#6

[55]

lipiec/sierpień 2020

WYDANIE ELEKTRONICZNE

2

#6 [55]  lipiec/sierpień 2020 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

WSTRZYMANY ODDECH

warszawskiego

rynku biurowego

Jak może wyglądać biurowa Warszawa w perspektywie kolejnych 18 miesięcy? Eksperci firmy doradczej Savills przeanalizowali dwa możli-we scenariusze. Oba zakładają krótkoterminowy spadek popytu i wzrost poziomu pustostanów, przy czym skala wpływu pandemii Covid-19 na rynek nieruchomości biurowych w stolicy jest w nich różna. Oba prognozują również, że sektor ten zachowa swoją stabilną pozycję w dłuższej perspektywie.

Wariant optymistyczny

Optymistyczny scenariusz za-kłada, że w wyniku koronawi-rusa popyt ze strony najemców został jedynie wstrzymany na kilka miesięcy, po czym w dru-giej połowie roku nastąpi in-tensywne odbicie. Prognozo-wana przez Savills ilość nowo-czesnej powierzchni biurowej wynajętej w Warszawie zarów-no w 2020 jak i 2021 r. byłaby wówczas najprawdopodobniej zbliżona do średniej dziesięcio-letniej (ok. 710 tys. m2 rocznie).

Za wariantem, w którym sto-lica Polski nie odczuje drastycz-nego spadku popytu na po-wierzchnię biurową przemawia m.in. zwiększona liczba krótko – i średnioterminowych rene-gocjacji umów najmu. W tym scenariuszu analitycy Savills przyjęli również, że ewentualne cięcia kadrowe, czy też utrzy-manie w pewnym zakresie pra-cy zdalnej, nie doprowadzą do redukcji wynajmowanej po-wierzchni. Praca z domu miała-by charakter dobrowolny i tym-czasowy – jak najczęściej miało to miejsce przed pandemią – lub zostałaby zrównoważona przez potrzebę zaimplementowania zasad dystansu społecznego w przestrzeni biurowej (np. po-przez mniejsze zagęszczenie sta-nowisk pracy czy powrót części firm do układu gabinetowego).

Nowe powierzchnie z umowami

Jak wynika z raportu Savills, w przypadku przyjęcia ko-rzystnego scenariusza, poziom pustostanów w Warszawie wzrośnie nieznacznie, głównie za sprawą ukończenia bardzo

dużej liczby nowych projek-tów deweloperskich. Do koń-ca 2021 r. planowanych jest od-danie ponad 800 tys. m2 nowej powierzchni. Obawy związane z tym, że w wyniku koronawi-rusa budowane obecnie wie-

żowce, które coraz liczniej za-czynają zdobić krajobraz War-szawy, będą świecić pustkami, wydają się nieuzasadnione, gdyż na blisko 70 proc. nowo-budowanej powierzchni biuro-wej w stolicy są już podpisane

umowy przednajmu lub listy intencyjne. Savills zakłada, że jeśli obecna sytuacja nie spo-woduje u tych firm drastycz-nej redukcji pierwotnego za-potrzebowania na przestrzeń do pracy, to poziom wakatu

w Warszawie wzrośnie z 7,5 proc. (dane z pierwszego kwar-tału 2020 r.), do zaledwie 10,3 proc. na koniec roku i 11,3 proc. w 2021 r., po czym spodziewa-ny jest ponowny spadek stopy pustostanów.

Złoty okresma tylko przerwę

– Złoty okres polskiego ryn-ku nieruchomości biurowych nie dobiegł końca w wyniku pandemii koronawirusa, ale jego dynamiczny rozwój zo-stał na pewien czas wstrzy-many. Fundamenty, na któ-rych opiera się ten sektor, są silne i niezachwiane. Ostat-nie miesiące obnażyły wiele wad pracy zdalnej, które będą powstrzymywać dużą część firm przed zastosowaniem tego rozwiązania na szeroką skalę, w momencie kiedy nie będzie ono już konieczne ze względu na czynniki zdrowot-ne. Lockdown wywiera jednak bardzo negatywny wpływ na biznes, dlatego w krótkiej per-spektywie – do czasu pełne-go odbicia gospodarki – na-leży spodziewać się osłabie-nia popytu na powierzchnię biurową i wzrostu poziomu pustostanów. Warszawa jako największy rynek biurowy w Polsce z pewnością to od-czuje – mówi Tomasz Buras, CEO Savills Polska.

W tym roku po raz pierw-szy od blisko 30 lat progno-zowany jest ujemny wzrost gospodarczy dla Polski. Zda-niem autorów raportu, takie wyhamowanie koniunktury nie może pozostać bez wpły-wu na rynek nieruchomości. Z drugiej strony, zarówno według analiz Oxford Econo-mics, Komisji Europejskiej jak i Banku Światowego, odbi-cie gospodarcze spodziewa-ne jest już w 2021 r. Prognozy dotyczące bezrobocia zakła-dają jego ponowny spadek w 2021 r., nawet, według Ox-ford Economics, do poziomu niższego, niż w 2019 r.

Prognoza pustostanów biurowych w Warszawie – scenariusz optymistyczny. Źródło: Savills

Prognoza pustostanów biurowych w Warszawie – scenariusz pesymistyczny. Źródło: Savills

WARIANT OPTYMISTYCZNY: PUSTOSTANY BIUROWE

WARIANT PESYMISTYCZNY: PUSTOSTANY BIUROWE NAWET

do 11,3 proc.

do 16,6 proc.

3

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #6 [55]  lipiec/sierpień 2020

Savills to jedna z wio-dących międzynarodo-wych firm doradczych działających na rynku nie-ruchomości. Została zało-żona w 1855 roku w Wielkiej Brytanii. Posiada sieć po-nad 600 biur w obu Ame-rykach, Europie, Afryce, re-gionie Azji i Pacyfiku oraz na Bliskim Wschodzie. Ofe-ruje szeroki zakres profesjo-nalnych usług doradczych, zarządczych i transakcyj-nych.

Home officew pewnym zakresie zostanie z nami na dłużej, ale będzie tylko jednym z elementów zmian związanych z potrzebą większej elastyczności środowiska pracy i w żadnym wypadku nie będzie oznaczał całkowitego końca modelu pracy z biura

Model pracy z biura przetrwa

– Pomimo dobrych prognoz długoterminowych dla gospo-darki, wiele firm musi reagować na obecną sytuację już teraz, co w krótkiej perspektywie może doprowadzić do ograniczenia popytu na powierzchnię biuro-wą. Niezależnie od przewidywań dotyczących spadku bezrobocia w 2021 r., jednym z najbardziej zasadnych pytań dotyczących długoterminowych prognoz dla rynku biurowego wydaje się kwestia tego, gdzie osoby te będą pracować. Nie mam wąt-pliwości, że home office w pew-nym zakresie zostanie z nami na dłużej, ale będzie tylko jednym z elementów zmian związanych z potrzebą większej elastyczno-ści środowiska pracy i moim zda-niem w żadnym wypadku nie bę-dzie oznaczał całkowitego końca modelu pracy z biura – dodaje Jarosław Pilch, dyrektor działu powierzchni biurowych, repre-zentacja najemcy, Savills.

Optymalizacja kosztów

W pierwszych miesiącach po wprowadzeniu ograniczeń

przeciwdziałających rozprze-strzenianiu się koronawirusa większość najemców odra-czała decyzje związane z naj-mem powierzchni biurowej. Taki stan nie mógł jednak trwać wiecznie i w miarę zbli-żania się terminu końca obec-nej umowy wiele firm, nie ma-jąc pewności co do swoich planów na przyszłość, chciała uniknąć długoterminowych zobowiązań i postanowiła re-negocjować krótkoterminowe przedłużenia. Jednocześnie byliśmy świadkami dążenia do optymalizacji kosztów, co w przypadku firm, które doko-nały redukcji etatów, przełoży-ło się na chęć podnajmu części biura innym firmom.

– W wyniku pandemii ko-ronawirusa niektórzy najemcy w poszukiwaniu oszczędności mogą ponownie przychylniej-szym okiem zacząć spoglądać w kierunku lokalizacji z atrak-cyjniejszymi czynszami, np. na Służewcu. Osłabiony popyt w najbliższych miesiącach bę-dzie oznaczał również wyzwa-nie dla właścicieli starszych biu-rowców. Nie muszą oni jednak stać na straconej pozycji, gdyż często to właśnie takie obiekty są w stanie zaoferować większą

elastyczność, której obecnie oczekują najemcy – mówi Da-niel Czarnecki, dyrektor działu powierzchni biurowych, repre-zentacja wynajmującego, Sa-vills.

Wariant pesymistyczny

Część firm może również kie-rować się większą ostrożnoś-cią w kontekście przyszłych, długoterminowych umów naj-mu i nie zabezpieczać już tak chętnie powierzchni na eks-pansję. Jeśli połączą to z ogra-niczeniem wynajmowanej po-wierzchni, w ramach przyjęcia modelu permanentnej pracy zdalnej dla części pracowników lub skierowania ich do biur co-workingowych, to oznaczałoby to alternatywny i mniej opty-mistyczny scenariusz dla rynku biurowego. Zgodnie z progno-zami Savills, mogłoby to do-prowadzić do wzrostu pusto-stanów w Warszawie do 12,4 proc. w 2021 r. Jeśli najemcy do-datkowo postanowią na trwa-łe zmniejszyć zatrudnienie, to poziom wakatów do końca 2021 r. może zwiększyć się do 16,6 proc.

Według analityków Savills, nawet przyjęcie mniej opty-mistycznych założeń nie musi oznaczać dystopijnej wizji ryn-ku biurowego. Oba scenariusze zakładają krótkotrwałość obec-nej tendencji, która jedynie wy-hamuje tempo rozwoju rynku, a kolejne lata po 2021 r. powin-ny przynieść spadek poziomu pustostanów.

Jak interpretować fakty?

– Pomocne w interpretacji obecnej sytuacji mogą być dane dotyczące wpływu mi-nionego kryzysu finansowego na rynek nieruchomości. Od 2008 do 2009 roku poziom pu-stostanów w Warszawie urósł z 2,9 do 7,3 proc. Najwyższy pro-gnozowany przez nas wzrost wakatów z 7,5 proc. w pierw-szym kwartale 2020 r. do 16,6 proc. na koniec 2021 r. byłby zatem mniejszy, niż ten sprzed 12 lat – mówi Wioleta Wojtczak, dyrektorka działu badań i ana-liz Savills.

Za pewnego rodzaju sym-bol stabilności rynku oraz do-wód na poparcie tezy, że biuro najprawdopodobniej zachowa

swój status serca większości firm i nieodzownego elemen-tu prowadzenia biznesu, moż-na uznać najwyższą umowę najmu w historii warszawskie-go rynku biurowego, pod którą ostateczne podpisy złożono już w trakcie pandemii Covid-19. Grupa PZU wynajęła 47 tys. m2. w kompleksie Generation Park zlokalizowanym na warszaw-skiej Woli.

Współczesny krajobraz rynku biurowego

– Obecnie rynek nieruchomo-ści bardziej niż kiedykolwiek musi być otwarty na zmia-ny. Cześć z nich, która zaszła lub przyspieszyła w wyniku pandemii Covid-19, może zo-stać z nami na dłużej i na sta-łe odmienić krajobraz rynku biurowego. Z pewnością jed-nym z tych trendów będzie elastyczność. W kontekście prognoz ekonomicznych do-tyczących odbicia gospodarki w przyszłym roku, podejmo-wanie pochopnych kroków odnośnie długofalowych stra-tegii w oparciu o krótkotermi-nowe czynniki, może jednak

okazać się kosztownym błę-dem. Duże międzynarodowe fundusze w dalszym ciągu są zainteresowane inwestowa-niem w nieruchomości biuro-we. Pandemia w żaden spo-sób nie przekreśliła również największych atutów Warsza-wy w oczach korporacji. Więk-szość z nich niedługo znowu będzie chciała się tu rozwijać i w dalszym ciągu będzie do tego potrzebowała znacznej ilości powierzchni biurowej – podsumowuje Tomasz Buras z Savills.

Oprac. Savills

Budynki wieżowe w budowie w Warszawie. Źródło: Savills

4

#6 [55]  lipiec/sierpień 2020 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

Maciej Wełyczko: Od wybu-chu epidemii koronawirusa upłynęło niemal pół roku – duża część naszych czytel-ników wciąż pracuje zdalnie z domu. Jak zapatruje się Pan na powrót do dużych biur?

Krzysztof Simon: Myślę, że de-cydowanie więcej osób będzie pracowało z domu na dłużej. Nie wiem, czy część biurow-ców będzie mogła dalej funk-cjonować. W takich zagęsz-czonych miejscach jak biurow-ce wszelkie zakażenia, w tym obecna epidemia, szerzą się ła-two i szybko. Wiemy także, że w tego typu zamkniętych miej-scach dochodziło do dużej ilo-ści zakażeń. Dzisiaj wszyscy ob-rywamy ekonomicznie tą epi-demią. Nam, personelowi me-dycznemu pracującemu przy chorych z COVID-19, nikt nie wyrównał strat finansowych. Wie pan jaki mamy dodatek za tę niebezpieczną przecież pra-cę? 13 złotych.

Czy pracownicy biur i ich operatorzy mogą uczynić je miejscami bezpieczniej-szymi?

To bardzo dobre pytanie. Wi-działem modele z Azji – Chin i Japonii, pokazujące jak do-szło do zakażeń w takich wiel-kich biurowcach – mordorach. Przyczyniła się do tego niezu-pełnie sprawna sieć wentyla-cyjna. Wentylacja powinna wy-sysać powietrze z pomieszczeń i wyrzucać je na zewnątrz. Jeśli powietrze jest tłoczone z jed-nych pomieszczeń do drugich – sprawa wygląda kiepsko. Prócz tego na pewno trzeba utrzymywać dystans, myć ręce i nosić maseczki. Proszę zoba-czyć, jakie są skutki idiotyczne-go zezwolenia na organizację wesel, niemal bez ograniczeń

– ktoś powinien za to ponieść konsekwencje, gdyż prawie codziennie słyszymy o nowych ogniskach. Nie jestem jednak przeciwnikiem organizacji we-sel kameralnych i z zachowa-niem ostrożności. Ogólnie więc – unikajmy ciasnych, dusznych pomieszczeń. O zakażeniu naj-częściej decyduje przestrzeń, wietrzmy pomieszczenia na ile to tylko możliwe.

Widzi Pan scenariusz, w któ-rym epidemia po prostu się kończy?

Tak – potrzebne jest poja-wienie się dobrej, skutecznej i bezpiecznej szczepionki oraz, ewentualnie, leku.

Czy jest to realne w obli-czu rozwijających się – rów-nież w Polsce – ruchów anty-szczepionkowych?

Proszę wziąć po uwagę grypę, która jest chorobą szerzącą w się podobny sposób, choć dającą mniejszą śmiertelność – co roku choruje na nią 300-400 milionów ludzi.

Nie było z tego powodu pa-niki, nie wzywano do noszenia masek i trzymania odległości, gdyż istnieje szczepionka. Ale głupota części społeczeństwa jest obezwładniająca. Istotnie, mamy szerzące się ruchy an-tyszczepionkowe. Mamy poli-tycznego lidera, który oświad-cza, że nie będzie się szczepił „bo nie”. Można tylko patrzeć na to z politowaniem i porów-nywać się z bogatszymi kraja-mi, w których szczepienia na grypę są powszechne z powo-dów ekonomicznych i społecz-nych. Szczepiąc się samemu, pomyślmy też o ludziach, któ-rzy z przyczyn zdrowotnych nie mogą się zaszczepić – je-śli w ich otoczeniu nie będzie

wirusa nie zostaną zakażeni – to elementarna solidarność społeczna. U nas, niestety, dla pewnych grup jest to postawa zupełnie obca.

Szczepienie przeciw SARS COVID-2 powinno być obo-wiązkowe, gdy już pojawi się bezpieczna szczepionka?

Myślę, że szczepienie nie po-winno być obowiązkowe dla ludzi młodych, chyba, że na-leżą do grup zagrożonych.

Z uwagi na łatwość szerzenia się choroby powinna być jed-nak obowiązkowa dla ludzi po-wyżej 65. roku życia i z wielo-chorobowością. Te same regu-ły powinny dotyczyć szczepień na grypę. W Wielkiej Brytanii szczepi się ponad 70 proc. lud-ności, w Polsce – 3 proc.

Wszelkie podważanie zna-czenia szczepień jest działa-niem antyspołecznym i niesły-chanie szkodliwym. Jeśli robią to politycy, kompromitują się.

Ale ja staram się mówić do mą-drzejszej części społeczeństwa – jeśli będzie szczepionka nale-ży się zaszczepić.

Jest Pan już od pół roku na pierwszej linii walki z koro-nawirusem – jak przez ten czas poszerzyła się nasza wiedza o nowej chorobie? Na ile zdołaliśmy poprawić samo leczenie?

Jest ogromny postęp. Jako or-dynator kliniki chorób zakaź-nych mogę stwierdzić, że choć wcześniej również mieliśmy przypadki śródmiąższowego zapalenia płuc w przebiegu grypy lub adenowirusów, rino-wirusów czy niedoborów od-pornościowych, to w znacznie mniejszym nasileniu. Niemniej choroba przebiegała ciężko i część pacjentów umierała.

Przy nawale chorych na CO-VID-19, gdy właściwie wszyscy trafiali do nas z ciężkim zapale-niem płuc, musieliśmy wiedzę szybko i gruntownie pogłębić. Opieraliśmy się na doświadcze-niach chińskich, włoskich, hi-szpańskich – choroba przyszła do nas nieco później, choć tra-fiła na kraj słabo przygotowany.

Dziś zdecydowanie lepiej leczymy i monitorujemy pa-cjentów, mimo iż nie pojawi-ły się jakieś radykalnie nowe środki. U części zakażonych stosujemy leki przeciwwiruso-we na HIV, mamy remdesivir, mamy osocze ozdrowieńców i mamy leki blokujące kaskadę cytokinową. Na początku epi-demii nie znaliśmy tych metod leczenia. Niestety, cały ten po-stęp nie oznacza, że ludzie nam nie umierają.

Jakie są Pana doświadcze-nia z nowymi lekami, zwłasz-cza z głośnym amerykań-skim ramdesivirem?

Ramdesivir nie jest lekiem, po podaniu którego pacjent cu-downie zdrowieje, nie nadaje się do leczenia stanów cięż-kich, z niewydolnością odde-chową. Jest to lek antywiruso-wy, oddziałujący na poszcze-gólne fragmenty wirusa. Ma działanie podobnie do wyko-rzystywanych u nas prepara-tów na AIDS. Nie jest to jednak lek tak skuteczny jak oseltami-vir, czyli słynne Tamiflu, stoso-wany przy grypie.

Tak samo jest z osoczem ozdrowieńców – jego podanie nie powoduje natychmiasto-wego uzdrowienia. Wszystkie te środki razem zmniejszają jednak liczbę pacjentów, któ-rych przekazujemy na oddział intensywne terapii.

Czy wiemy, ile jednostek ko-ronawirusa może wywołać zakażenie?

Nie znamy jednej granicznej wartości. Z pewnością wiemy jedno – im masywniejsze za-każenie, tym cięższy przebieg choroby. Dokładnie tak samo jest w przebiegu zarażenia gry-pą. Nie da się wskazać ile wirio-nów może wywołać infekcję, jest to sprawa indywidualna, związana zarówno z cechami indywidualnymi pacjenta, jak i szczepem wirusa.

Ostatnio wiele mówi się o szerzeniu się koronawiru-sa drogą powietrzną, czyli w bardzo małych kropelkach – czy oznacza to, że powinni-śmy trzymać się jeszcze da-lej niż zalecane 1,5 metra od siebie?

Zgadzam się z badaniami dotyczącymi drogi powietrz-nej. Ale w istocie jest to ta sama droga zakażeń co kropelkowa – różnica dotyczy mniejszej wielkość kropelki aerozolu. Wiemy, że wielu naszych pa-cjentów, zwłaszcza starszych, prawie nie miało kontaktu z in-nymi ludźmi – wyszli na chwilę do sklepu i zakazili się, mimo że mieli maskę i rękawiczki jedno-razowe a potem myli ręce. Do zakażenie musiało więc dojść w taki właśnie sposób. Ale jeśli chodzi o dystans – nie dajmy się zwariować. Powtórzę, że szczególna ostrożność powin-na dotyczyć osób z wielocho-robowością i starszych – w wie-ku 65 plus.

Które grupy społeczne uwa-ża Pan za najbardziej zagro-żone? Które „choroby współ-istniejące” rokują najgorzej? Jak praktycznie wykorzystać taką wiedzę?

Jest jedna, zaskakująca grupa narażona bardziej niż wszyst-kie inne – na imię jej „pobyt w DPS-ie” (Domu Pomocy Społecznej – red.). W DPS-ach mamy dziś zupełną katastrofę.

Drugim w kolejności za-grożeniem, nie ulega to dziś dyskusji, są choroby układu oddechowego – astma i prze-wlekła choroba obturacyjna płuc. Potem mamy: nadciśnie-nie i choroby układu krążenia, nowotwory, cukrzycę i mar-skość wątroby. Cechą obcią-żającą jest płeć męska. W tej klasyfikacji dość wysoko po-winna znaleźć się otyłość, któ-ra jest również chorobą.

Co z tego wynika? To, że lu-dzie obciążeniu wielochorobo-wością i starsi muszą uważać szczególnie. Zaraźliwość tego wirusa jest naprawdę znaczna – jest bardzo agresywny i nie-bezpieczny.

Dziękuję za rozmowę

Maciej Wełyczko

Szybki,

agresywny,

niebezpieczny

O prawdopodobieństwie zarażenia się w przestrzeni biurowej wirusem 2019-nCoV, perspek-tywie końca epidemii i skuteczności obecnie dostępnych lekarstw na COVID-19 mówi profe-sor dr hab. Krzysztof Simon, ordynator Oddziału Zakaźnego Wojewódzkiego Szpitala Spe-cjalistycznego im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu.

Prof. dr hab. Krzysztof Simon

5

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #6 [55]  lipiec/sierpień 2020

REKLAMA

PEŁNA KULTURKA

Aklimatyzacjon forte nie istnieje

W poprzednim numerze Pełnej Kul-turki pisałem o szoku kulturowym (aklimatyzacji). Tym razem opowiem o tym, jak przygotować się do dłuższe-go pobytu za granicą i jak radzić sobie z towarzyszącymi stanami emocjonal-nymi.

Nie tłummy

Po pierwsze: nie należy tłumić, ani wypierać emocji związanych z przeżywaniem aklima-tyzacji. Aklimatyzacja jest dla każdego du-żym wyzwaniem. Nasza reakcja na bodźce, podobnie jak ból fizyczny, sygnalizuje wy-stąpienie problemu. Wykorzystajmy to, aby lepiej zrozumieć samych siebie i nasze poło-żenie.

Przyjaciółka-terapeutka powiedziała mi, że kluczem do równowagi jest rozpoznanie i nazywanie przeżywanych emocji oraz do-szukiwanie się ich podłoża. Nie zaś dążenie do ich stłumienia. Pójdę tym tropem i wy-piszę przykładowe objawy poszczególnych etapów aklimatyzacji:

Ekscytacja: ciekawość i wzmożona uwaga, fascynacja, radość, chęć imponowania, nadgorliwość, bezsenność, zmęczenie.

Trud: lęk, zakłopotanie, poczucie niezro-zumienia, wahania nastrojów, niecierpli-wość, frustracja.

Apatia: samotność, beznadzieja, chęć poddania się, pustka, obrzydzenie, wyco-fanie, drażliwość, impulsywność.

Przystosowanie: porozumienie, spokój, integracja.

Yuppi (wielokulturowość): odzyskanie pewności siebie, satysfakcja.

Dzięki rozpoznaniu wymienionych symp-tomów można postawić diagnozę i przygo-tować się do prawdopodobnego kolejnego etapu aklimatyzacji.

Zapisujmy

Po drugie: zapisujmy swoje przeżycia w pa-miętniku. Opisując zdarzenia minionego dnia lub tygodnia przypatrujemy się im po raz ko-lejny. Dajemy sobie szansę na interpretację własnych zachowań. Taki pamiętnik jest nie-zwykle cenny, kiedy chcemy porównać nasze przeżycia i obserwacje na różnych etapach aklimatyzacji.

Znajdźmy informacje

Po trzecie: poszukajmy podstawowych infor-macji o miejscu w którym zamieszkamy. Prze-de wszystkim język (werbalny i niewerbalny), klimat, jakość powietrza, ukształtowanie te-renu, środki transportu, typowa przestrzeń mieszkalna, jedzenie, wartości, ubiór, etykie-ta, zwyczaje, wydarzenia i miejsca historycz-ne, tematy neutralne i tabu. Znaczenie sym-boli, kolorów, rodzaje wtyczek, dostęp do internetu, waluta, możliwość płacenia kartą.

Sam lubię też zawczasu wyszukać sobie miejsca, w których będę mógł choć na chwilę schować się przed światem poszukując chwi-li samotności (kawiarnia w mało popularnej dzielnicy wielkiego miasta czy molo nad je-ziorem).

Żyjmy zdrowo i w interakcji

Po czwarte: będąc już na miejscu, zadbajmy o nasz dobry nastrój, prowadząc aktywny tryb życia i zdrowo się odżywiając. Trzymaj-my stały kontakt z rodziną i przyjaciółmi.

Postawmy sobie za cel przynajmniej raz dziennie wejść w interakcję z lokalsem wy-próbowując small-talk, pytając o drogę lub podpytując o półki z pieczywem. Jeśli reak-cja nas zawiedzie, zweryfikujmy oczekiwania i zaczepmy jutro kogoś innego. Pamiętajmy, żeby się uśmiechać.

Znajdźmy ambasadora

Po piąte: znajdźmy sobie przynajmniej jed-nego życzliwego ambasadora poznawanej kultury i uprzedźmy, że będziemy wracać z prośbą o odkodowanie naszych doświad-czeń. Przykładowo: chciałem przysiąść się do ich stolika, zrobiłem to i tamto, zareagowali tak czy siak, a ja odebrałem to w ten sposób, a nie w inny. Zaprzyjaźnieni lokalsi pomogą nam w mig rozszyfrować zagadki codzien-ności.

Miejmy świadomość

Po szóste: należy sobie uświadomić, że zanu-rzając się w obcej kulturze, patrzymy przez maskę swojej własnej. Nasze zachowanie, obserwacje, wartości, zwyczaje, standardy i normy są determinowane przez kulturę ro-dzimą.

Etnocentryzm kusi nas, aby wyciągać po-chopne wnioski, kategoryzować i pospiesz-nie osądzać. Jednak przecież nie znaleźli-śmy się tam, aby punktować czyjeś obyczaje. Inne kultury mają proporcjonalny do naszej zestaw działań niepożądanych – a przecież nawet kultura rodzima w pewnych dawkach może wywoływać mdłości lub zawroty gło-wy.

Bez Aklimatyzacjonu

Rzecz jasna, przed wprowadzeniem w ży-cie wyżej wymienionych wskazówek, należy skonsultować się z terapeutą lub tymi, którzy aklimatyzację mają za sobą i przywykli do nowej rzeczywistości.

Dzielenie się doświadczeniami i tym, jak je odebraliśmy, może być dla nas lekar-stwem. Nie oczekujmy jednak cudów, że ktoś popatrzy na nas z litością, przechyli gło-wę na bok, płynnym ruchem ręki wyciągnie z torby nieskalane opakowanie Aklimatyza-cjonu forte i ciepłym głosem rzeknie: – Mnie pomógł.

Konrad Krzysztofik

6

#6 [55]  lipiec/sierpień 2020 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

Olga Szelc: O Islandii po raz pierwszy usłyszałaś dzięki muzyce zespołu Sigur Rós?

Emiliana Konopka: Tak właśnie było (śmiech). Najpierw myśla-łam, że to polski zespół, którego nazwa pisana jest przez „ó”. Oka-zało się jednak, że jestem w błę-dzie i zainteresowałam się, dla-czego ten zespół się tak nazy-wa, co to za język, skąd pocho-dzi. Potem to było jak powódź – tak wielka jak bywają powo-dzie lodowcowe na Islandii. Był to czas intensywnego rozwoju internetu i coraz łatwiejszego dostępu do przeróżnych treści. Zaczęłam zbierać informacje na temat Islandii. Ostatnio na-wet znalazłam segregatory, do których jako nastolatka wkleja-łam wycinki prasowe związane z wyspą i islandzkimi zespołami muzycznymi.

A więc jest to miłość, która już trochę trwa?

Kilkanaście lat! Ale przez długi czas był związek na odległość (śmiech). I kiedy po wielu latach pojechałam na wyspę, to oka-zało się, że jest dużo piękniej i lepiej niż myślałam. Pozna-łam wcześniej wiele opowieści osób, które podobnie jak ja ma-rzyły o Islandii, wiele o niej czy-

tały, podziwiały zdjęcia, ale gdy tam dotarły i spełniło się ich marzenie, to zainteresowa-nie wyspą się dla nich skończy-ło. U mnie było odwrotnie. Na pewno w podtrzymaniu tej pa-sji pomogło mi prowadzenie mojej strony Utulę Thule.

Na Islandię dotarłaś po 10 la-tach czekania na nią. Czyli już jej nie idealizowałaś?

Tak bym nie powiedziała. To jak z każdym innym miejscem, do którego chce się pojechać. Dużo się na ten temat czyta, oglą-da się zdjęcia, robi listy miejsc,

które chciałoby się zwiedzić. I ja też to robiłam. Podziwiałam te wszystkie piękne zdjęcia. Ale spotkanie z rzeczywistym kra-jobrazem wyspy było mocniej-szym, głębszym przeżyciem, Teraz wiem, jak bardzo fotoge-niczna jest Islandia, ale nawet najlepsze zdjęcia nie oddają w pełni jej piękna. W rzeczywi-stości jest jeszcze bardziej nie-samowita. To mnie zaskoczyło.

Urzekli mnie też ludzie. Je-stem bardzo wdzięczna losowi za członków społeczności po-lonijnej, których poznałam na miejscu. Dziś wielu z nich jest

mi bardzo bliskich. I znów – jest to niezgodne z pewnym ste-reotypem Polaka na emigra-cji. Ja spotkałam tam otwar-tych, życzliwych, wspaniałych ludzi. Pewnie nie wszyscy tacy są. Ja mam jednak dobre wspo-mnienia.

Mogę to potwierdzić. Co prawda ja byłam na Islan-dii bardzo krótko, ale lu-dzie, których poznałam, byli fantastyczni – aktywni i życzliwi.

Myślę, że Islandia łączy wspa-niałych ludzi. I do takich mnie

prowadzi. Jednocześnie są oni dalecy od idealizowania wyspy. Taka jest na przykład Olga Kna-siak, która mieszkając i pracując na co dzień w Reykjaviku, doce-nia to, że chcę widzieć wyspę taką, jaka ona jest naprawdę. Bez tworzenia przesłodzonego obrazka.

Jak to się stało, że z Reykjavi-ku udałaś się autostopem na Fiordy Zachodnie?

Pewne okoliczności sprawi-ły, że postanowiłam wówczas spontanicznie pojechać z przy-jacielem Piotrem do Akureyri,

odwiedzić naszą znajomą Agę. Po dniu czy dwóch, nie chcąc obciążać Agnieszki, po pro-stu ruszyłam przed siebie. Nie bałam się, bo Islandia jest bar-dzo bezpieczna, a po drodze spotkałam samych życzliwych ludzi. Z Akureyri, miasta które leży nad fiordem Eyjafjörður, dojechałam w ten sposób na Fiordy Zachodnie, zwiedziłam je, a potem wróciłam autosto-pem do Reykjaviku. Uważam, że całkiem nieźle jak na pierw-szy raz.

Islandia

spełnionemarzenie

O fascynacji Islandią, jej urzekającej przyrodzie, ludzkiej życzliwości, sposobach na tani wypoczynek i zaskoczeniach opowiada Emiliana Konopka ze strony Utulę Thule.

Kolory lata na Islandii. Fot. Monika Szewczuk / Życie na Marsie

Czarna Plaża – jedna z atrakcji Złotego Kręgu w styczniu. Fot. Olga Szelc

Emiliana Konopka, czyli autorka strony Utulę Thule. Fot. Olga Szelc

dokończenie na str. 7

7

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #6 [55]  lipiec/sierpień 2020

REKLAMA

Zdecydowanie. A czy Islandia jest rzeczywiście dla typowe-go turysty tak droga?

Muszę przyznać, że ja na szczęście w większości przy-padków mogłam przenoco-wać u przyjaciół, więc koszty się zmniejszały. Ale rzeczywi-ście – komercyjne noclegi nie należały do tanich. Natomiast na Fiordach Zachodnich, mimo że to był lipiec i pełnia sezo-nu, udało mi się znaleźć cał-kiem przystępny cenowo ho-stel. Wiadomo jednak, że na Fiordach Zachodnich, które są mniej popularne i niezadepta-ne przez turystów, ceny są inne niż w tzw. Złotym Kręgu, bli-żej Reykjaviku, gdzie znajdują wszystkie popularne atrakcje.

Można też oczywiście pró-bować nocować w samocho-dzie albo w namiocie. Spo-ro osób próbuje podróżować „jak najtaniej”, co ani nie jest dla nich wygodne, ani nie jest dobre dla gospodarzy, czyli Islandczyków. To tak jak u nas, jeśli jedziemy na waka-cje, to przecież nie po to, aby gdzieś tam na dziko rozbijać się komuś na podwórku. Ta-kim zachowaniem nie ma się co chwalić.

Zdarzało mi się też wynaj-mować samochód na spółkę i ostatecznie podróż była tań-sza. Jeśli będziemy codzien-nie jeść w restauracji, wydamy dużo, można jednak spokojnie wyżywić się w rozsądnej ce-nie. Żyłam w Reykjaviku przez miesiąc i nie poniosłam dużo wyższych kosztów niż w Pol-sce. Nie można dać się zwario-wać – Islandia to oczywiście nie jest tani kraj, ale nie należy przesadzać z oszczędzaniem. Warto wiec zachować zdro-wy rozsądek.

Mówiłaś, że podróżowałaś w lipcu. Trudno było znieść białe noce? Ja byłam na Islan-

dii w styczniu i choć zachwy-ciło mnie światło, to jednak tak długa noc była nieco stre-sująca...

Latem nie jest jasno bez prze-rwy. Noc wygląda jak kilkugo-dzinny zmierzch. To nie białe, ale raczej szare godziny. Ta-kie światło jest dość męczące. Ja jednak miałam wtedy w so-bie mnóstwo energii i wiele ra-dości, że jest noc, a ja wyglą-dam przez okno i widzę wszyst-ko jak w dzień. Z kolei w zimie też byłam zaskoczona, że wcale nie jest tak ciemno, jak mi się wydawało, że jednak jest tro-chę światła, chociaż jedynie przez kilka godzin.

Co na Islandii warto zobaczyć oprócz Złotego Kręgu, czyli wspomnianych już typowych atrakcji turystycznych?

Kiedy pojechałam na Islandię, też trafiłam najpierw do tych miejsc. Ale sami Islandczycy mi zasugerowali, że te miejsca wcale nie są „lepsze”, a jedynie po prostu bardziej dostępne i że warto włożyć nieco wysiłku i udać się dalej. Tak właśnie tra-fiłam na Fiordy Zachodnie, do

Akureyri. Najlepsze co można zrobić to pojechać przed sie-bie. Nagle się okazuje, że znaj-dziemy miejsca niezadeptane przez turystów, niepolecane w przewodnikach, ale widok nas zachwyci i zostanie z nami na zawsze.

Bardzo lubię też archipelag Vestmannaeyjar, ale tam trze-

ba wybrać się promem. Przede mną jeszcze zwiedzanie Fior-dów Wschodnich. Jeśli chcecie zobaczyć coś więcej, to jeźdź-cie na północ.

Czym się Islandia najbardziej Cię zaskoczyła?

Świeżym powietrzem. Tym, że można wziąć taki głęboki

wdech i czuje się wilgoć, czy-stość tego powietrza. Miałam też wspaniałą pogodę, prawie bez deszczu. I zaskoczyło mnie lato w Akureyri, z temperaturą 26 stopni Celsjusza i więcej. Cie-kawe było również to, że jak się jedzie z Reykjaviku do Akureyri, to można doświadczyć po dro-dze wszystkich pór roku.

Jeśli ktoś chciałby poszu-kać informacji o Islandii, to oprócz odwiedzin na stro-nie Utulę Thule (utulethule.pl/), gdzie jeszcze powinien zajrzeć?

Przede wszystkim na stronę icestory.pl, prowadzoną przez Berenikę Lenard i Piotra Miko-łajczaka, autorów książek-re-portaży o Islandii. Praktyczne informacje można też znaleźć też na stronie Olgi Knasiak – polkanaislandii.is. Olga zresztą promuje w ten sposób pomysł na #nordyckiewakacje – poka-zuje, jak sama je spędza i zapra-sza w mniej oczywiste miejsca na wyspie. Warto zaglądać do Agi Jastrząbek z vikingaland.com i na islandzkieciekawostki na Instagramie, do Eweliny Gą-ciarskiej, która wychowała się na wyspie i pisze też o swojej wielkiej pasji – islandzkich ko-niach.

Gdy już to wszystko obej-rzycie i przeczytacie, będziecie przygotowani do podróży.

Dziękuję za rozmowę

Olga Szelc

Rzeźba Słoneczny Wędrowiec, w tle masyw Esja. Reykjavik. fot. Olga Szelc

Reykjavik. Fot. Olga Szelc

dokończenie ze str. 6

Pandemia i przymusowe za-trzymanie, które wymusił na nas wirus, we Wrocławiu wy-korzystano niezwykle kre-atywnie i intensywnie. Od połowy marca Biuro Promo-cji Miasta i Turystyki Urzędu Miejskiego Wrocławia praco-wało nad tym, by mieszkańcy i turyści nie stęsknili się za bar-dzo za miastem!

– Na początku koronawirusowego kry-zysu myśleliśmy, że czas, którego nag-le wszyscy zaczęliśmy mieć w nadmia-rze, to doskonała okazja do tego, żeby wzmocnić pozycję miasta i regionu w Polsce i na świecie. Później przyszła re-fleksja, że jeśli przegapimy ten moment, jeśli nie postawimy wszystkiego na jed-ną kartę i nie wesprzemy branży tury-stycznej, hotelarskiej, nie wzmocnimy promocji, to cofniemy Wrocław do cza-sów sprzed EURO 2012. Ryzykowaliśmy, że z prężnie rozwijającego się miasta, przyciągającego co roku ponad 5 milio-nów turystów, znajdziemy się w sytu-acji, w której ponownie będziemy mu-sieli aspirować do europejskiej ligii. Na szczęście nie przespaliśmy czasu pan-demii, o czym najlepiej świadczą działa-nia, jakie podejmowaliśmy od kwietnia – mówi Radek Michalski, dyrektor BPM. Warto sobie je przypomnieć.

Wirtualne spacery

Przez cały kwiecień i maj można było zwiedzać Wrocław online podczas wir-tualnych spacerów z miejskimi prze-wodnikami. Spacery odbywały się nie tylko w języku polskim, ale także angiel-skim, niemieckim i ukraińskim. Łącznie przeprowadzono 47 spacerów, które do tej pory obejrzało ponad milion (!) osób na facebookowym profilu Visit Wrocław oraz ponad 12 tysięcy na YouTube.

#WielkaMajówka

Chociaż pandemia koronawirusa za-mknęła na jakiś czas wrocławskie klu-by, te postanowiły wyjść do klienta i zjednoczyć się pod hasłem „Wroc-

ławska #WielkaMajówka online”. W ra-mach streamingów online przez trzy dni majówki grano koncerty m.in. z PRL – Klubo-kawiarni, Casa de la Mu-sica, Manana Cafe, Cherry Club Wroc-ław, Bierhalle Restauracje, Nietoty, Domówki, Restauracji Wrocławskiej i innych. Do tej pory wydarzenie zo-stało odtworzone przez prawie sto ty-sięcy osób.

Pięć dni jogi

Joga ma korzystny wpływ nie tylko na nasze ciało, ale również na umysł. Po-zwala się zrelaksować oraz rozładować stres, a to jest coś, czego teraz wszy-scy bardzo potrzebujemy. Dlatego we Wrocławiu przygotowano zupełnie wyjątkowy projekt. Przez pięć dni, od 11 do 15 maja, każdy mógł spróbować swoich sił w pięciu różnych stylach jogi podczas zajęć online z pięciorgiem do-świadczonych nauczycieli z wrocław-skich szkół. Zajęcia były transmitowane na profilach facebookowych Visit Wroc-ław oraz Wroclaw [Wroclove] a także na stronie visitwroclaw.eu. Udział wzięły: Fabryka Energii, Ashtanga Yoga Wroc-ław, Drzewo Życia, Biała Sowa i Aka-demia Ruchu. Na Facebooku ćwiczyło z nami ponad 28 tysięcy osób!

#KrasnaleNaTropie

W dniach 7-13 maja zorganizowaliśmy pierwszą miejską grę #KrasnaleNaTro-pie online! Polegała ona na zwiedzaniu z krasnalami pięknych zakątków Wroc-ławia i rozwiązywaniu kolejnych zadań, dzięki którym lepiej można było po-znać nie tylko wrocławskie krasnale, ale i całe miasto.

WirtualnaNoc Muzeów

W ubiegłym roku z oferty Nocy Muze-ów skorzystały we Wrocławiu tysiące osób. Tym razem, z powodu epide-mii koronawirusa, tradycyjną impre-zę zastąpiła Wirtualna Noc Muzeów, podczas której w weekend 15-17 maja zwiedzano online 15 wrocławskich

miejsc – muzeów i atrakcji. Od piątku do niedzieli, od godziny 20 do półno-cy zwiedziliśmy wspólnie 15 obiektów. Każdy spacer można obejrzeć na visi-twroclaw.eu oraz na profilu miejskim Wroclaw [Wroclove]. Podczas wirtu-alnego zwiedzania zobaczyć można było m.in. oddziały Muzeum Narodo-wego (w tym Panoramę Racławicką, Pawilon Czterech Kopuł), Muzeum Far-macji, Pałac Królewski, Ossolineum. Po każdym oprowadzały wyjątkowe oso-by – znakomici fachowcy z dziedziny historii i historii sztuki, a także autorzy wystaw: Piotr Oszczanowski (Muzeum Narodowe), Agata Iżykowska-Uszczyk (Pawilon Czterech Kopuł); dyrektor Muzeum Miejskiego Maciej Łagiewski (Pałac Królewski).

Wydarzenie zgromadziło ponad 150 tysięcy widzów na Facebooku oraz ponad 13 tysięcy osób na YouTube.

#KrasnalowaGraMiejska

Od 4 czerwca rozegrała się dru-ga, rodzinna #KrasnalowaGraMiejska. W każdym odcinku odwiedzaliśmy jednego krasnala, który miał ważne informacje, ale także zadanie dotyczą-

ce tematu danego odcinka. Zaprosili-śmy całe rodziny do wspólnej zabawy przy rozwiązywaniu zadań oraz do prowadzenia śledztwa, które po sześ-ciu odcinkach pozwoliło nam wszyst-kim ustalić kim jest tajemniczy Psotnik i gdzie planuje kolejny „atak”. Kolejne odcinki z zadaniami publikowane były codziennie od 4 do 10 czerwca na fan-page FB Krasnale.pl. Obie gry miejskie zgromadziły łącznie ponad 71 tysięcy uczestników na Facebooku i ponad 1200 widzów na YouTube.

Koncertyna dachach

„Dachy Wrocławia czyli 10 koncertów, 8 dachów, jeden Wrocław” to wydarze-nie które zaproponowaliśmy w dniach 7-28 czerwca.

Koncerty poprzedziła premiera te-ledysku piosenki „Otwieramy okna”, nagranej przez wrocławskich muzy-ków. „Otwieramy okna” to projekt ar-tystów z różnych muzycznych nurtów, których łączy to, że mieszkają i tworzą we Wrocławiu. Za tekst oraz muzykę odpowiedzialna jest Magdalena Za-wartko wraz z Natalią Grosiak i Grze-gorzem Piaseckim. Teledysk do pio-

senki nagrany został na wrocławskich dachach (m.in. Muzeum Współczes-nego, Wieży Matematycznej, Feniksu, Borówki czy Monopolu). W jego nagra-niu wzięło udział ponad pięćdziesięciu muzyków. Pokaz teledysku odbył się w kinie DCF przed pierwszym po pan-demii seansem filmowym. Do tej pory materiał obejrzało na Facebooku po-nad 120 tysięcy osób.

A same koncerty przemieniły da-chy Wrocławia w estrady, na których zabrzmiały rytmy jazzu, indie ro-cka, reggae, bluesa, tanga, rozległ się stukot obcasów, wybuchła feeria barw i dźwięków. W projekcie wzięło udział 70 muzyków, którzy – zgodnie z nazwą wydarzenia – zagrali dziesięć koncer-tów na ośmiu wrocławskich dachach. Wystąpili: Electric Shower, Zespół Ka-meralny Scena pod Regałem, Justyna Szafran i Sztylety, duet Zawartko/Pia-secki, Puellae Cantantes – Wrocław, MAM Głos, Francis Tuan, Bethel, Wal-demar Wall-E Kasta & SYNAPTINE oraz Flamenco Trio. Transmisje można było oglądać na fanpage’u Wroclaw [Wroc-love] oraz na www.wroclaw.pl (ma-teriały są tam wciąż dostępne). Obej-rzało je do tej pory łącznie ponad 180 tysięcy osób na Facebooku oraz pra-wie cztery tysiące osób na YouTube.

– kreatywnyczas pandemii

Justyna Szafran koncertuje na dachu ASP

10

#6 [55]  lipiec/sierpień 2020 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

Rzucić korpo

i zarobić pierwszy milion

NA NIERUCHOMOŚCIACH

Paweł Albrecht – inwestor, przedsiębiorca, trener i bloger radzi, jak skutecznie inwestować w nieruchomości, skąd czerpać wiedze i czego się nie bać.

Marcin Wolniak: Mając 26 lat zarobiłeś pierwszy milion na nieruchomościach. Jak tego dokonałeś?

Paweł Albrecht: Kończąc li-ceum zrobiłem niestandar-dowy ruch i postanowiłem przez rok zastanowić się w ja-kim kierunku pójść. Za cel po-stawiłem sobie poznanie w tym czasie najbogatszych osób z jakimi uda mi się po-rozmawiać. Przeczytałem mnóstwo książek, uczyłem się solidnie języków i ogląda-łem wszystkie możliwe kursy biznesowe. Finalnie – na stu-diach – zacząłem realizować swój cel organizując spotka-nia biznesowe dla studentów w największych salach Uni-wersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Miałem więc do-stęp do najważniejszych ludzi w kraju w interesujących mnie branżach. Dzięki tak zbudo-wanym relacjom mogłem po prostu pytać w jaki sposób za-rabiają pieniądze i wyciągać własne wnioski.

Później, gdy moi znajomi bawili się w klubach, ja pro-wadziłem już firmę w oparciu o kontakty z prelegentami. Bu-dowałem rozległą siatkę kon-taktów. Kilka lat bardzo inten-sywnej pracy zaowocowało pojawieniem się kwoty, o któ-rej wspomniałeś. Poświęciłem po prostu w 100 proc. kilka lat życia na zrealizowanie swoich postanowień. Normalny czło-wiek nie chce tymczasowo zrezygnować ze wszystkiego dla pieniędzy.

Dlaczego wybrałeś właśnie inwestowanie w nierucho-mości?

Dawno temu zwróciłem uwagę na listę stu najbogatszych ludzi wg „Forbesa”. Większość osób tam uwzględnionych przy na-zwisku w polu „branża” miało dopisek „nieruchomości”.

Stwierdziłem wtedy, że niezależnie od sposobu w jaki będę zarabiał pieniądze

w przyszłości, muszę wybrać jeden obszar specjalizacji.

Czy pracowałeś kiedyś w korpo?

Na początku swojej drogi pra-cowałem w jednej firmie z ludź-mi, którzy odeszli z wysoko opłacanych stanowisk najwięk-szych międzynarodowych kor-poracji. Dzięki temu dostałem w pigułce wiele przydatnych informacji i narzędzi, które były stosowane w tych firmach.

Z jednej strony żałuję, że sam nie miałem okazji wycią-gać wniosków, ponieważ czuję sporo braków w procesowym podejściu do zarządzania du-żym przedsiębiorstwem. Z drugiej strony z testów oso-bowościowych jasno wynika, że ludzie są bardzo zróżnico-wani pod względem charak-teru. Nie każdy jest w stanie psychicznie wytrzymać posia-danie nad sobą zwierzchnika. Ja należę do grupy osób, które zdecydowanie muszą działać na własny rachunek.

W takim razie może masz ja-kieś rady inwestycyjne dla ludzi zatrudnionych na eta-tach?

Większość absolwentów na-szych spotkań pracuje lub pracowało w korporacji. To idealne miejsce do tego, aby przy stabilnych docho-dach zbudować swoją nie-zależność finansową. Otrzy-manie kredytu hipotecznego jest najprostsze przy zatrud-nieniu na umowę o pracę na czas nieokreślony. W nieru-chomościach mądre wyko-rzystanie swoich możliwo-ści kredytowych to pierwszy i najważniejszy krok starto-wy. Dlatego każdemu kto pracuje na takiej umowie, po-lecam kontakt z doradcą kre-dytowym, który bezpłatnie sprawdzi nam zdolność kre-dytową. Z taką wiedzą można zaplanować pierwsze zakupy mieszkania na wynajem.

Do tego polecam wyjście poza korporację w celu po-znania osób, które inwestują w nieruchomości. Mamy teraz mnóstwo spotkań networkin-gowych, na których bez prob-lemu w swoim mieście znaj-dziemy nowych znajomych z branży. Podsumowując – sprawdź zdolność kredytową i poznaj inwestorów w twoim mieście na spotkaniu nieru-chomościowym. Dzięki takie-mu połączeniu dowiesz się, co możesz zrobić ze swoimi oszczędnościami.

Korpo ma to do siebie, że używa nazewnictwa zaczerp-niętego z angielskiego. Gość pracujący jako handlowiec nie jest „przedstawicielem handlowym” tylko „Sales Re-presentative”, a każdy kto ma kontakt z klientem, na wi-zytówce ma tekst „Key Acco-unt Manager”. Sam o sobie mówisz, że jesteś „source-rem” – czy to tylko inne okre-ślenie pośrednika, czy też są jakieś różnice?

Rzeczywiście większość nazw, którymi się posługuje-

my, zapożyczyliśmy z rynku brytyjskiego. Sourcer to po-średnik, który pracuje tylko i wyłącznie z inwestorami. Pośrednik nieruchomości działa głównie ze zwykłymi „Kowalskimi”, którzy nie ro-bią zakupów inwestycyjnych. Oczywiście to tylko nazwy, najważniejsze jednak jest to, żeby zarabiać pieniądze i wy-konywać swoją pracę uczci-wie oraz zgodnie ze sztuką.

Czy twoim zdaniem inwesto-wanie w nieruchomości jest bezpieczne?

Nieruchomości to ogromne zagadnienie. Mamy mieszka-niówkę, lokale usługowe, apar-tamenty wakacyjne, grunty, hale produkcyjne, itd. Najbez-pieczniejszą formą inwesto-wania są klasycznie najmniej-sze metrażowo mieszkania na wynajem w miastach kla-sy A, w dobrych lokalizacjach, w okolicach miejsc pracy. My-ślę, że słuchając tego, co mó-wią doświadczeni inwestorzy, nie da się po prostu stracić pie-niędzy, chyba że nieubezpie-czona nieruchomość zostanie

całkowicie zniszczona przez wyjątkowe zdarzenia.

Uczysz jak zarabiać na nie-ruchomościach. Czy nie oba-wiasz się, że pokazując co-raz większej grupie ludzi jak to robić, ten rynek przestanie być opłacalny? Przecież gdy każdy będzie chciał na tym zarobić, to w konsekwencji nikt nie zarobi a wielu straci?

Posiadając zaawansowane umiejętności sprzedaży moż-na zarabiać kilkadziesiąt tysię-cy złotych miesięcznie. Dlacze-go więc tak niewiele osób uczy się sprzedaży i prowadzi włas-ną firmę?

Wszyscy wiemy, że aby być szczupłą osobą, trze-ba mniej jeść, a więcej ćwi-czyć. „Calories in, calories out”. Czy wszyscy jesteśmy szczupli?

Tak samo jest z nauką zara-biania na nieruchomościach. Część osób traktuje to profe-sjonalnie, część kupuje miesz-kania dla siebie wykorzystując zdolność kredytową, a część po prostu poznaje nowych

przyjaciół na wydarzeniach ne-tworkingowych i na tym koń-czy swoją przygodę. Polska ma bardzo młody rynek nierucho-mości. W Wielkiej Brytanii po dekadach rozwoju liczba inwe-storów jest ogromna, a Polacy i tak podbijają Anglię swoimi zakupami na północy. Rynek zawsze się będzie zmieniał, a ludzie, którzy wiedzą co robią i tak będą na nim zarabiać.

W nieruchomościach można zarabiać na wiele sposobów. Jedni flipują, drudzy wy-najmują mieszkania a jesz-cze inni zajmują się podnaj-mem. Który sposób Twoim zdaniem jest najlepszy?

Na pieniądzach nie jest napisa-ne skąd one są. Najważniejsze

dokończenie na str. 11

Korporacja to idealne miejsce do tego, aby przy stabilnych dochodach zbudować swoją niezależność finansową. Otrzymanie kredytu hipotecznego jest najprostsze przy zatrudnieniu na umowę o pracę na czas nieokreślony. Mądre wykorzystanie swoich możliwości kredytowych to pierwszy i najważniejszy krok startowy. Do tego polecam wyjście poza korporację w celu poznania osób, które inwestują w nieruchomości.

Paweł Albrecht, fot. Dominik Tryba

11

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #6 [55]  lipiec/sierpień 2020

11

POWSTANIE WARSZAWSKIE

Pamiętamy

1 sierpnia mija 76. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Uroczystości z nią związane będą inne od tych, do których przyzwyczailiśmy się w ostat-nich latach – skromniejsze, krótsze i dużo bardziej kameralne z powodu koro-nawirusa. Jednak zawsze warto pamiętać tragiczną walkę Warszawy o wolną Polskę. Warto nie tylko uczcić ten zryw – warto dowiedzieć o nim więcej.

Jak zawsze uroczystości i wydarzenia związane z rocznicą Powstania przygotowały Muzeum Powsta-nia Warszawskiego oraz władze miasta. W tym roku nawet by pośpiewać (nie)zakazane piosenki 1 sierp-nia, trzeba było się zarejestrować – wydarzenie wy-jątkowo odbędzie się w Parku Wolności Muzeum Po-wstania Warszawskiego przy ul. ul. Grzybowskiej 79. Pełny program można znaleźć na stronie MPW.

Powstanie Warszawskie do dziś wzbudza liczne kon-trowersje i jest przedmiotem analiz. Warto poznać jego przesłanki, kulisy i atmosferę. Niemal wszystko o Powstaniu podane w fascynującej formie, w tym unikalne zdjęcia, nagrania audio i filmowe, znajdzie-cie w Muzeum Powstania Warszawskiego. Odwiedź-cie je osobiście i zajrzyjcie koniecznie na stronę www.1944.pl.

Rafał Motriuk

executive communica-tion consultant w firmie In-terComm, dziennikarz (ex--BBC), wykładowca SWPS, anglista. W weekendy ba-sista i wokalista, w razie ko-nieczności ratownik.

Uwagę uczestników wirtu-alnych spotkań czy też we-binarów – choć nie wyłącz-nie – możemy utrzymać z wykorzystaniem krea-tywnych i pożytecznych narzędzi internetowych.

Niektórzy marzą o tym, by home office został na zawsze. Inni zaklinają rzeczywistość, by wreszcie pozwoliła im wrócić do biur, bo pracy z domu już nie da się dłużej wytrzymać. Ale chy-

ba wszyscy zastanawiają się, jak to zagra na dłuższą metę: czy faktycznie znakomita większość zdecyduje się na niemal wy-łączną pracę z domu? A może w dalszej perspektywie to jest po prostu nie do zrobienia?

Łatwiej gdy krócej

Prognozuję, że wirtualne spot-kania, rzadsze podróże i co-raz lepsze cyfrowe narzędzia

zachęcą do upowszechnienia home office tych, którzy dbają o finanse firmy (czyli pośrednio nas wszystkich).

Pojawiają się jednak sygna-ły – i w korpoświecie, i na uczel-niach – że siedzenie przed moni-torem dzień cały jest po prostu nie do zniesienia. I jak ma być jakiś webinar, to „błagam, żeby poniżej godziny plus ewentual-ny Q&A dla tych, co będą chcie-li zostać dłużej”. Proszę bardzo, z mojej strony nie ma problemu.

Jeśli chodzi o uniwersy-tet SWPS i moje bloki zajęć – łącznie trzy godziny zegarowe – w minionym semestrze sta-rałem się dzielić je na cztery osobne części do tego przerwa.

Narzędzia do przyciągania

Spece od studiowania w stylu funky zaraz zabrali się za gro-madzenie narzędzi, które mia-ły przyciągnąć studentów do czynnego uczestnictwa w za-jęciach, a jednocześnie odciąg-nąć od oglądanego na boku Netflixa. Oto garść tych narzę-dzi do wykorzystania podczas wirtualnych spotkań, webina-rów i – tak, tak – naszych uko-chanych spotkań statusowych.

YouTube – źródło oczy-wiste. Mainstreamowi na-dawcy – od BBC przez The Economist – oferują sporo filmów poglądowych, czyli explainers. Ostatnio moją uwagę zwrócił kanał Har-vard Business Review, który proponuje materiały trwa-jące od 3 do prawie 50 mi-nut. Wśród tematów: skutki

gospodarcze pandemii, róż-norodność zespołów i – a jakże – jak wyhodować w sobie osobowość szefa.

menti.com – lekki, łatwy, przyjemny, znany i lubia-ny. Proste quizy i sondaże, błyskawiczne odpowiedzi. Prosty i skuteczny.

kahoot.com – zagadki, py-tania otwarte, chmury wy-razowe. Wersja biznesowa do spotkań i szkoleń, a pod-stawowa do zabawy z dzie-ciakami po godzinach.

canva.com – złoty strzał dla tych, którzy w szkole nigdy nie dostali wyższego stopnia niż trójka z plastyki. Proste grafiki, plakaty, ogło-szenia gotowe w kwadrans albo mniej. I oczywiście narrator, który prezentuje to narzędzie na YT jest „su-perexcited”.

pixton.com – tu youtube’owy narrator jest mniej podniecony, ale narzędzie kapitalne. Do tworzenia komiksów, histo-ryjek, podobno nawet ry-sunkową powieść można napisać. Wystarczy myszka i wyobraźnia, reszta jest gotowa.

tricider.com – burze móz-gów, wymiana poglądów, forum. Można dorzucić własne idee dotyczące bie-żącego projektu albo po prostu podyskutować o ja-kimś dobrym artykule.

Rafał Motriuk

Za cenne inspiracje dziękuję dr hab. Joannie Mytnik, prof. Uniwersytetu Gdańskiego.

jest więc to, żeby robić takie czynności, z których pojawia się najwięcej pieniędzy z okre-śloną regularnością.

Mieszkania na wynajem to tylko sposób na „odkłada-nie” pieniędzy. Flipowanie czy budowanie dużego biznesu podnajmu to strategia na „za-rabianie” kapitału.

Najlepszym sposobem jest na ten moment połącze-nie tych dwóch strategii, czy-li tworzenie gotowców inwe-stycyjnych. Wtedy zarabiamy na sprzedaży mieszkania in-westorowi (czyli flip), plus ob-sługujemy taką nieruchomość w ramach podnajmu. Mamy ciastko i jemy ciastko.

Patrząc na Twoje portfolio nie zaobserwowałem w nim żadnych inwestycji związa-nych z lokalami usługowy-mi. Skupiłeś się wyłącznie na rynku mieszkaniowym – dlaczego? Czy na lokalach użytkowych nie da się już za-robić?

W pierwszej kolejności staty-styczny Kowalski zapłaci za dach nad swoją głową. Fakturę za swoje biuro zapłaci dopiero, jak jeszcze zostaną mu pienią-dze na koncie.

Nasze mieszkania w trak-cie pandemii dalej pracują

i będą pracować. Z lokalami usługowymi może być różnie. To nie oznacza, że inwestowa-nie w lokale usługowe jest gor-sze, oznacza to tylko tyle, że wolę mieć spokojniejszą gło-wę i specjalizować się w jed-nym zakresie.

Rozmawiamy w czasie pan-demii koronawirusa. Po-dobno nawet jesteśmy na jej początku. Rynek zaob-serwował już spadki na ryn-ku wynajmu. Ceny mieszkań jak na razie stoją w miejscu, ale wielu prognozuje, że też spadną. Jak Twoim zdaniem będzie wyglądała przyszłość tego sektora?

Większym zagrożeniem od spadku czy wzrostu cen jest demografia. Miasta takie jak Poznań nie poradzą sobie bez studentów, którzy mogą nie przyjechać do swoich wynaj-mowanych mieszkań.

W związku z powyższym nie przejmowałbym się tym, czy mieszkania będą droższe czy tańsze, tylko tym, kto bę-dzie w nich mieszkał i kiedy. Rynek nie lubi pustki, więc prędzej czy później wszyst-ko wróci do normy. Na razie czekamy i obserwujemy sy-tuację.

Wiele jeździsz po świecie. In-westujesz nie tylko w Polsce.

Jak wygląda branża nieru-chomości w innych krajach? Czy są duże różnice w sto-sunku do naszego rodzime-go rynku?

Inwestuję przede wszystkim w Wielkiej Brytanii. Instytu-cje finansowe traktują nas jak partnerów biznesowych. Pra-wo jest jasne i dokładnie wie-my co można, a czego nie moż-na robić.

Gdybym miał opisać to jed-nym zdaniem, to przedsiębior-cy z Polski prowadząc biznes na Wyspach Brytyjskich czu-ją się tak, jakby rywalizowali z dziećmi w piaskownicy.

Co jest największa przeszko-dą na polskim rynku nieru-chomości?

Komunistyczne prawo i insty-tucje, brak „normalnego” fi-nansowania (takiego jak w kra-jach anglosaskich) oraz niejas-ne instrukcje podatkowe.

Poza tym – jak w każdej branży – liczą się po prostu wiedza, umiejętności i do-świadczenie, które można za-wsze zdobyć lub kupić.Na całe szczęście powstało już kilka or-ganizacji takich jak nasza, któ-re skupiają inwestorów dzielą-cych się swoją wiedzą i którzy chętnie pomagają innym.

Dziękuję za rozmowę.

Marcin Wolniak

dokończenie ze str. 10

Praca

z domu

bez

Netflixa

12

#6 [55]  lipiec/sierpień 2020 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

Dlaczego występy online nie są fajne, czy twórcy po-winni manifestować swoje przekonania i dlaczego no-wa płyta otrzymała tytuł „Kraksa” – opowiada Na-talia Grosiak z zespołu Mi-kromusic

Olga Szelc: 8 czerwca zagra-liście w Sopocie po długiej przerwie. Czy było inaczej niż przed lockdownem?

Natalia Grosiak: Zawsze mamy przerwę w działalno-ści koncertowej w styczniu, graliśmy tylko trochę w lutym i ostatnio na początku marca. Więc było prawie pół roku bez spotkań z publicznością. Tech-nicznie nie było żadnej różnicy, ale przyznam, że powróciła tre-ma. Gdy stałam na scenie w So-pocie, to zdenerwowanie nie opuściło mnie do końca kon-certu, a zwykle przechodzi przy drugiej, trzeciej piosence.

Byliśmy wszyscy ogromnie stęsknieni za sobą i publicznoś-cią oraz bardzo szczęśliwi, że je-dziemy wszyscy razem busem do Sopotu, że jest po prostu tak jak wcześniej. To szczęście czuło się także ze strony pub-liczności, choć była ona oczy-wiście przerzedzona, bo pod sceną może być jedynie 150 osób. Ludzie stali w trzy-czte-roosobowych grupkach zna-jomych i zachowywali dystans od innych grupek. Po koncercie postanowiliśmy wyjść do nich, żeby podpisać płyty i wte-dy wszyscy, oczywiście, byli-śmy w maseczkach. Te zdjęcia w maseczkach będą kiedyś wy-jątkową pamiątką. Towarzyszy-ły nam więc radość, tęsknota i wzruszenie, że wróciliśmy.

W czerwcu zagraliśmy jesz-cze w trzyosobowym składzie w Katowicach i Poznaniu – za każdym razem widać było, że ludzie także tęsknili za tym, aby przyjść na koncert.

Czy w międzyczasie, gdy nie spotykaliście się na żywo, ro-biliście próby online?

Nie, nie widywaliśmy się ze sobą i nie było prób online. Nie było też takiej potrzeby. Pierw-szy miesiąc, podobnie jak cała Polska, spędziłam w domu ra-zem z mężem i dziećmi. Po ja-kimś czasie spotkaliśmy się z ze-społem na messengerze, zoba-czyliśmy się w tych osobnych okienkach i zaczęliśmy rozma-wiać – wtedy powróciło na-sze poczucie humoru i różne „rozkminy” zespołowe. Poczu-łam się wtedy jak w domu, bo to moja rodzina za którą bar-dzo, bardzo tęskniłam.

Po dwóch miesiącach na-tomiast były już „nieśmiałe” spotkania w trzyosobowym

składzie (ja, Dawid Korba-czyński i Piotrek Pluta), ponie-waż pracujemy nad nową pły-tą. W tej chwili spotykamy się i gramy razem bez maseczek, ale z publicznością oczywiście widujemy się w maseczkach. Jesteśmy najbardziej narażeni, bo to do nas przychodzą ludzie, a wiadomo, że sytuacja jest cały czas niepewna.

Czy w przyszłości będziecie korzystać z form kontaktu z publicznością w wersji onli-ne, jeśli pojawiłoby się kolej-ne zagrożenie lockdownem?

Nie jestem przekonana do on-line. Jest mi bardzo trudno przestawić się na ten tryb. Nie oglądam też koncertów online. Bo to ani dźwiękowo nie jest super, ani nie ma się kontaktu z publicznością. Mam wrażenie, że wtedy gra się do jakiejś pu-stej przestrzeni. Mam więc na-dzieję, że nie będzie takiej ko-nieczności i nie trzeba będzie działać w ten sposób.

Mam już swoje lata (śmiech), jestem artystką star-szego pokolenia i może jest mi trudniej przestawić się na tryb online, pewnie trudniej niż osobom dwudziestopa-

roletnim. Może dlatego tak szybko nie reaguję na takie zmiany, nie dopasowuję się tak łatwo do sytuacji. Ale ob-serwowałam swoje dzieci, któ-re miały uczestniczyć w zaję-ciach przedszkolnych online i dla nich także było to męczą-ce. Po jakimś czasie odmówi-ły takich spotkań. Dopiero po dwóch miesiącach, gdy mogły fizycznie spotkać rówieśników na podwórku, to była pełnia szczęścia. I tak samo potrzeb-ny jest żywy kontakt mię-dzy publicznością a artystą. To ta więź i energia decydują o jakości koncertu.

Jest Pani artystką, dla której, jak zauważyłam, ważne są kwestie społeczne. Czy zaan-gażowanie społeczne powin-no być także rolą artystów, zwłaszcza obecnie, w cza-sach pełnych wyzwań?

Myślę, że to zależy od danej osoby i jej potrzeb. Są artyści zaangażowani w kwestie po-lityczne. Ja na przykład bar-dzo rzadko wypowiadam się na takie tematy, a o polityce wolę dyskutować w gronie przyja-ciół i rodziny.

Są artyści wrażliwi na spra-wy społeczne: biedę, wyklucze-nie, sytuację dzieci, choroby. Są tacy, dla których istotne są kon-dycja planety i przyrody, prawa zwierząt. Z tego często rodzą się, oczywiście, dobre rzeczy. Wielu ludzi liczy się ze zdaniem ulubionych artystów, są słucha-ni i czytani. Uważam jednak, że twórcy nie mają obowiązku ma-nifestować swoich przekonań ani angażować się społecznie, bo zostaliśmy artystami dlatego, że jesteśmy wrażliwi i chcemy wyrażać się w ten sposób. Każdy z nas ma co innego do wyrażenia i powiedzenia o sobie.

Pani na przykład zaangażo-wała się w poparcie dla pro-testu przeciwko budowie ko-lektora w parku na Krzyckiej we Wrocławiu.

To wiązałoby się ze zniszcze-niem bardzo cennej części parku. Moim zdaniem, a dużo czytam i interesuję się tą spra-wą, rozwiązaniem nie jest na-sadzenie nowych, ale ochrona starych drzew. Jeśli cokolwiek planujemy, to myślę, że powin-niśmy to robić tak, aby nie nisz-czyć tego, co już mamy.

Pod koniec września ukaże się nowa płyta. Możemy już posłuchać piosenki „Najlep-sza”. Przeczytałam, że dosta-ła ją Pani w prezencie...

To prawda. Jakiś rok temu zo-stałam poproszona o dogranie wokalu do piosenki dla due-tu OH LOU! Wymyśliłam linię melodyczną i napisałam tekst. OH LOU! próbował wydać pły-tę, ale to się nie udało i wtedy postanowili zawiesić działal-ność. Powiedzieli mi, że mogę z tą piosenką zrobić co zechcę. Postanowiłam ją zremiksować – dałam więc Dawidowi Korba-czewskiemu linię melodyczną, nagrałam utwór w innej tona-cji, zmieniłam mu tempo i po-wstała ta właśnie wersja. A gdy przygotowywaliśmy się do na-kręcenia teledysku, okazało się, że OH LOU! znów działają. I że chcą wydać „Najlepszą”.

Dogadałam się z nimi, że najpierw ukaże się wersja Mi-kromusic. Śmieję się, że jest to piosenka z recyklingu.

Na teledysku występujecie w maseczkach i sprzątacie między innymi Wyspę Opa-towicką.

Miałam taki pomysł na ten te-ledysk, że idę przez miasto, śpiewam do kamery i zbie-ram śmieci. Reżyserujący go Krzysztof Kielak chciał rozwi-nąć tę ideę, stąd pojawił się śmieciowy potwór i wojow-niczka, która im więcej sprzą-ta, tym ma więcej sił i w końcu zbiera całą armię podobnych do siebie. Bardzo Krzyśkowi ufam i uważam, że jest wspa-niałym artystą.

Teledysk do „Najlepszej” zrobiliśmy w trzy dni. To nisko-budżetowa produkcja. Moim zdaniem wyszło świetnie.

Czy zatem nowa płyta będzie miała przekaz proekologicz-ny? Tak odczytuję ten tele-dysk.

Piosenka nie ma przekazu eko-logicznego, ale myślę, że moż-na ją różnie interpretować. Dla mnie jest to utwór o porządko-waniu przeszłości, układaniu się z samym sobą, wchodze-niu w nowy etap życia, także w kontekście relacji.

A nowa płyta ma nosić tytuł „Kraksa”. To imię mojego psa, który ma 18 lat. „Kraksa” bę-dzie płytą o miłości, o różnych aspektach miłości, bo z Kraksą łączy mnie najdłuższy związek, jesteśmy razem już 15 lat. Moja sunia jest jedną z największych miłości mojego życia.

Jakie plany ma zespół na lato i nadchodzącą jesień?

Wakacje to taki czas, gdy nie-śmiało ruszają koncerty. Odzy-wają się do nas agencje, powo-li wracające do pracy. Na razie na koncertach może być do 150 osób, choć w innych „bran-żach” można gromadzić ich więcej, na przykład w kościele.

My mamy już zarezerwowa-ną całą jesień, chociaż sprze-daż biletów jeszcze nie ruszyła. Kluby czekają w blokach star-towych. W sierpniu na pewno będzie wiadomo więcej na ten temat. A na jesieni mamy za-miar grać piosenki z nowej pły-ty „Kraksa”, która ukaże się 25 września.

Olga Szelc

NATALIA GROSIAK

Tęskniłam

za zespołem i publicznością

13

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #6 [55]  lipiec/sierpień 2020

14

#6 [55]  lipiec/sierpień 2020 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

Jeżeli mielibyśmy znaleźć jakieś pozytywy pandemii, to z pewnością można stwier-dzić, że dowiedzieliśmy się o sobie kilku nowych rze-czy. W szczególności dotyczy to osób, które w ostatnich miesiącach „przesiadły się” na tryb pracy zdalnej. W koń-cu mogliśmy na własnej skó-rze przetestować starą mak-symę, która głosi, że znamy się na tyle, na ile nas spraw-dzono.

Jednym z największych od-kryć pracy zdalnej dla wielu było przewartościowanie swo-jej opinii na temat dnia pracy. Nagle okazało się, że w ciągu ośmiu godzin pracy można zrobić naprawdę sporo rzeczy. Człowiek zaczynał punktualnie (bo przecież nie było powo-dów do spóźnień) i nie spędzał pierwszych 30 minut w kuchni walcząc o dostęp do ekspre-su lub wysłuchując streszczeń wydarzeń weekendowych au-torstwa swoich kolegów i ko-leżanek.

W trakcie pandemii okazało się, że wystarczy włączyć kom-puter punktualnie o dziewią-tej rano, przejrzeć maile i kwa-drans później można było już zaczynać pracę. Ale jak to tak? Bez socjalizacji z biurkowymi sąsiadami? A co z tworzeniem „team spirit” oraz „team bui-liding”?

Były co prawda były różne „daily kickoffy”, ale wiadomo, że to już nie to samo. Czło-

wiek klikał w link, wcho-dził w te wirtualne pokoje i niczym robot referował swój plan dnia. Potem trzeba było jeszcze wysłuchać kolegów i koleżanki, i wszyscy „roz-chodzili” się do swoich zajęć. A co z ploteczkami, rozwle-kaniem spotkań o pytania w stylu: czy jest szansa na za-mówienie biurka z regulacją wysokości lub foteli z funkcją masażu? Jak każdy wie, takie pytania zawsze uruchamiają lawinę kolejnych i spotkanie zamiast podręcznikowych 15. minut, trwa godzinę. Człowiek wychodzi i już myśli o lunchu, potem jeszcze jakieś szyb-kie spotkanie, kilka maili i po-niedziałek można już prawie uznać za odhaczony.

A jak to wyglądało w cza-sach pandemii? A no tak, że po sprawdzeniu maili czło-wiek miał krótkie spotkanie działowe, po którym zegar wskazywał zaledwie 9.45. Co oznaczało tylko jedno: jesz-cze cały dzień pracy przed nim. W pierwszym odruchu leciał więc do kuchni spraw-dzić, czy to naprawdę jest do-piero ta godzina. Tliła się jesz-cze jakaś iskierka nadziei, że to może głupi żart firmowego admina. Ale nie, to faktycznie była dopiero dziesiąta rano. A to oznaczało, że w połu-dnie taki pracownik padał na twarz. Miał już za sobą opra-cowanie raportów, prezen-tacje, arkusze kalkulacyjne

oraz zrobione pozostałe za-dania, które normalnie zaję-łyby mu czas co najmniej do środy. I w głowie zaczynała się już tlić paniczna myśl: co ja będę robił przez kolejne dni tygodnia?

Przeciążanie pracownika nadmierną liczbą zadań to tylko jeden z negatywnych aspektów pandemii. Innym, znacznie cięższym do przełknięcia, było przyznanie się przed sobą, że jednak brakuje człowiekowi tych „durni”, z którym musi się codziennie męczyć.

W normalnym trybie pracy wracało się do domu i mówiło drugiej połówce lub mamie: – Nie mogę już patrzeć na te ryje w pracy. Mam ich serdecznie dosyć!

A podczas pracy zdalnej człowiek z rozrzewnieniem wspominał jak to Marek sie-dzący pod oknem sypał kawa-łami rozluźniając atmosferę, z Darkiem człowiek mógł „po-gadać” o polityce, a Michał, ni-czym Janusz Leon Wiśniewski, wprowadzał nas w świat swo-ich miłosnych podbojów.

I to wszystko się przypo-minało podczas samotnego lunchu w domowej kuchni. Po wszystkim talerz lądował w zmywarce. Człowiek wracał do komputera i klął pod no-sem, że to dopiero 13.30 i czeka go jeszcze niemal cztery go-dziny pracy. W biurze jest jed-nak fajniej, prawda?

Piotr Krupa

Rodzice o tym wiedzą dosko-nale, a jeżeli nie jesteś rodzicem i czytasz ten tekst, to wiedz, że dzieci mają w sobie naturalną tolerancję i poczucie, że wszy-scy są równi.

Małe dzieci nie zwracają uwagi na kolor skóry, na mar-kę ubrania, na to, czy ktoś ma krzywy ząb, czy może za krót-ką nóżkę. Uważają, że każdy ma takie samo prawo do za-bawek, czy jest dziewczynką czy chłopcem. Uważają, że każdy powinien zostać wy-nagrodzony po równo i spra-wiedliwie.

Kiedy to się kończy? Gdy dziecko zaczyna słyszeć z zewnątrz: a ten to skośno-oki, a ta to nie ma telefonu, a ten nie ma ładnych ubrań, albo że jak jesteś dziewczynką, to siedzisz cicho, albo gdy je-steś chłopcem, to nie płaczesz. Bardzo mnie to smuci, że małe dzieci – które urodziły się cie-kawe i otwarte na świat – już w wieku sześciu lat potrafią po-wiedzieć: – To ty nie masz jesz-cze swojego telefonu? Przecież to jest śmieszne.

Wychowanie mojej córki to najtrudniejsze zadanie, ja-kie przede mną stoi. Pomimo wielkich starań, aby wyrosła na otwartą i pewną siebie ko-bietę, żeby nie różnicowała lu-dzi na kolor skóry czy orientacji – zdarzają się zachowania, któ-re wzbudzają pytanie, skąd jej się to wzięło. Oto kilka takich historii.

Znacie zapewne serial „Grace i Frankie” – jeżeli nie, już wyjaśniam króciutko, o co chodzi: w dwóch małżeń-stwach z około 40-letnim sta-żem mężowie nagle oświad-czają swoim żonom, że są w sobie zakochani i planują małżeństwo. Bardzo zabawny serial, przy okazji pokazujący, że często gdy idziemy własną ścieżką, nie jest ona usłana ró-żami. Kiedy w jednym odcin-ku wspomniani mężowie – Ro-bert i Sol – przytulili się i dali całusa, moja córka zapytała: – Ale jak to? Chłopak z chłopa-kiem się całują?.

Wyjaśniłam, że może tak być, że chłopaki się w sobie za-kochują, tak samo jak dziew-czyny. Takie rzeczy się zdarza-ją nie tylko u ludzi, ale także w świecie zwierząt. Po połu-dniu wybrałyśmy się na po-dwórko, gdzie młoda spotkała koleżankę. W pewnym mo-mencie dziewczynki zaczęły bawić się w chłopaka i dziew-czynę – że się w sobie zako-chali, ale żadna nie chciała być chłopakiem. Więc moja córka na to: – Bądźmy dziewczynami, dziewczyny też się w sobie za-kochują – a druga a ochotą na to się zgodziła. Dla nich to było naturalne – tak jest, więc tak się bawmy.

Niedawno byłyśmy w war-szawskim ZOO i zwiedzałyśmy Willę Żabińskich. Opowiedzia-łam córce jak pomagali w cza-sie wojny Żydom, co to jest

wojna i dlaczego żaden czło-wiek nie może uważać się za lepszego od drugiego. Przyję-ła to ze zrozumieniem. A parę dni temu, gdy jechałyśmy na wycieczkę rowerową, młoda widząc plakat wyborczy, za-pytała: – Mamo, a ten pan co uważa? Odpowiedziałam:

– Ten pan uważa że nie wszyscy są równi – że jedni są lepsi od drugich i że dziewczyny nie powinny pracować. Spojrzała na mnie i powiedziała: – Mam nadzieję, że nie głosowałaś na niego, bo tak było w czasie wojny, że jedni myśleli, że są lepsi od drugich!

Mądrość dzieci jest zadziwia-jąca.

Zdarzają się też inne sy-tuacje… Dojeżdżamy pew-nego razu do placu zabaw, a młoda krzyczy na cały głos: – Mamo! Ilu tu Murzynów! – trochę zrobiło mi się przykro, że pomimo nauki o tolerancji i równości tak powiedziała, ale nie zganiłam jej. W rozmowie wyszło, że dla niej to było na-turalne określenie – przecież tak się mówi: ciemna skóra to Murzyn. Bez złych intencji i stygmatyzacji. Dzieci opisują sytuację taką, jaką widzą, bez podtekstów, bez niuansów, bez sarkazmu.

Dlatego warto słuchać dzie-ci, warto rozmawiać i warto po-kazywać, co oznacza przyzwo-itość i że Auschwitz nie wzięło się znikąd.

Dorota Dabińska-Frydrych

KORPOMAMA

Tolerancja

KORPOTATA

Zdalnie? Nie!

15

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #6 [55]  lipiec/sierpień 2020

REKLAMA

Konsultanci biznesowi amery-kańskiej marki Cognizant prze-widują, że w ciągu 10-15 lat aż 12 proc. miejsc pracy zostanie straconych przez ludzi na rzecz maszyn. Co z tymi wszystkim, których wyprą roboty? Czy przyszłość musi oznaczać wal-kę o przetrwanie? Jak się do niej przygotować?

Ludziena bruk

W książce „What to Do When Machines Do Everything” gru-pa ekspertów z Cognizant analizuje rynek pracy, opowia-da o jego rozwoju i zmianach, które na nim następują. Eks-perci rysują przerażającą wizję świata, w którym w wielu miej-scach człowieka zastąpią ma-szyny, a my, zepchnięci z pie-destału, będziemy musieli ra-dzić sobie na inne sposoby.

O książce jednak nie mówi się jako o pełnej lęku wizji upad-ku, a raczej jako o przewodniku, który ma doprowadzić ludzi do sukcesu na zrewolucjonizowa-nym przez technologię rynku. Jest tu trochę czarnych scena-riuszy, ale też spora dawka na-dziei na to, że – być może – pra-ca zacznie być rozumiana nieco inaczej. To ona będzie dla nas, nie my dla niej.

Zbędne ogniwo

Zawodami, które – zdaniem ekspertów z amerykańskiej kor-poracji – odejdą w ciągu najbliż-szych lat w zapomnienie, będą m.in.: kierowca, finansista, in-westor, a nawet lekarz diagno-sta. Sztuczna inteligencja ma poradzić sobie z tymi zadaniami znacznie lepiej od ludzi.

Komputer potrafi w kilka sekund przeanalizować set-ki tysięcy danych, czego nie potrafią nasze mózgi. W przy-szłej gospodarce nie będzie więc miejsca dla tych, których praca polega w dużej mierze właśnie na szukaniu, sprawdza-niu i porównywaniu informacji oraz podejmowaniu na tej pod-stawie strategicznych decyzji.

Diametralnie zmieni się ży-cie milionów ludzi, którzy do-tychczas dzięki takiej działal-ności zarabiali na utrzymanie. Dla nich odpowiedź na pyta-nie o to, czym będą zajmować się w przyszłości brzmi: czymś innym.

Pułapka efektywności

Bardziej niż kiedykolwiek bę-dzie się liczyć wydajność. A w tym zakresie człowiek ni-

gdy nie dorówna maszynie. Komputer nie potrzebuje prze-rwy, nie pije kawy, nie chodzi na papierosa i, po prostu, ni-gdy się nie męczy. Może działać efektywnie całą dobę, okrągły tydzień, przez miesiąc, rok, kil-ka lat. W kontekście wydajności pracy nie ma więc sobie rów-nych. Nic dziwnego, że to na niego będą stawiać przedsię-biorcy, dla których najistotniej-szy jest przecież rozwój firmy i rosnące zyski. Im więcej pie-niędzy, tym większe inwesty-cje, im większe inwestycje… tym więcej komputerów.

Robot bez urlopu

Maszyny nie żądają podwyżki i nie potrzebują urlopu. Nie wy-chowują dzieci, więc nie muszą wcześniej wychodzić z biura. Robot nie zachoruje na CO-VID-19, nie popadnie w depre-sję i nie przeżyje załamania ner-wowego pod wpływem stresu oraz rosnących wymagań za-rządu.

Pozbawiony emocji i uczuć jest dla milionów biznesme-nów pracownikiem idealnym. Można mu zlecić nieskończe-nie wiele zadań i bez stresu cze-kać na rezultaty. Odpowiednio zaprogramowany potrafi nie

tylko rozwiązywać proste kon-flikty, ale odpowiadać kreatyw-nie, mądrze, w złożony sposób. I w tym tkwi przewaga sztucz-nej inteligencji nad tą natural-ną, ludzką. Umiejętności na-szego mózgu przeniesione do niemęczącej się, niezmordowa-nej maszyny. Czy jest piękniej-sza wizja dla świata biznesu?

Wypłata dla wszystkich

Wszystkie te mroczne scenariu-sze sprawiają, że na myśl o przy-szłości na rynku pracy prze-chodzą nam ciarki po plecach. Jak znaleźć dla siebie miejsce w świecie, w którym nikt nie jest w stanie równać się z wydajnoś-cią, efektywnością i sprawnoś-cią komputerów? Część ludzko-ści zamarła, a co sprytniejsi za-częli już szukać alternatyw na godne życie. Coraz więcej kra-jów rozważa wprowadzenie do-chodu bezwarunkowego, który ma nam zapewnić możliwość przeżycia po przejęciu etatów przez maszyny.

Bezwarunkowy dochód podstawowy to model finan-sów publicznych, który zakła-da, że każdy obywatel – nieza-leżnie od sytuacji materialnej – otrzymuje jednakową, okre-

śloną z góry kwotę, na którą nie musi pracować. Pieniądze te mają zapewnić minimum eg-zystencji i mówi się o nich jako jedynej alternatywie dla zarob-kowania w dobie powszech-nej robotyzacji.

Poradnikludzi przyszłości

Są jednak tacy, którzy uważają, że nie ma potrzeby posuwania się do takiej pomocy ze strony państwa. Zdaniem analityków, którzy przewidzieli upadek roz-maitych zawodów, jest dla nas jeszcze nadzieja. A tkwi ona w nowych formach zarabiania. Naszym zadaniem jest dopaso-wanie się do stale zmieniające-go się świata i znalezienie dla siebie odpowiedniego miej-sca, niszy, która pozwoli nam znaleźć środki na utrzymanie. W swojej książce „What To Do When Machines Do Everything” specjaliści wskazują, jak to zro-bić, podpowiadają metody i ra-dzą, jakie cechy rozwijać. Książ-ka ma być poradnikiem „jak nie wyginąć” na rynku pracy.

Wyjśćpoza schemat

Zawody przyszłości to te, któ-re wymagają od wykonawcy typowo ludzkich cech. Maszy-na nie ma empatii, nie dorów-na nam kreatywnością, nie jest opiekuńcza ani dość pomysło-wa, by np. tworzyć złożone, nie-szablonowe koncepcje (przynaj-mniej jak dotąd). Nie sprawdzi się więc w branży reklamowej i nie wygryzie najpewniej twórców ambitnej sztuki – pisarzy, mala-rzy, reżyserów. Co ciekawe, bez problemu zastąpi np. autorów poczytnych horoskopów, prze-widywalnych kryminałów i mało ambitnych, clickbaitowych na-główków. Doskonale poradzi sobie tam, gdzie dzieło powsta-

je na bazie powtarzalnego sche-matu. Jeśli więc nie jesteśmy jed-nostkami tryskającymi wyobraź-nią, kreatywnością i filozoficzny-mi analizami, możemy czuć się poważnie zagrożeni.

Być człowiekiem

Dla takich jak my powstaną jed-nak nowe zawody, w których będziemy mogli schronić się przed robotyczną apokalipsą na rynku pracy. Zdaniem specja-listów z Cognizant będą to tak enigmatyczne stanowiska jak np. detektyw ds. danych, czyli ktoś, kto usprawnia gromadze-nie informacji na temat poten-cjalnych klientów (takie daleko posunięte profilowanie) czy też analityk cyber-miast – ekspert do spraw przepływu informacji w miejscowościach przyszłości, odpowiedzialny za dostarczanie energii czy gospodarowanie od-padami1.

Wśród stanowisk rodem z powieści science fiction jest też m.in. animator podróżowa-nia w VR, menadżer ds. rozwoju sztucznej inteligencji, cyfrowy krawiec oraz kontroler dróg i po-wietrza.

Dla zwolenników bar-dziej realnych i łatwiejszych do wyobrażenia profesji, cie-kawszą opcją będzie np. za-wód towarzysza seniorów, których z roku na rok przyby-wa. To właśnie przykład pracy, której nigdy nie przejmą ma-szyny. Empatia, opiekuńczość, troskliwość – to, przynajmniej na tę chwilę, cechy charakte-ryzujące wyłącznie żywe isto-ty. Jeśli to w nich mamy upa-trywać swojej przyszłej kariery, to świat może wcale nie okaże się takim złym miejscem.

Katarzyna Sudoł

1 https://businessinsider.com.pl/technologie/nowe-tech-nologie/jakie-beda-zawody--przyszlosci/7eb94xt

Roboty zabiorą nam pracę – powtarzają w ostatnich latach coraz częściej analitycy rynku, gdy mówią zarówno o tych, którzy przewidują trendy, jak i o nas, szeregowych pracownikach. Coraz więcej osób z niepokojem szuka alternatyw-nych dróg zarobkowania, bierze udział w kursach i szkoleniach i zastanawia się, w którą stronę pójść, by mieć w przy-szłości pewny zarobek.

ludziE versus roboty

na rynku pracy

16

#6 [55]  lipiec/sierpień 2020 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

REKLAMA

Czekamy na te kilkanaście dni urlopu przez cały rok. A ten sezon pracy ze względu na lockdown i pracę on-line był jakby dłuższy. Najpierw mę-czyliśmy się w korpo w realu. Potem dobijały nas wszelkie wyrafinowane i dopiero kształ-tujące się formy pracy zdalnej. A wszystko po to, żeby w końcu odpocząć dwa tygodnie w ja-kimś ciekawym miejscu, z któ-rego można zamieszczać insta-gramowe fotki. Chodzi przecież nie tylko o sam relaks, ale też o wywołanie zazdrości u nie-lubianych „towarzyszy niedoli”.

W tym sezonie kwestia ur-lopu zyskała dodatkowy, nie-chciany aspekt, związany z pandemią. Jak wybrać miej-sce, które będzie odpowiedzią właśnie na to, czego teraz po-trzebujemy, a zarazem nie na-razi naszego zdrowia?

Dotychczas było tak, że bar-dzo często cel wyjazdu okre-ślaliśmy stwierdzając jedynie, gdzie już byliśmy, a gdzie jesz-cze nie, a potem żałowaliśmy, że nie przemyśleliśmy tego na chłodno. Oprócz kierunku wyjazdu ważną kwestią, któ-rą rozpatrywaliśmy w związku z udanym urlopem, była jego organizacja.

Do tych pytań teraz trzeba koniecznie dodać jeszcze jed-no: o bezpieczeństwo zdrowot-ne związane z – niestety wciąż trwającą – pandemią korona-wirusa.

Tak więc, stale pamiętając o kwestiach zdrowotnych, war-to byśmy zadali sobie kilka in-nych pytań, zanim podejmiemy decyzję, czy i gdzie jedziemy na wakacje.

All inclusivevs. wyjazd samodzielny

Warto zacząć o banalnego: czy jedziemy na wyjazd all inclusi-ve? Jest to bez wątpienia najła-twiejszy sposób zapewnienia sobie wypoczynku. Ogranicza się do trzech prostych kroków: wybrania kraju i miasta, do któ-rego chcemy się udać; określe-nia budżetu i wybrania hotelu. Kolejnym krokiem jest rezerwa-cja zrobiona online lub w punk-cie biura podróży. I gotowe.

Taki wyjazd ma oczywiście swoje wady i zalety. Po pierw-sze, większość dnia spędzisz na basenie lub przyhotelowej

plaży i to nie dlatego, że taką formę wypoczynku lubisz naj-bardziej. Powody to wyżywie-nie i oczywiście „open bar”. Jak tu się gdzieś ruszyć – jeszcze nas ominie jeden z czterech posiłków, a przecież za wszyst-ko jest już zapłacone, więc by-łoby szkoda. Ale najważniejsze: czujesz się bezpiecznie, a ryzy-ko zarażenia sie wirusem spada niemal do zera.

Jeżeli jednak jesteś tzw. aranżerem i lubisz niezależ-ność oraz ryzyko, to cały wy-jazd zorganizujesz sobie sam. Znajdziesz loty, sprawdzisz dzielnice miasta pod kątem noclegu, zrobisz research na jednej z popularnych wyszuki-warek baz noclegowych i przy okazji zlokalizujesz najlepsze „punkty żywieniowe”. Ten wa-riant może okazać się bardziej stresogenny, bo zawsze jedno

z ogniw łańcucha logistyczne-go może nie wypalić i wtedy trzeba będzie improwizować. Jednak z drugiej strony przy-nosi znacznie większą satysfak-cję i już na etapie przygotowań sprawia, że poznajesz kraj i mia-sto, do którego się wybierasz.

Niestety – ze względu na to, że wiąże się z koniecznoś-cią przebywania w wielu miej-scach publicznych i z licznymi kontaktami międzyludzkimi – obecnie jest to formuła wy-poczynku dla odważnych i roz-sądnych.

Basenowy żywotvs. prawdziwe uroki miasta

Jeżeli od swojego wakacyjne-go wyjazdu oczekujesz jedy-nie upalnej pogody, bezpie-czeństwa i „nicnierobienia”, to zaleganie przy basenie jest

ofertą skrojoną zdecydowanie dla ciebie. Niemal całodobo-wy dostęp do alkoholu, posił-ki podstawiane pod nos i licz-ne atrakcje hotelowe oraz sta-ła dbałość personelu o higienę i dezynfekcję, powinny wyczer-pać kwestię twoich wakacji „all inclusive”.

Co innego, jeżeli lubisz po-czuć rytm kraju i miasta, w któ-rym spędzasz te kilka dni. Wów-czas porzuć kurort z basenem i znajdź nocleg w centrum. Dzień zorganizuj sobie wokół długich miejskich spacerów, podczas których możesz za-puszczać się w mniej turystycz-ne ulice. Unikaj też restauracji stworzonych z myślą o naiw-nych. Postaw raczej na lokalne bary i „food trucki”, aby chociaż przez chwilę poczuć się jak au-tochton.

Wybierz takie miasto, które ma dostęp do morza lub oce-anu. W ten sposób pod koniec upalnego dnia i tak możesz zalec na plaży, aby złapać tro-chę relaksu. Satysfakcja z mi-nionych godzin, kiedy udało się zobaczyć takie wiele atrakcji sprawi, że takie leżenie na pla-ży będzie relaksowało zupełnie inaczej.

Pamiętaj przy tym, by odpo-wiednio się zabezpieczać – nie musisz zasłaniać twarzy non--stop i co 30 sekund spryski-wać rąk, ale bez maseczki i pły-nu dezynfekującego nie ruszaj się z pokoju.

Nowe twarzevs. znane towarzystwo

Kolejnym pytaniem, na któ-re warto sobie odpowiedzieć, to czy podczas wyjazdu waka-cyjnego chcesz być otwarty na nowe znajomości – to pytanie szczególnie istotne teraz.

Jeżeli tak, to – znowu – po-byt w hotelu z wariantem „all inclusive” będzie z pewnoś-cią sprzyjał poszerzeniu gro-na twoich znajomych. Będą otaczali cię rodacy, a rodzaj obiektu hotelowego sprawi, że pozostali goście będą mieli po-dobne potrzeby i tak jak ty nie będą chcieli narażać zdrowia.

Jeżeli będzie to hotel z licznymi atrakcjami dla dzieci, to z pewnością będą tam prze-ważały właśnie rodziny z pocie-chami w różnym wieku. A jeśli dzieci złapią kontakt, to dorośli – czy tego chcą, czy nie – i tak będą skazani na wspólne spę-dzanie czasu.

Jeżeli jednak wolisz spraw-dzone towarzystwo, np. grupy znajomych lub chcesz spędzić więcej czasu z własną rodziną (wakacje w końcu od tego po-winny być), to tradycyjne zwie-dzanie z pewnością ci to ułatwi.

Czy w ogólejechać na urlop?

Nie należy przesadzać – nie dajmy się powalić koronawi-rusowej panice. Jeśli zacho-wamy rozsądek i będziemy się stosowali do wszelkich wska-zań związanych z naszym bez-pieczeństwem zdrowotnym, zminimalizujemy ryzyko zara-żenia. Jednak oczywiście nigdy nie ma pewności.

Dlatego decyzję o wy-jeździe powinniśmy przedy-skutować i podjąć z bliskimi – to nasza wspólna odpowie-dzialność. Ale upragnionego urlopu, szczególnie po tym wszystkim, co przeszliśmy, by-łoby przecież żal...

Piotr Krupa

DYLEMATY

wakacyjno-wyjazdowe

Fajnie i bezpiecznie zarazem – a więc samodzielnie, czy jednak zaryzykować wczasy zorganizowane przez biuro podróży? Odizolowany all inclusive, czy dużo zwiedzania, a więc i ludzi wokół? Ze sprawdzonymi znajomymi, czy wśród obcych, których poznanie może jednak wiązać się z możliwością zarażenia?

17

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #6 [55]  lipiec/sierpień 2020

Sisi Lohman

wydawca, redaktor naczelna

Redakcja nie odpowiada za treść zamieszczanych ogłoszeń i reklamoraz może odmówić ich zamieszczenia, jeśli ich treść lub forma pozostają w sprzecznościz prawem, linią programową i charakterem pisma oraz zasadami publikacji ogłoszeń i reklam.

e-mail: redakcja@glosmordoru.pl

https://glosmordoru.pl

Bezpłatna gazeta dla korpoludków żyjących na ASAP-ie!

Dariusz Litera

redaktor naczelny

wydanie Warszawa / Wrocław

Informacje z „Głosu Mordoru” są analizowane przez Press-Service Monitoring Mediów

Maciej Wełyczko

zastępca redaktora naczelnego

Tomasz Turek

redakcja i łamanie

Igor Kałuża

skład graficzny

Edycja wrocławska:

FB: @glosmordoru

Jozef van Wissem+ Artur Rumiński1.08 / Pogłos

Słynny barokowy lutnista, którego twórczość mogliście usłyszeć w fil-mie Jima Jarmuscha „Tylko kochan-kowie przeżyją”, wraca do Warszawy. Minimalistyczna, hipnotyzująca mu-zyka Jozefa van Wissema sprawia, że każdy jego koncert to wyjątkowe doświadczenie. Wieczór na podwór-ku w Pogłosie otworzy występ Ar-tura Rumińskiego, który zagra swój najnowszy solowy materiał.

Klasyki w FSO1–30.08 / FSO

W każdy weekend sierpnia w Fa-bryce Samochodów Osobowych na warszawskim Żeraniu możecie po-dziwiać wspaniałe klasyki motory-zacji – ponad 300 pojazdów z całe-go świata. W ramach drugiej edycji projektu „Klasyki w FSO”, zaprezen-towane zostały dwie wystawy: „Pol-skie drogi” – jedna z największych kolekcji polskich produkcji oraz „Po-wiew zachodu” – selekcja zachod-nich samochodów sportowych, ko-lekcjonerskich czy filmowych.

Octopus Film Festival 20204–9.08 / Stocznia Gdańska

Kochacie kino i morze? Do Gdańska wraca „najbardziej nieokrzesany fe-stiwal filmowy w Polsce”. Zobaczycie

na nim najciekawsze i najbardziej za-skakujące filmy gatunkowe z całego świata, które nie były wcześniej poka-zywane w Polsce. W ramach trzeciej edycji nie zabraknie oczywiście po-kazów specjalnych w wyjątkowych lokalizacjach miasta. Do tego kino samochodowe, spotkania z twórca-mi i Piotr Cyrwus czytający na żywo dialogi do filmu „Commando”.

Ł Festiwal 202029.08 / Łowicki Ośrodek Kultury

Lato bez muzycznych festiwali? Nie-zupełnie! W Łowiczu, godzinę drogi od Warszawy, odbędzie się kolejna edycja „Ł Festiwalu” – jednodniowej imprezy, która od początku dąży do poszerzania muzycznych horyzon-tów poprzez staranną selekcję arty-stów związanych z nurtem szeroko pojętej alternatywy. Tegoroczny li-ne-up to mieszanka klubowej i eks-perymentalnej elektroniki oraz hip–hopu – wystąpią: An On Bast, Hades, Jetlagz, Pejzaż i 2shy.

Pablopavo i Naprawdę Duży Zespół3.09 / Palladium

Kiedy do sporego już składu dołą-czają kolejni wyjątkowi muzycy – Pa-tryk Kraśniewski, Miki Wielecki, Lena Romul, Paweł Szamburski – powsta-je Naprawdę Duży Zespół. Efektem tego przedsięwzięcia jest album „Wszystkie nerwowe piosenki”, który będziecie mogli usłyszeć na żywo już na początku września w „Palladium”.

The Golden Filter5.09 / Chmury

Muzyka duetu Penelope Trappes i Stephena Hindmana to minima-listyczna elektronika – połączenie mrocznego techno, synthpopu, acid house’u i eksperymentalnych dźwięków. Wracają do Polski po 6. latach z nowymi EP’kami i płytą „Autonomy”, które ukazały się w ze-szłym roku.

WeedFestWarsaw Festiwal 202012–13.09 / Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy

W centrum Warszawy odbędzie się największy festiwal konopi w Pol-sce, na którym będziecie mogli za-poznać się z ofertą olejków CBD, kosmetyków czy artykułów spożyw-czych – zarówno polskich jak i za-granicznych wystawców. Co więcej, zaplanowane prelekcje będą okazją do lepszego poznania właściwości konopi oraz jej zastosowania w wie-lu dziedzinach – m.in. medycynie, budownictwie, kosmetyce czy w branży spożywczej.

Odkrywaj wydarzenia

i kupuj wygodnie bilety

w aplikacji GoOut i na GoOut.pl

LET’S GO OUT

Jozef van Wissem

Szczegóły oraz więcej wydarzeń znajdziesz na waw4free.pl

WAW4FREE

Lato w stolicy za darmoi w reżimie sanitarnym!

Spektakl plenerowy „Jaś i Małgosia”

30 lipca, godz. 17:30

Centrum Praskie Koneser

Spektakl Teatru Polonia – propozycja dla młodszych widzów.

Plenerowy pokaz filmu „Nie ma mowy!”

31 lipca, godz. 21

Chono Lulu Bistro & Bar, ul. Mińska 25

Komedia romantyczna, gwiazdy, leżaki, zieleń i święty spokój

Kino w Łazienkach – „Jutro będziemy szczęśliwi”

11 sierpnia, godz. 21

Łazienki Królewskie – przy Trou Madame

Wzruszający i zabawny film do obejrzenia pod gwiazdami.

Jazz na Starówce – Michał Urbaniak ORGANATOR

15 sierpnia, godz. 19

Rynek Starego Miasta

Koncert jednej z najbardziej rozpoznawalnych postaci w świecie jazzu podczas jednego z najbardziej znanych jazzowych festiwali.

My Name Is New Festival: Dunayev//Soppel

21 sierpnia, godz. 20

klub Stodoła, Batorego 10

Połączenie sił klubu Stodoła oraz projektu My Name Is New – ple-nerowy koncert muzyki elektronicznej.