmordoru.pl

Bezpłatna gazeta dla korpoludków żyjących na ASAP-ie!

Dariusz Litera

redaktor naczelny

wydanie on-line

Informacje z „Głosu Mordoru” są analizowane przez Press-Service Monitoring Mediów

Maciej Wełyczko

zastępca redaktora naczelnego

Tomasz Turek

redakcja i łamanie

Igor Kałuża

skład graficzny

Edycja wrocławska:

#ZOSTAŃWDOMUZKULTURĄ

Wrocławski

CAPITOL

poleca się online

Wiemy, że wśród nieprzebra-nych zasobów kultury z ca-łego świata udostępnianych dziś za darmo online wszyst-kim chętnym, znajdziecie dro-gę na wirtualną widownię Ca-pitolu. Pod hasłem #zostańw-domuzkulturą proponujemy do oglądania online nasze ar-chiwalne spektakle dla dzie-ci i dla dorosłych, muzycz-ny talk-show Nut Ferment i skarby Przeglądu Piosenki Aktorskiej.

Trzy wesołekrasnoludki

https://vimeo.com/405440583

Rodzinny musical według poe-matu Jana Brzechwy, z muzy-ką Mikromusic, wyreżysero-wał Konrad Imiela. Łobuzerska opowieść o trzech trickste-rach, w fantastycznej oprawie plastycznej Anny Chadaj, spo-doba się dzieciom, rodzicom i dziadkom.

Więcej o spektaklu można przeczytać tu www.teatr-ca-pitol.pl/muzyczny-brzechwa--online/. Można stąd również pobrać grę planszową o przy-godach krasnoludków – do wy-drukowania w domu.

Idiota

https://vimeo.com/398507917

Ascetyczny, nowatorski w teatrze muzycznym spektakl z 2009 roku był jedną z pierw-szych adaptacji wielkiej lite-ratury w reżyserii Wojciecha Kościelniaka. Przejmująca mu-zyka Piotra Dziubka, grana na żywo na dwa akordeony, jest jednym z ogromnych atutów spektaklu.

Więcej o przedstawieniu można przeczytać tu: www.te-atr-capitol.pl/idiota-online/

Czekamy na spotkanie z wami tak samo, jak wy na odwiedziny u nas. Tego prawdziwego, żywego kontaktu aktorów z widzami nie zastąpi żadna technologia, żaden streaming, żadna, nawet najdoskonalsza realizacja telewizyjna. Na razie jednak tylko tę formę spotkania mo-żemy Wam zaoferować.

Trzy wesołe krasnoludki. Muzyka Mikromusic, reż. Konrad Imiela [fot. M. Kondarewicz]

Nut Ferment – muzyczne talk-show Konrada Imieli [fot. BTW Photographers]

Idiota. Muzyka Piotr Dziubek, reż. Wojciech Kościelniak [fot. Lukasz Gawroński]

FB: @glosmordoru

Autorką projektumaski z worka do odkurzaczabez szycia jest

Monika Wojtaszek-Dziadusz

Wydział Form Przemysłowych ASP w Krakowie

Dziękujemy za udostępnienie!

23

www.glosmordoru.pl WARSZAWA #4 [53]  kwiecień/maj 2020