#5

[71]

lipiec-sierpień 2022

WARSZAWA / WROCŁAW

 Frankowicze – czas na sąd!Jeśli macie kredyt we frankach, walczcie!

W numerze m.in.:

IWAKACJE!

 Ze złością ci do twarzy – znowu o wrażliwych facetach

 Dwa lata wakacji – czyli najcenniejszy benefit… urlop!

 Kogo i jak prosić o rekomendacje?

 W morawskiej winorośli – wakacyjnie u sąsiadów: Mikulov i Lednice

2

#5 [71]  lipiec-sierpień 2022 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

REKLAMA

„Ekstremalne przywódz-two. Elitarne taktyki Navy SEALs w zarządzaniu” to książka autorstwa dwóch emerytowanych dowódców elitarnych jednostek woj-skowych U.S. Navy SEALs. Co jest tak pociągającego w idei ekstremalnego przy-wództwa opisanej przez by-łych żołnierzy, że wielu zało-życieli startupów nie tylko stara się wdrożyć ją w życie, ale też oczekuje, że ich ze-społy będą działać niczym grupa komandosów?

„Ekstremalne przywództwo” (ang. ownership – oryginał wy-daje się bardziej trafiony) to klucz i główna idea książki. Autorzy postanowili przenieść w niej swoje doświadczenia z zarządzania prestiżowymi si-łami specjalnymi podczas wojny w Iraku na grunt biznesu i zarzą-dzania zespołem.

„Przywództwo może być eks-tremalne. Zwłaszcza, jeśli prowa-dzisz misję w Ramadi, najbardziej brutalnym, jeśli chodzi o walki, mieście Iraku” – czytamy. Zda-niem autorów, jeśli istnieją za-sady i praktyki, które pomagają w byciu dobrym liderem w tak trudnych warunkach, to spraw-dzą się one również w świecie

biznesu – w codziennej pracy managerów i ich zespołów.

Oto niektóre z zasad, które zna-lazły się w książce:

1. Odpowiedzialny jest zawsze lider.

Nie ma takiej sytuacji, w której za popełniony błąd byłby od-powiedzialny ktoś inny, niż lider – zespołu czy też projektu albo obszaru. Każda próba uniknię-cia odpowiedzialności, to jesz-cze większy błąd. Innymi słowy – wszyscy możemy się mylić, ale najistotniejsze jest to, co zrobi-my potem.

2. „Cover and move”.

(„Osłaniaj i przemieszczaj się”) Kiedy jeden z członków zespo-łu ma do wykonania wyjątkowo trudne zadania, reszta go „osła-nia” poprzez wsparcie i odsuwa-nie barier. Błędem jest nie tylko odmowa wsparcia, ale też nie proszenie o nie, bo w ten spo-sób możemy narazić nasz od-dział (zespół, firmę) na jeszcze większe straty.

3. „Prioritize and execute, a repeat”.

(„Ustalaj priorytety, wykonuj, powtarzaj”) Zadaniem lidera jest ustalanie priorytetów i klu-czowych zadań dla zespołu. Wy-daje się oczywiste? W warun-

kach chaosu, nadmiernej ilości zadań, w bardzo złożonym śro-dowisku (a tak właśnie pracuje się w startupach!) łatwo stracić z oczu tę prostą zasadę.

4. Standardy wyznaczają te rzeczy, które lider toleruje.

Innymi słowy – to nie aspiracje i wizje najbardziej wpływają na jakość dostarczanych przez ze-spół rzeczy. Najistotniejsza jest dolna granica, czyli minimum, które akceptuje lider. Jeśli cho-ciaż raz zaakceptowana zostanie niższa jakość, to stanie się zasadą.

5. Wzmacniaj i oddawaj odpowiedzialność.

Lider powinien wzmacniać po-zycję osób ze swojego zespołu i pozwalać im podejmować de-cyzje w obszarach, w których się specjalizują. Nie powinien ich wyręczać ani podważać ich decyzji, jeśli wcześniej pozwo-lił im wziąć odpowiedzialność.

Organizacja przesiąknięta zasadami

Co istotne, te zasady nie mogą być tylko punktami wypisany-mi na ścianie albo treścią moty-wacyjnego przemówienia pod-czas firmowego off-site’u. Żeby naprawdę działały, muszą two-rzyć kulturę organizacyjną fir-my. Wszystkie decyzje, sposób

komunikacji, organizacja pracy musi być nimi przesiąknięta.

Dlatego w praktyce jest nie-zwykle trudno osiągnąć tak idealną kulturę ownershipu. W pracy z nawet najbardziej ambitnymi, bystrymi i wizjo-nerskimi founderami wciąż sły-szymy: „Przecież zdelegowałem ten projekt, nie rozumiem, cze-mu nic się nie dzieje?” lub „Po co deleguję rzeczy, skoro wciąż do mnie wracają?”. I wreszcie ty-tułowe: „Nie chcę podejmować decyzji w korytarzu!” – co dobit-nie opisuje sytuację, kiedy lider, obłożony obowiązkami i spot-kaniami, nie ma czasu nawet na chwilę rozmowy z osobami, którym oddał „ownership”, więc ci łapią go w biegu, w korytarzu, czasem w toalecie.

„Oddanie” przywództwa to za mało

Tego typu sytuacje to wyraźny sygnał, że zrozumienie i wdroże-nie kultury ownershipu szwan-kuje – na różnych poziomach, nie bez winy po stronie zarówno foundera, jak i pracowników. Ja-kie to poziomy?

Jednym z kluczowych błę-dów po stronie founderów i managerów jest przekona-nie, że przywództwo (owner-ship) w konkretnym zadaniu/projekcie po prostu się „odda-je”. Pracownik je „przyjmuje”

i od tego momentu wszystko działa, jak w zegarku.

Symboliczne przekazanie pa-łeczki to za mało, żeby pra-cownik całkowicie „zdjął” te-mat z głowy foundera (o czym ten marzy). To normalne, że może mieć pytania, wątpliwo-ści i chcieć je skonsultować. Unikanie odpowiadania na pytania zespołu to najgorsza z możliwych strategii.

Jest cienka granica pomię-dzy odpowiedzialnością lide-ra za zdelegowane zadanie, a odpowiedzialnością pra-cownika za jego wykonanie. Często ani jedna ani druga strona nie wie, gdzie ta gra-nica przebiega.

Częstym problemem pra-cownika, który otrzymał za-danie, jest brak inicjatywy. Najczęściej z powodu nie-wiedzy, co ma zostać tak naprawdę zrobione. A to wynika z kolei z braku zdefi-niowanych celów, oczekiwań i wskaźników sukcesu.

Najbardziej frustrująca dla fo-underów jest konieczność cią-głego podejmowania decy-zji (ponieważ pracownicy do nich z nimi wracają) oraz nie-dostateczne raportowanie.

Pracownicy z kolei mają problem z egzekwowaniem poszczególnych elementów, zadań od swoich współpra-cowników oraz z koniecznoś-cią nadmiernego raportowa-nia, tylko po to, aby uspokoić managera/foundera.

Zasady komunikacji

Żeby przejęcie ownershipu na-stąpiło w sposób jak najbardziej płynny, jasny i bezstresowy dla

obu stron, warto przestrzegać kilku, z pozoru prostych zasad.

Jako lider, który „oddaje owner-ship”:

bądź dostępny w jasny dla wszystkich pracowników sposób np. na spotkaniach 1:1 albo na cotygodniowych operatywkach,

nigdy nie podejmuj decyzji w tytułowym korytarzu – za niespisane decyzje, bez dal-szych action pointów (kro-ków do wykonania) i termi-nów nie możesz żądać od nikogo odpowiedzialności,

jasno komunikuj swoje ocze-kiwania dotyczące wyników i ich raportowania (czyli co i z jaką częstotliwością po-trzebujesz wiedzieć),

uwierz, że nie ma głupich py-tań i otwórz się na wątpliwo-ści swoich pracowników.

Jako pracownik, któremu „od-daje się ownership”:

zawsze doprecyzowuj swoje cele, KPI i terminy,

ustalaj sposób, w jaki masz ra-portować efekty pracy,

upominaj się o spotkanie, jeśli potrzebujesz decyzji, a następnie podsumowuj i potwierdzaj action pointy (zatwierdzone zadania).

Wszystkie te zasady, można by określić jednym słowem: „komu-nikacja”. Obszar, który zwłaszcza w startupach jest bagatelizowa-ny i zarządzany w sposób cha-otyczny, a który może zadecy-dować o sukcesie – pracownika, zespołu, projektu i całej firmy.

Katarzyna Mierzejewska

KatarzynaMierzejewska

People & Culture Partner w HR Hints

Komandosi zarządzania

Dlaczego founderzy nie chcą podejmować decyzji „w korytarzu” i oczekują od pracowników ekstremalnego ownershipu?

3

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #5 [71]  lipiec-sierpień 2022

3

REKLAMA

NOWOCZEŚNIEI EKOLOGICZNIE

Skutery z napędem elektrycz-nym, to maszyny dla osób ce-niących zarazem nowoczes-ność i ochronę środowiska. Coraz więcej ekspertów uwa-ża, że jednostki elektryczne to przyszłość motoryzacji i trzeba przyznać, że postępy w rozwo-ju tej technologii są obiecują-ce. Podobnie jak w przypadku samochodów, oferta skute-rów z napędem elektrycznym nieustannie się powiększa. Za to różnica w cenie między po-jazdami spalinowymi, a elek-trycznymi powoli się zmniejsza

– choć elektryki wciąż są droż-sze od pojazdów z napędem spalinowym.

NA BATERIE

Akumulatory skuterów najczęś-ciej możemy ładować ze zwyk-łego gniazdka. Baterie można łatwo, dosłownie w parę se-kund, wymontować i zabrać ze sobą do domu lub pracy. Jedno kompletne ładowanie zajmuje około czterech godzin i pozwa-la na przejechanie – przy jeź-dzie ekonomicznej – około stu kilometrów. Mowa tu o nowych konstrukcjach, jak wspomniane już w naszym cyklu Vespa Elet-trica lub Piaggio 1. Silniki nie wy-

dalają spalin, są ciche i oferują cały moment obrotowy od ra-zu, więc pozwalają na bardziej dynamiczną jazdę niż jednostki spalinowe. Litowo-jonowe aku-mulatory nie wymagają spe-cjalnej pielęgnacji i są proste w obsłudze. Żywotność baterii pozwala na przejechanie mniej więcej stu tysięcy kilometrów, a koszt pokonania stu kilome-trów to około dwa złote.

Dla porównania: średnie spalanie nowoczesnych skute-rów o pojemności 125 cm³ to dwa do trzech litrów na sto ki-lometrów, czyli obecnie koszt od trzynastu do prawie dwu-dziestu złotych! Samochód na podobnym dystansie spali

przeciętnie około ośmiu litrów benzyny, co wyciągnie nam z portfela już ponad pięćdzie-siąt złotych. Interesujące, że o ile silniki benzynowe spalają mniej podczas ekonomicznej jazdy w trasie, zasięg wielu po-jazdów elektrycznych jest więk-szy w cyklu miejskim, dzięki wy-korzystaniu dynama ładującego baterię podczas hamowania.

KOMFORTOWE TRZYKOŁOWCE

Osobną kategorię pojazdów stanowią trzykołowce. Ta-kie skutery mają dwa koła na przedniej osi. Są stabilniej-

sze od maszyn dwukołowych i mają krótszą drogę hamowa-nia. Dają też większy komfort i bezpieczeństwo prowadzenia. Montowany w wielu modelach system wychylania kół w zakrę-tach sprawia, że każdy szybko, intuicyjnie opanuje taką ma-szynę. Piaggio MP3, lider sprze-daży w tym segmencie rynku, nie wymaga nawet podpiera-nia po zatrzymaniu pojazdu, a niektóre wersje wyposażone są we wsteczny bieg i czujki lub kamerę cofania. Trzykołowce nie dają jednak, z racji gabary-tów, aż takiego komfortu prze-ciskania się przez korki. Za to możemy z kategorią B pojeź-dzić nimi niezależnie od pojem-

ności silnika, byle pojazd posia-dał homologację L5e (dotyczą-cą m.in. rozstawu kół). O tym, czy dany model ją ma, trzeba się upewnić przy zakupie.

To interesujące rozwiązanie dla ceniących komfort i bezpie-czeństwo jazdy, bogate wypo-sażenie, a także oryginalność, bo trójkołowe maszyny wciąż są rzadkością i budzą duże zainteresowanie współużyt-kowników dróg. Niestety, są to produkty dla ludzi o zasob-niejszym portfelu – za podob-ną „zabawkę” zapłacimy niemal tyle, co za tanie auto.

PRZESIĄŚĆ SIĘ

Jest zatem w czym wybierać. Znajdą się skutery dla młod-szych i starszych, pań i panów, fascynatów nowoczesno-ści oraz fanów stylu retro. Są proste tanie modele dla osób ceniących sobie oszczędność i bogato wyposażone „zabaw-ki” dla lubiących luksus i goto-wych za niego zapłacić. Właś-nie zaczął się sezon i niejedno z nas, stojąc w korku, śledzi za-zdrosnym spojrzeniem prze-mykające zgrabnie między au-tami skutery. Więc może jednak się przesiąść?

Szymon Łojak

materiał promocyjny

DWA KÓŁKA Z FOTELEM (3)

A MOŻE TROCHĘ INACZEJ?

Oprócz tradycyjnych modeli producenci skuterów oferują obecnie również rozwiązania modernistyczne. Gdy mowa o napędach, mamy tu oczywiście na myśli silniki elektryczne. Gdy mowa o konstrukcji – polecamy przyjrzeć się „trój-śladom”, czyli pojazdom trzykołowym

4

#5 [71]  lipiec-sierpień 2022 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

LaRay Barna, wykładow-czyni studiów międzykul-turowych, zidentyfikowała pod koniec ubiegłego stu-lecia sześć barier komuni-kacji. Wydają się one aktu-alne do dziś. W tym odcinku „Pełnej kulturki” weźmie-my je pod lupę. Dla stałych czytelników cyklu część z nich nie będzie zaskocze-niem, bo niedawno pisałem o wnioskach Barny.

Paraliż komunikacyjny

Wysoki poziom stresu może ograniczać nasze umiejętności komunikacyjne. Lęk wpływa na to co wyrażamy (treść), jak to ro-bimy (forma), ale też determi-nuje nasz odbiór komunikatów nadawanych w czasie wzmo-żonego niepokoju. Co więcej, zgodzić trzeba się z twierdze-niem, że lęk przed kontaktem z drugim człowiekiem – w ob-cym języku i z nieznanej nam kultury – paraliżuje czasem do tego stopnia, że chcemy unik-nąć interakcji.

Analogiczna sytuacja przy-trafiła mi się ostatnio na po-ziomie wewnątrzkulturowym. Dowiedziałem się, że ktoś bliski dobrej znajomej zmarł i przez kwadrans siedziałem wpatrzony

w telefon, zastanawiając się, czy zadzwonić do niej, co wypada powiedzieć, o co zapytać, czy może lepiej napisać. Jakiś we-wnętrzny głos podpowiadał mi wtedy tchórzliwe wycofanie się, a to nie było słuszne.

Tak samo,choć zupełnie inaczej

Założenie o istnieniu podo-bieństw może uniewrażliwić

nas na niuanse, doprowadzić do nieporozumień i poczucia niesprawiedliwości. Przed wy-jazdem za granicę dobrze jest zapoznać się ze wskazówkami dotyczącymi lokalnych zwycza-jów. Poza sięganiem do prze-wodników, poradników i bro-szur, sugeruję zapytać osoby za-znajomione o to, co zaskoczyło je w obcej kulturze. Zaskocze-nia mają w zwyczaju pojawiać

się w momentach, kiedy jeste-śmy najmniej gotowi czymś się zdziwić.

Czytałem kiedyś o zabaw-nych przygodach Polki, która w czasach głębokiego PRL-u wy-jechała do USA. Pierwszego dnia pobytu była błędnie przeświad-czona, że wszystkie klozety są zapchane, bo poziom wody w sedesie był dużo wyższy niż w Polsce. Zdesperowana po-szła więc za potrzebą na par-king samochodowy i znalazła na brzegu trawy skrawek tere-nu do zaminowania. Nagle na jej skupioną twarz padł blask świateł reflektorów odpalone-go auta przed którym właśnie kucała. Co było dalej, nie pamię-tam. Zresztą ona zapewne też to wyparła.

„Po mojemu”lub „Po moim trupie”

Etnocentryzm to kolejna ba-riera komunikacyjna, którą opisała Barna. Pisałem o nim w zamierzchłej przeszłości, ale kwestia jest prosta do wyjaś-nienia. Osoby o nastawieniu et-nocentrycznym przekonane są (świadomie lub nie) o wyższo-ści swojej rodzimej kultury nad innymi, osądzają obce zwycza-je pod kątem swoich wartości i wierzą, że znane im zasady po-winny obowiązywać wszystkich

i wszędzie – gdzie tylko mości książę zagości.

Myśli, uczucia, działania

Stereotypy, uprzedzenia i dys-kryminacja to czwarty typ barier komunikacji międzykulturowej. Pomimo że pojęcia zakotwi-czone są trzech innych sferach, mylone są często i używane za-miennie.

Stereotypy to uproszczone wyobrażenie kategoryzują-ce wybrane grupy społeczne i ich członków. Stereotypy dotyczą sfery myśli. Przy-kład: „osoby rude są wred-ne”.

Uprzedzenia to negatyw-ne uczucia, strach „przed” czy niechęć do konkretnych grup społecznych lub osób posiadających niepożądane przez nas cechy. Przykłady uprzedzeń: homofobia, an-tysemityzm i rasizm.

Dyskryminacja to już sfera działań lub zaniedbań ma-jących na celu wykluczenie innych, na przykład niepeł-nosprawnych i osób innego wyznania.

Komunikacjaniewerbalna

Piąty typ to nieporozumienia wynikające z błędnej interpre-tacji znaków niewerbalnych. Ję-

zyk niewerbalny to fascynujący temat na przynajmniej jeden odcinek „Pełnej kulturki”. Prze-szkody w komunikacji wynikać mogą z nieprawidłowego od-czytania gestów drugiego czło-wieka lub braku świadomości, że sygnały niewerbalne poja-wiają się przed naszymi oczami.

Polacy jak gęsi,dużo latają

Ostatnim typem przeszkód jest język, a dokładnie jego niewy-starczająca znajomość. Pewnie każdy z nas zderzył się z barierą językową na własnej skórze, na przykład w podróży. Uciekanie się do pantomimy, aby dowie-dzieć się, jak dotrzeć do celu, jest po prostu męczące, czaso-chłonne i nie gwarantuje sukce-su. Nauka kilku podstawowych zwrotów obcych nie jest kar-kołomnym przedsięwzięciem, a na pewno po te zwroty sięg-niemy.

Jestem staroświecki, ale muszę przyznać, że interneto-we translatory mogą okazać się zbawienne na przykład przy odczytywaniu obcojęzyczne-go menu. Tak udało mi się unik-nąć zjedzenia owczych jąder na śniadanie podczas pobytu w Jordanii…

Konrad Krzysztofik

PEŁNA KULTURKA

ZAWALIDROGI czyli bariery

4 porady lekarza

Radzi ekspert dr Dorota Szostek, specjalista chi-rurgii dziecięcej, certyfi-kowany lekarz medycyny estetycznej, klinika Estell Forest.

1. Przygotuj skórę przez nawilżenie

Zrób to profesjonalnie, czyli w klinice medycyny estetycz-nej. Spektrum zabiegów niein-wazyjnych jest szerokie, a pro-cedury mają silne działanie na-wilżające i regenerujące. W ra-mach przygotowań skóry do sezonu urlopowego polecana jest mezoterapia z różnego ro-dzaju koktajlami odżywczymi i substancjami aktywnymi, któ-re nawadniają i regenerują skó-rę na poziomie nieosiągalnym dla kosmetyków. Lasery czy mocne peelingi wymagają bra-ku ekspozycji na słońce, więc odkładamy je na jesień.

2. Ochroń skórę przed promieniami UV

Promieniowanie UVA i UVB przyczynia się do powstawania na skórze przebarwień i zna-mion, które mogą się rozwijać i przybierać formy nowotworo-we. Brak ochrony w połączeniu z częstą ekspozycją na słońce zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia czerniaka, dlatego fotoprotekcja to ważny element profilaktyki zdrowotnej.

4. Ulżyj skórze w poceniu

Pocenie to naturalna forma ter-moregulacji organizmu. Jednak nadpotliwość może być szcze-gólnie dolegliwa. Rozwiązanie? Botoks. Pamiętajmy, że prepa-rat ten zarejestrowany jest jako lek i może być podawany wy-łącznie przez lekarza. Punktowe wstrzykiwanie toksyny botulino-wej w miejsca o zwiększonej pot-liwości, bezpiecznie i skutecz-nie ogranicza wydzielanie potu. Efekty zabiegu widać już nawet po kilku dniach, dlatego osoby cierpiące na nadpotliwość jesz-cze w te wakacje mogą zmienić swoje poczucie komfortu.

4. Ujędrnij skórę

Wiadomo, że nie każdy z nas „zdążył” z idealną formą na te wakacje, a czasem na-wet regularny ruch (który po-lecam!) nie zapewnia wyma-rzonego efektu i tu z pomo-cą przychodzą zabiegi z za-kresu medycyny estetycznej. Mezoterapia igłowa to do-skonały sposób na redukcję cellulitu. Indywidualnie do-bierane kompozycje składni-ków aktywnych poprawiają funkcjonalność tkanek, hamu-ją rozwój cellulitu, redukują go i wyraźnie poprawiają ela-styczność skóry.

Redakcja „Głosu Mordoru”

4 porady kosme-tologa

Radzi ekspert Ewa Gronkie-wicz-Woźniak, kosmetolog, IDEAL Beauty Clinic.

1. Stosuj filtry SPF

ale nie na Instagramie – miej je w kosmetyczce. Codzienna ochrona przeciwsłoneczna to filar działań antiaging i zdrowy nawyk (przez cały rok!). Nakła-damy SPF (najlepiej 50) na twarz i ciało a następnie reaplikujemy co 2-3 godziny. Warto sięgać po nowoczesne rozwiązania, np. mgiełki z filtrami UV, które moż-na stosować na makeup.

2. Daj skórze pić

Dosłownie. Skóra potrzebuje nawilżenia i regeneracji. Dzia-łamy na nią dwukierunkowo

i zaczynamy od wewnątrz, spożywając optymalną ilość płynów (najlepiej wody). Na nic zdadzą się najlepsze kos-metyki jeśli zapomnimy o na-wodnieniu skóry od środka. A w kwestiach pielęgnacyj-nych postawmy na silnie na-wilżające, kojące i regenerują-ce kosmetyki o lekkich, szyb-ko wchłaniających się formu-łach.

3. Zastosuj glow zamiast „maski”

Ciężki podkład chowamy na dno szuflady. Stawiamy na na-turalny glow i świetlisty ma-kijaż. Jest modny i dużo lep-szy dla naszej skóry. By wy-dobyć ze skóry promienny blask, warto ją przygotować – oczyścić i odżywić, np. po-przez zastosowanie zabiegu Hydrodermabrazji Derma Cle-ar czy delikatne, całoroczne peelingi typu PCA No Peel czy Sensi Peel.

4. Zrób sobie domowe SPA!

Odpowiednia pielęgnacja w za-ciszu własnej łazienki to pod-stawa. Kilkuetapowy demakijaż i oczyszczanie skóry z resztek makijażu, potu oraz sebum to „must-have”. Latem skóra moc-niej się poci, a wydzielane sub-stancje powodują zapychanie się porów – oczyszczanie, na-wilżanie i regeneracja to połą-czenie przyjemnego z poży-tecznym.

Skóra na wakacjach

Co można zrobić dobrego dla skóry w trakcie urlopu?

5

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #5 [71]  lipiec-sierpień 2022

5

REKLAMA

naprawdę pewien dobrych re-lacji, dojrzałości managerskiej, wyrozumiałego podejścia i wiesz, że możesz podzielić się swoim zamiarem znalezienia nowej pracy bez narażania się na negatywne konsekwencje.

Obecni współpracownicy

Te rekomendacje w oczach po-tencjalnego pracodawcy będą zazwyczaj mniej wartościowe niż te od przełożonego, ale do-brze się o nie postarać, gdy nie mamy opcji zdobycia czegoś od szefa. Oczywiście trzeba wybrać tych dyskretnych, któ-rzy nie wykorzystają twojego poszukiwania pracy jako tema-tu kuchennego small talku. Po-rozmawiaj z osobami, z którymi pracowałeś w zespole lub przy projektach, wtedy będziesz wia-

rygodny. Anka z księgowości może być fantastyczną osobą, z którą codziennie wymieniasz serdeczności przy ekspresie do kawy, ale jeżeli przez lata pracy w firmie nie ma pojęcia, czym tak naprawdę się zajmujesz, nie będzie dobrym wyborem.

Dostawcy

Takie rekomendacje mogą się przydać, jeśli w swojej karierze współpracowałeś z dostawcami zewnętrznymi (agencje, develo-perzy, administratorzy biurow-ców, systemy HR, trenerzy itp.) i jest wysoce prawdopodobne, że w pracy, która cię interesu-je, również będzie to wymagane. Jeżeli współpraca przebiegała bez większych problemów sto-sunkowo łatwo zdobyć takie re-ferencje, szczególnie jeśli w za-mian zaproponujesz to samo.

Osoby lub organizacje, którym pomagałeś

Konsultacja CV, pomoc funda-cji, prelekcja na konferencji? To również okazje, które możesz wykorzystać, by poprosić o kil-ka miłych słów na temat twoich kompetencji. Mogą przydać się wtedy, kiedy próbujesz się prze-branżowić lub twój potencjalny pracodawca wymaga konkret-nych umiejętności, których nie mogą potwierdzić osoby, z któ-rymi współpracowałeś (np. wy-stąpienia publiczne).

Gdzie zamieścić referencje?

Na LinkedIn. Zdobywanie re-komendacji na LinkedIn zdaje się mieć same plusy. Dodają je sami rekomendujący, więc trudno zarzucić brak auten-tyczności, biorąc pod uwagę,

że profile na LinkedIn są za-zwyczaj imienne i zawierają dużo informacji o zatrudnie-niu. Wszystko odbywa się onli-ne, więc duża liczba poleceń nie drażni, a jeżeli ktoś nie ma czasu napisać tekstu na twój temat, można poprosić go tylko o po-twierdzenie konkretnych kom-petencji. LinkedIn uwzględ-nia również rodzaj znajomości pomiędzy tobą a rekomendu-jącym (współpracownik, pod-władny, przełożony).

Na stronach dostawców. Zazwyczaj firmy w sekcji re-ferencje wstawiają opinie na swój temat, ale być może mają też sekcje „nasi part-nerzy” lub blog, na którym mogą napisać coś o tobie.

Na twojej stronie. Oczywi-ście jeśli ją masz, co będzie częstsze w przypadku osób

posiadających działalność go-spodarczą. Coraz więcej osób zakłada też blogi, gdzie łatwo dzielić się swoją wiedzą eks-percką i dodać zakładkę z re-ferencjami.

Załącznik do CV. Chyba najbardziej klasyczna opcja. Najlepiej przygotować jeden oddzielny dokument z refe-rencjami. Wybierz 2-3 najle-piej pasujące do profilu sta-nowiska na które aplikujesz i dołącz do aplikacji z odpo-wiednim tytułem pliku lub wyślij referencje dopiero w mailu podsumowującym spotkanie rekrutacyjne.

Pamiętaj, żeby odwdzięczyć się referencjami!

Piotr Jabłoński

konsultant kariery, cvexpert.pl

Kogo i jak prosić

o rekomendacje?

Niezręcznie jest mówić o sobie dobrze, a co dopiero prosić innych, żeby publicz-nie nas komplementowali. Czasem jednak nie mamy innego wyboru, jeśli chce-my spełnić wymagania re-krutacyjne lub wyróżnić się na rynku pracy. Jak podejść do kwestii rekomendacji, żeby zwiększyć szanse na to, że ktoś powie o nas kilka miłych słów, które rzeczy-wiście się przydadzą? Kogo o to prosić?

Przełożeni

Pierwszy i oczywisty wybór. W idealnym świecie sprawa wy-gląda prosto. Dzwonisz, wymie-niacie uprzejmości, a po szczerej i otwartej prośbie rekomendacja ląduje w twojej skrzynce mai-lowej lub na profilu LinkedIn. W rzeczywistości nie każda rela-cja z byłym szefem jest warta od-grzebywania. Jeżeli masz możli-wość, wybierz osobę, która rze-czywiście może powiedzieć coś konkretnego o twojej pracy, ale też potrafi to zrobić.

Oczywiście w znacznej więk-szości przypadków o rekomen-dację prosisz byłych przełożo-nych. Proszenie obecnego ma sens tylko wtedy, kiedy jesteś

6

#5 [71]  lipiec-sierpień 2022 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

REKLAMA

Przed pierwszym dniem

1. Sprawdź dokładnie czas dojazdu do pracy, trasę, możliwość zapar-kowania i alternatywne połączenia. Pamiętaj: w porannych godzinach szczytu dojazd do firmy może nie być taki sam, jak w dniu rozmowy kwalifi-kacyjnej. Nie pozwól sobie na poran-ny falstart.

2. Dwa dni przed przyjściem do nowej pracy zadzwoń do firmy i upewnij się, na którą godzinę i gdzie masz się zgłosić pierwszego dnia. Nie zawsze będzie to twoje docelo-we miejsce pracy. Może się okazać, że pierwszego dnia masz szkolenie w innej lokalizacji.

3. Poprzedniego dnia dobrze się wyśpij. To nie żart! Nowe obo-wiązki, nowa nomenklatura firmowa, nowa wiedza, którą musisz przyjąć w dużej dawce i w krótkim czasie, po-wodują duży stres. A stres potęguje zmęczenie. Jeśli już pierwszego dnia będziesz sprawiać wrażenie, że pa-dasz ze zmęczenia, nie wróży to do-brze na przyszłość.

4. Dowiedz się wcześniej, jaki dress code obowiązuje w two-jej nowej firmie. Najprościej podpytać o to agencję doradztwa personalne-go, przez którą zostałeś zrekrutowany lub sięgnąć pamięcią do rozmowy re-krutacyjnej w firmie. Niedopasowanie

wyglądem do reszty zespołu może zepsuć ci poczucie pewności siebie na cały dzień.

5. Pierwszego dnia przyjedź chwilę wcześniej przed rozpoczęciem pracy, ale nie wchodź od razu do biu-ra. Daj sobie czas na ochłonięcie. Poza tym osoby, które mają cię wdrożyć tego dnia do pracy, mogą mieć jesz-cze inne rzeczy do zrobienia i twoja nadgorliwość nie będzie wtedy do-brze widziana.

Jesteś już w biurze

6. Nastaw się na relacje z ludźmi. Badania pokazują, że lubimy ludzi uśmiechniętych, podobnych do nas. Nie bój się uśmiechać i jako pierwszy wyciągać rękę, żeby przy-witać się z nowymi kolegami.

7. Przygotuj sobie 30-sekundowy „elevator speech”, czyli krótką autoprezentację. Nowi koledzy będą chcieli się czegoś o tobie dowiedzieć. Nie opowiadaj od razu wszystkiego o sobie i swoich zainteresowaniach. Po prostu się przedstaw i powiedz kim jesteś, skąd przychodzisz i co bę-dziesz robić w ich firmie. Krótko nie znaczy nudno – zadbaj, żeby brzmieć interesująco.

8. Bądź otwarty na to, co się dzieje dookoła i na propozycje, które się pojawiają ze strony nowych kole-

gów. Jeśli pytają, czy pójdziesz z nimi na lunch – idź. Nawet jeśli masz swo-je jedzenie w lodówce. Zamawiają wspólną pizzę? Dołącz się. Widzisz, że wybierają się na obiad? Zapytaj czy możesz do nich dołączyć. To uni-kalna okazja, żeby poznać lepiej ludzi i mniej formalną stronę firmy. Budo-wanie relacji jest jednym z najważ-niejszych elementów tego, jak szybko w tej firmie się odnajdziesz.

9. Zachowaj balans pomiędzy słu-chaniem a pytaniami. Nastaw się na to, co mówią ludzie, bo oni są dla ciebie źródłem wiedzy o firmie. To od nich dowiesz się, u kogo uzy-skasz najszybciej potrzebne ci infor-macje, a komu lepiej nie przeszkadzać i w jakich godzinach. Nie bój się pytać o wszystko, co w danym momencie wydaje ci się ważne. Nawet o to czy każdy ma swój kubek, czy przynosi-my własne jedzenie, czy też do firmy jest zamawiany catering. Pozwoli ci to szybko dostosować się do nowego otoczenia.

10. Postaraj się znaleźć „przyjacie-la na start”. Czasem w progra-mach onboardingowych, które firmy przygotowują dla nowych pracowni-ków, wyznaczony jest tzw. „opiekun”. Jeśli go nie ma, rozejrzyj się w swoim najbliższym otoczeniu, żeby znaleźć kogoś sympatycznego, z kim szyb-ko złapiesz dobry kontakt i do kogo będziesz mógł na początku zwracać

się z różnymi pytaniami, także mniej formalnymi.

11. W okresie wdrożenia staraj się brać udział naprawdę we wszystkich zaplanowanych dla cie-bie aktywnościach. Przygotowany set szkoleń powinien być dla ciebie abso-lutnie obligatoryjny. Nawet jeśli pew-ne rzeczy wydają ci się oczywiste, to idąc na szkolenie pokażesz swoje za-angażowanie. Z drugiej strony może okazać się, że jakiś aspekt w tej firmie wygląda inaczej, mimo że nazywa się dokładnie tak samo, jak w twojej po-przedniej pracy.

12. Notuj! W pierwszym okresie w nowej pracy dostajemy mi-lion informacji. Ważnych i mniej waż-nych. Nasz mózg nie jest w stanie przyjąć wszystkich i robi po prostu porządek. „Chowa” te, które wyda-ją mu się w danym momencie mniej ważne. Lepiej na starcie nie usłyszeć „no przecież ja ci to wszystko mówi-łem, dostałeś takie informacje ode mnie na samym początku”.

13. Dokładnie dowiedz się od swo-jego nowego szefa, czego od ciebie oczekuje w okresie próbnym i w jakim czasie ma to być wykona-ne. Jeśli nie dostaniesz opisu stanowi-ska, to poproś o niego. Równie waż-ne, oprócz formalnych wytycznych związanych z zakresem obowiązków, jest dowiedzenie się, co to w prakty-ce oznacza. Wtedy jesteśmy w stanie zaplanować sobie w czasie niezbędne zasoby i informacje, żeby zrealizować nasze zadania.

14. Bądź dostępny dla szefa. Zwłaszcza pierwszego dnia w nowej pracy postaraj się, żeby szef nie miał problemu ze znalezieniem ciebie. Jeśli opuszczasz stanowisko pracy, daj mu znać, żeby mógł cię w razie potrzeby odnaleźć. Na koniec dnia warto powiedzieć szefowi, że cie-szysz się, że to właśnie ciebie wybrał w rekrutacji i podzielić się pierwszymi wrażeniami. To dla niego powód do satysfakcji i sygnał, że wybrał pracow-nika, który dobrze rokuje i jest otwar-ty na niego i jego pomysły.

15. Wyłącz prywatną sferę życia. Wycisz prywatny telefon, wy-łącz powiadomienia z portali społecz-nościowych. Zazwyczaj kiedy idziesz do nowej pracy wszyscy znajomi mó-wią „trzymamy kciuki, będzie super”, a potem od samego rana zaczyna-ją już pisać: „No i jak tam? Wszystko dobrze? Daj znać!”, itp. Telefon pika, a ty nie możesz skupić się na tym, co tu i teraz, na nowych obowiązkach, na niewerbalnych niuansach panu-jących w biurze i na budowaniu rela-cji z nowymi kolegami. Co gorsza, już na dzień dobry przeszkadzasz innym w pracy.

16. Nie buduj swojego wyobraże-nia o wizerunku pracodawcy na podstawie rozpoznawalności jego marki. Super marka, czyli wszystko muszą mieć super. A tu np. ktoś zapo-mniał przygotować ci stanowisko pra-cy, nie masz komputera, nie masz jak pracować. Nie mieści ci się to w gło-wie i masz ochotę od razu zrezygno-wać z tej pracy. Jeśli tak się zdarzy, pamiętaj, że po drugiej stronie też są ludzie, a nie tylko marka. Warto skon-frontować się z taką sytuacją i wyjść z inicjatywą. Zaproponować, że może spotkasz się teraz z ludźmi, z którymi miałeś się spotykać w przyszłym ty-godniu, albo pojedziesz zobaczyć, jak funkcjonuje oddział firmy.

Kto ci pomoże

Jeśli zostałeś zrekrutowany za pośred-nictwem agencji doradztwa personal-nego, to w zdobyciu ważnych infor-macji o przyszłym pracodawcy, tych bardziej i mniej formalnych, może ci pomóc konsultant, który cię rekru-tował. Jemu również zależy, abyś się jak najlepiej sprawdził w nowej pra-cy, w końcu to on cię zarekomendo-wał. Dlatego nie bój się pytać. Często agencje, współpracując na stałe z fir-mami, dobrze je znają i mogą wes-przeć nowego pracownika wiedzą o firmie, jej kulturze, zwyczajach, czy chociażby o tym, że jego przełożony lubi osoby z inicjatywą.

Joanna Rutkowska

Trenkwalder Polska

Korporacyjny GPS

czyli o czym pamiętać

w pierwszych dniach pracy

Udało się! Wygrałeś rekrutację na wymarzone stanowisko. Sukces! Czy aby na pewno? Za tobą udana rekru-tacja, ale przed tobą kolejne wyzwanie – wdrożenie. Dzisiaj w wielu firmach funkcjonują programy onboar-dingowe, które ułatwiają adaptację w nowym miejscu pracy. Są jednak takie aspekty, w których nie pomoże ci żaden – nawet najbardziej rozbudowany – plan wdrożenia. Jak dobrze się sprzedać, szybko zrozumieć kul-turę organizacyjną firmy i poczuć się częścią zespołu? Warto opracować sobie własny „korporacyjny” GPS.

7

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #5 [71]  lipiec-sierpień 2022

Maciej Wełyczko: Narodowy Bank Szwajcarii (SNB) pod-niósł właśnie stopy procen-towe, w związku z inflacją w Szwajcarii. Czy to dobry moment dla posiadaczy kre-dytów frankowych w Polsce na rozpoczęcie walki przed sądem?

Jędrzej Jachira: Jeżeli mamy kredyt we frankach, to lepszego momentu na rozpoczęcie walki w sądzie nie będzie. Po pierw-sze – dlatego, że już dziś staty-stycznie 98 proc. frankowiczów wygrywa w sądach. W innych ro-dzajach spraw prowadzonych w polskich sądach taki odsetek praktycznie się nie zdarza.

Po drugie – to dobry mo-ment, dlatego że nie widać na horyzoncie nowych ustaw ani wyroków na szczeblu systemo-wym, czyli przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europej-skiej lub Sądem Najwyższym. Wszystko, co miało się już roz-strzygnąć, już się rozstrzygnęło.

Po trzecie – minęło sporo czasu od uruchomienia kredy-tów, które posiadają frankowi-cze, wiele osób nadpłaciło więc posiadany kapitał. To oznacza, że tacy kredytobiorcy mogą li-czyć na zawieszenie spłaty rat kredytu już na samym począt-ku postępowania, czyli nie będą musieli płacić kolejnych rat w jego trakcie. W obecnych, niepewnych czasach, to bardzo istotna informacja.

Warto rozważyć jeszcze je-den aspekt obecnego kryzysu sektora bankowego – mianowi-cie za kilka lat niektóre z banków mogą ogłosić upadłość, właśnie ze względu na straty wynikające ze spraw z udziałem frankowi-czów. Wówczas ci, którzy uda-li się wcześniej do sądu, będą mogli ustawić się na samym czele kolejki, by wyegzekwować wkrótce bezsporne roszczenia, które posiadają. Wreszcie jest to dobry czas, aby znaleźć re-medium na rosnące raty kredy-tów, na galopujące tempo wzro-stu kursu franka szwajcarskiego oraz na podwyższanie stóp pro-centowych.

Narodowy Bank w Szwajcarii dwa tygodnie temu ogłosił pod-wyższenie stóp procentowych

o pół stawki procentowej i za-mierza to czynić co każdy kolej-ny kwartał o taką samą wartość bazową. Oznaczać to będzie, że do tej pory ujemna stawka procentowa już za chwilę stanie się dodatnia. Wtedy nasi fran-kowicze odczują wzrost warto-ści części odsetkowej raty, a co za tym idzie, skutkiem ubocz-nym będzie również umocnie-nie wartości franka, który tego samego dnia, gdy doszło do ogłoszenia stóp procentowych w Szwajcarii już wzrósł o 10 proc. Rynek - jak widać - od razu na to zareagował. Nie ma zatem na co czekać, rozstrzygnięcia na szczeblach systemowych dawno zapadły i przynajmniej w naszej kancelarii frankowicze wygrywają codziennie.

Czy zakończenie epidemii CO-VID-19 usprawniło rozpatry-wanie spraw frankowiczów przez polskie sądy?

Do pewnego stopnia – tak. W sprawach frankowiczów sądy z reguły przyjmują konwencję online, czyli prowadzą rozpra-wy w formie tak zwanej e-wo-kandy. To rzeczywiście ułatwia postępowanie i metodologię w toczących się sprawach. Czy jest szybciej? Raczej nie, jest po-równywalnie, ale mogłoby być wolniej, tak jak było wcześniej. Nie ma natomiast odczuwalnej stagnacji, a są raczej powody optymizmu, ponieważ zdarza się już regularnie, że frankowi-cze kończą postępowanie już po pierwszej rozprawie. Kiedyś to było nieosiągalne, z reguły powoływano biegłego i prze-słuchiwano wielu świadków.

Co dokładnie przeciętny fran-kowicz może wywalczyć w są-dzie?

Przede wszystkim może unie-ważnić swoją umowę w całości. Oznacza to rozliczenie z ban-kiem tylko do wysokości otrzy-manego kapitału. Najprost-szym przykładem będzie sytu-acja, w której klient w 2008 roku otrzymał standardowy kredyt na kwotę 300 000 złotych i do tej pory zapłacił już łącznie kwo-tę na poziomie 350 000 złotych. Gdyby dzisiaj zapadł wyrok, to

bank jest zmuszony oddać mu już 50 000 złotych nadpłaty kapitału. Dodatkowo bank za-mknie dotychczasowy kredyt, wyda list mazalny stanowiący podstawę do wykreślenia hi-poteki i zakończy całą relację kredytową.

Jest to często dla klienta ko-rzyść na poziomie porówny-walnym z kwotą otrzymanego kredytu, ponieważ wedle ban-ku przy takim kredycie na dzi-siaj, klient ma często do oddania tyle samo albo nawet więcej, niż otrzymał na początku. Oprócz tego klienci uzyskują odsetki za opóźnienie w realizacji świad-czenia przez bank. Często jest to dodatkowych kilkadziesiąt tysięcy złotych oraz zwrot in-nych środków z tytułu posia-dania toksycznych produktów kredytowych. Między innymi są to ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. W związku z tym dzięki wygranej spra-wie klienci regularnie uzyskują ponad kilkaset tysięcy złotych korzyści, kończąc równolegle z kredytem, ratami, hipoteką i figurowaniem w bazie kredy-tobiorców.

Wspomniał Pan wcześniej o możliwości upadku niektó-rych banków udzielających niegdyś kredytów franko-wych. Czy upadłość banku

uniemożliwia dochodzenie frankowiczom swoich praw?

Nie uniemożliwia, ale z pewnoś-cią może utrudnić. W momen-cie, kiedy bank ogłosi upadłość, postępowanie będzie wyma-gało udziału syndyka i klienci, którzy mają nadpłacony kapitał, czyli bank ma im jeszcze coś do oddania, mogliby mieć problem z uzyskaniem zwrotu.

Te osoby, które pójdą szyb-ciej do sądu, w takim stanie fak-tycznym mają szanse na uzyska-nie tak zwanego zabezpieczenia nawet na majątku banku. To bę-dzie z kolei powodować, że jeśli okaże się, że wartość aktywów w banku gwałtownie spadnie i rzeczywiście pojawi się wid-mo jego upadłości, to mamy szansę jeszcze przed takim po-stanowieniem, przed udziałem i wstąpieniem syndyka do spra-wy, zająć środki, które nam się należą, wcześniej na rachunku bankowym banku. Dzięki temu będziemy mogli zaczekać bez-piecznie do zakończenia proce-su, nawet z udziałem syndyka, ale mając pewność, że pienią-dze, o które się staramy, będą dla nas „zarezerwowane”.

Coraz częściej słychać o rosz-czeniach banków z tytułu wy-nagrodzenia za korzystanie z kapitału. Czy klienci powin-ni bać się takich postępowań?

To prawda, że klienci obawia-ją się działań prawnych ze strony banków, skierowanych w ich stronę – na całe szczęście jednak niesłusznie. Jesteśmy pierwszą kancelarią w kraju, która wygrała już cztery takie sprawy w całości. W sprawach tych doszło do całkowitego od-dalenia powództw banków, są-dy przyznały nam rację co do każdego z przedstawionych przez nas argumentów, wska-zując, że tego rodzaju żądania banków są nieuzasadnione tak prawnie, jak i faktycznie.

Po pierwsze, dlatego, że prawo unijne chroni pozycję konsumenta, szczególnie bio-rąc pod uwagę wykładnie dy-rektywy 93/13 EWG, która ma za zadanie go chronić i jedno-cześnie uniemożliwić przedsię-biorcom takim jak banki, które zadziałały nieuczciwie, odzy-skanie tego, co legalnie straciły w głównym postępowaniu. Nie miałaby żadnego sensu sytu-acja, w której bank, który naj-pierw przegrywa przykładowe 350 000 złotych, mógł później wystąpić w postępowaniu i od-zyskać tę samą kwotę.

Dlatego klienci nie mają uzasadnionych prawnie powo-dów do obaw. Nawet bowiem w przypadku pozwania klienta przez bank, przystąpienie do sprawy profesjonalnego peł-nomocnika zapewnia bezpie-czeństwo wygranej. Pomimo tego przypadki pozwów skła-danych przez banki są bardzo częste. Okazują się one jed-nak, jak widać, jedynie próbą odstraszenia frankowiczów, którzy już zdają sobie z tego sprawę.

Jak frankowicz powinien przygotować się do walki w sądzie?

Na początku należy przystąpić do wstępnej analizy prawnej. Weryfikujemy umowę kredy-tową z bankiem, ewentualnie aneksy i pozostałe dokumenty kredytowej. Później szacuje-my ryzyko, koszty, obliczamy korzyści oraz określamy dalsze kroki prawne w sprawie. W sieci jest mnóstwo firm proponują-cych swoje usługi dla frankowi-

czów – warto wiedzieć, w jaki sposób wybrać tę godną za-ufania. Kancelarie, które ma-ją wieloletnie doświadczenie, a w swoim portfolio mogą po-chwalić się wyrokami, które za-kończyły się prawomocnie i zo-stały wykonane, to dobry wy-bór. To pierwszy istotny atrybut kancelarii, która świadczy takie usługi na profesjonalnym po-ziomie.

Oprócz tego ważne, by była to kancelaria adwoka-tów lub radców prawnych. No i wreszcie, powinna istnieć możliwość kontaktu bezpo-średnio z osobą prowadzącą sprawę, która od początku wytłumaczy istotę postępo-wania i dalsze założenia, które będą wiązały się bardzo często z udziałem klienta.

Jak wiele czasu zajmuje fran-kowiczowi samo postępowa-nie sądowe?

Dla klienta postępowanie wią-że się z jednokrotnym udziałem na posiedzeniu sądu i średnio trzyletnim okresem, w którym się ono zamknie. Każdy fran-kowicz - w przypadku naszych klientów - jest wcześniej przy-gotowywany do tego posie-dzenia. Przedstawiamy rze-telnie strategię, która będzie związana z udziałem klienta w sprawie. Banki ponadto za-wsze odwołują się od nieko-rzystnych wyroków, ale rów-nież często przegrywają te po-stępowania odwoławcze.

Wydaje się, że coraz więcej banków wychodzi z propo-zycjami ugodowymi w stro-nę klientów frankowych, czy to prawda?

Zgadza się – propozycji ugód jest coraz więcej. Należy jednak z bardzo daleko idącą ostroż-nością traktować propozycje ugodowe banków, ponieważ ich zdecydowana większość jest dla klientów niekorzystna. Nie stanowi ona zwykle nawet 30 proc. tego, co można uzy-skać w sądzie. Kredytodawcy coraz częściej próbują przed-stawiać takie propozycje, które dla klienta są niezrozumiałe, ale korzystne dla banków.

Moja rada jest więc nastę-pująca: mamy dzisiaj najlepszy moment na to, żeby pójść do sądu i unieważnić swoją umo-wę frankową. Za chwilę może okazać się, że w sądach będzie tak wielu frankowiczów, którzy wcześniej zwlekali z wniesie-niem spraw, że uzyskanie wy-roku zajmie dużo więcej cza-su, niż mogłoby nam się teraz wydawać.

Dziękuję za rozmowę

Maciej Wełyczko

Lepszego momentu nie będzie.

FRANKOWICZE – CZAS NA SĄD!

Zdecydowana większość frankowiczów wygrywa dziś sprawy przed sądami - mówi mecenas Jędrzej Jachira, wspólnik w Kancelarii Prawnej Sobota Jachira, która jako jedna z pierwszych w Polsce zajęła się wiele lat temu skuteczną walką o unieważnianie toksycznych kredytów. Jego kancelaria do tej pory wygrała ponad 400 spraw tego rodzaju i uzy-skuje codziennie kolejne wyroki.

Jędrzej Jachira

materiał promocyjny

8

#5 [71]  lipiec-sierpień 2022 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

REKLAMA

„Głos Mordoru”: Skąd pomysł na nielimitowane urlopy?

Adrian Wolak: To poniekąd po-kłosie tego, jak pracujemy na co dzień. W firmie wierzymy, że liczy się efekt pracy, a nie czas na nią przeznaczony. Ufamy na-szym pracownikom, bo to nie przełożony, ale oni wiedzą, kie-dy pracuje się im najlepiej, kiedy mają energię do pracy, a kiedy potrzebują odpoczynku. Chcie-liśmy, by nasz zespół mógł sam decydować o tym, kiedy jest czas na przerwę od pracy i re-generację.

Ponadto rozumiemy potrze-bę wprowadzenia nowoczes-nych rozwiązań, które pomo-gą zwiększyć wydajność pracy. Przedsiębiorcy szukają coraz to nowych benefitów, podczas gdy najcenniejszym z nich jest właśnie czas wolny. Obecnie pracownicy mają coraz większe wymagania w stosunku do pra-codawców. Nic w tym dziwnego – ofert na rynku jest wiele, za to ludzie często czują się sfrustro-wani i przemęczeni swoją pracą. Słabnie ich poczucie przywiąza-nia do firmy, częściej zmieniają miejsce zatrudnienia i próbują sił w nowych organizacjach. Nie-limitowane urlopy to między in-nymi również sposób na to, by zachęcić cennych pracowników do pozostania w firmie.

Pracownicy faktycznie są bar-dziej efektywni? Czy nie ma nadużyć?

Żyjemy w stresujących cza-sach. Sam obserwuję, że nawet krótkie przerwy czy możliwość kontroli czasu pracy pomaga-ją w skutecznej regeneracji. W efekcie całym zespołom pra-cuje się lepiej. Znacznie korzyst-niejszym rozwiązaniem jest bo-wiem, by dana osoba nabrała nowej energii, niż jeszcze bar-dziej męczyła się i frustrowała pracą – nic dobrego z tego nie wynika.

Jestem przekonany, że w do-brze zbudowanych, zgranych zespołach pracownicy nie będą nadużywać wolnych dni. W koń-cu im też zależy na tym, by fir-ma się rozwijała, bo to przekłada się na ich korzyści. W pracy liczy się również kreatywność, a sam dobrze wiem, że najlepsze po-mysły przychodzą nieraz właś-nie na urlopie.

Czy w każdej firmie sprawdzą się takie urlopy?

Zdecydowanie nie. Wyobrażam sobie, że wielu pracodawców słysząc o takim pomyśle złapie się za głowę. Może się im wyda-wać, że nikt nie przychodziłby do pracy, a cała organizacja le-głaby w gruzach. Ta forma be-nefitu może być świetnym mo-tywatorem, ale tylko wtedy, gdy firma spełnia pewne warunki.

Przede wszystkim pracow-nicy powinni dokładnie znać swoje obowiązki, a także cele swoje, zespołu i całej firmy. Ma-jąc przejrzystą ścieżkę rozwoju,

wiedząc, co trzeba osiągnąć, by dostać awans czy podwyżkę, każdy czuje odpowiedzialność za swoje działania. Konieczny

jest jasny podział obowiązków i wyznaczanie celów – rocznych, kwartalnych czy nawet tygo-dniowych.

Bardzo ważna jest też kul-tura organizacji. W zespole, który się wspiera i lubi, jest większe poczucie wspólnoty i odpowiedzialności za siebie nawzajem.

Jak w praktyce wygląda wzię-cie takiego urlopu?

Kiedy pracownik czuje, że jest przemęczony, potrzebuje rege-neracji, ustala urlop z zespołem. Istotne jest, by rozdzielić zada-nia między pracownikami, by nie powstały zaległości, które wstrzymałyby pracę firmy.

Jako zespół czujemy się za siebie odpowiedzialni i kiedy widzimy, że ktoś potrzebuje odpoczynku, często sami suge-rujemy, by wziął kilka dni wol-nego. Wszyscy na tym zyskuje-my. Znacznie milej pracuje się w gronie osób chętnych do pra-cy i pełnych energii.

Jak więc zadbać o to, by pra-cownicy czuli odpowiedzial-ność za swoją pracę i zespół?

Jak już wspomniałem, istotne jest, by pracownicy dokład-nie znali swoją drogę rozwoju. Gdy będą wiedzieć, co powin-ni zrobić, by wstąpić na kolej-ny szczebel, będą pracować ze znacznie większą motywacją. Często w firmach jest tak, że nikt do końca nie wie, co zrobić, by dostać awans. A to jedynie do-datkowo demotywuje.

Podobnie jest z zarobkami. Ile zarabiają moi współpracow-nicy? To pytanie z pewnością zadaje sobie wiele osób. Kiedy okaże się, że ktoś zarabia więcej a ma mniejsze doświadczenie czy zakres obowiązków – łatwo jest o powstanie konfliktów w biurze. Uważam, że zarobki powinny być jawne i jasno okre-ślone dla każdego stanowiska. Nie ma wtedy miejsca na domy-sły, plotki czy nierówności i dys-kryminację.

Istotna jest też integracja ze-społu i wspólnie wyznaczone cele. W naszej firmie dbamy o to,

by ludzie mieli okazje, by lepiej się poznać i wspólnie spędzać czas. Wydaje się, że to niewiele, ale zespół, który się lubi to praw-dziwy skarb.

Czy czerpaliście inspirację od innych firm? Kto stosuje ta-kie rozwiązanie?

W Polsce wciąż jeszcze niewielu przedsiębiorców zdecydowa-ło się na nielimitowane urlopy. Na świecie jednak takie roz-wiązanie wprowadziły już zna-ne korporacje, takie jak Netflix, General Electrics czy LinkedIn. To tylko pokazuje, że tak można i warto działać – duże firmy czę-sto przecierają szlaki tym mniej-szym, by udowodnić, że to się sprawdza.

Czy takie rozwiązanie może stać się standardem w pol-skich firmach?

Obserwuję, że coraz więcej przedsiębiorstw szuka sposo-bów na odciążenie pracowni-ków. Częściej mówi się o cztero-dniowym tygodniu lub sześcio-godzinnym dniu pracy, a także o tzw. urlopach menstruacyj-nych. Docenia się też rolę zdro-wia psychicznego, co również przejawia się w proponowanych benefitach pracowniczych.

Jestem przekonany, że po-dobne pomysły będą zyskiwać na wartości, a ich popular-ność będzie rosnąć – zarów-no w tych dużych, jak i małych firmach. Jednak aby do tego doszło, ważne jest, by te fir-my, które już wprowadziły ta-kie rozwiązania, dzieliły się ze światem efektami tych zmian. Jeśli dany benefit wspiera zdrowie pracowników, zwięk-sza ich efektywność i motywa-cję, warto mówić o tym głoś-no. Wtedy kolejne organizacje chętniej będą przełamywać swoje obawy i również zaczną skuteczniej dbać o dobrostan pracowników.

Redakcja „Głosu Mordoru”

Adrian Wolak

– CEO Traffit – nowatorskiego systemu rekrutacyjnego, który ułatwia automatyzację całego procesu rekrutacji. Już w trak-cie studiów odkrył, że IT to jego pasja, którą rozwija do dziś. Traffit funkcjonuje już w ponad 15 krajach i pomógł zatrudnić ponad 260 tys. pracowników, został również wyróżniony główną nagrodą HR Dream Team 2021 za program „Traffit Pathways”. Adrian prowadzi również podcast „Owocowe wtorki”, w któ-rym wraz z gośćmi rozmawia o trendach w HR, employer bran-dingu czy procesach onboardingu.

Dwa lata wakacji?

– czyli najcenniejszy benefit: urlop

Czy nielimitowane urlopy mogą stać się standardem w Polsce? O tym stosunkowo nowym be-neficie na polskim rynku rozmawiamy z Adrianem Wolakiem, CEO firmy TRAFFIT, która go wpro-wadziła dla swoich pracowników.

9

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #5 [71]  lipiec-sierpień 2022

WROCŁAW

– STĄD DOLECISZ WSZĘDZIE

Regionalne lotnisko, a zarazem międzynarodo-wy port lotniczy na euro-pejskim poziomie. O ofer-cie atrakcyjnych przelotów wakacyjnych, weekendo-wych i biznesowych oraz o perspektywach na przy-szłość rozmawiamy z Da-riuszem Kusiem, prezesem zarządu Portu Lotniczego Wrocław.

Maciej Wełyczko: Gdzie można polecieć teraz z Wrocławia? Co może Pan osobiście polecić?

Dariusz Kuś: Letni rozkład lo-tów wygląda naprawdę znako-micie. Mamy ponad 80 kierun-ków, w tym połączenia prze-woźników niskokosztowych, sieciowych i loty czarterowe. W tej chwili uruchomiliśmy praktycznie pełen program lo-tów, a trzy nowe wystartują na początku sierpnia.

Kierunkiem, na który war-to zwrócić uwagę, jest przede wszystkim Chorwacja. Jeszcze kilka sezonów temu z Wrocławia w ogóle nie realizowaliśmy lotów do tego kraju, a dziś latamy do popularnych kurortów, takich jak Zadar, Split i Dubrownik.

Mogę również polecić połą-czenia okołoweekendowe, które w tym sezonie zdominowały roz-kład. Dzięki lotom od piątku do poniedziałku albo od czwartku do niedzieli możemy wybrać się na plażę albo na słoneczny city break bez konieczności wzięcia dnia wolnego w pracy lub tylko z jednym - dwoma dniami urlopu.

Ile nowych kierunków się poja-wiło w rozkładzie lotów i któ-re Pana zdaniem będą najbar-dziej atrakcyjne tego lata?

W tym sezonie mamy osiem no-wych kierunków. Pięć z nich już wystartowało, a kolejne – jak wspomniałem - ruszą na począt-ku sierpnia. Premierą w tym se-

zonie jest Turyn, Wenecja-Treviso i Sztokholm-Arlanda, realizowa-ne przez linie Ryanair, Barcelona El-Prat przez Wizz Air oraz Oslo--Gardermoen, które obsługuje nowy przewoźnik Norwegian. Za miesiąc ruszą kolejne niskokosz-towe nowości od linii Wizz Air, czyli Dubrownik, Rodos i Tirana.

Nowe kierunki są mocno zróżnicowane, a część z nich za-sili naszą rozbudowaną ofertę połączeń południowych. Mam nadzieję, że pasażerowie wybio-rą nie tylko popularny Dubrow-nik czy Włochy, ale także odkry-ją np. ciekawe rejony północnej części Europy lub Tiranę, która jest niezwykle oryginalną pro-pozycją w naszym rozkładzie.

Które kierunki są letnimi, wa-kacyjnymi „pewniakami”?

Oczywiście południe. Basen Morza Śródziemnego to rejon niezwykle popularny wśród pa-sażerów z Wrocławia. W tym ro-ku spodziewamy się dużego ob-łożenia na trasach do Chorwacji. „Pewniakiem” są również Wło-chy, zwłaszcza że w tym sezo-nie mamy aż dziewięć połączeń z tym krajem, co daje nam 25 lo-tów tygodniowo. Taki układ lo-tów sprzyja nie tylko dłuższym wakacjom, ale także kilkudnio-wym city breakom, np. od piąt-ku do niedzieli.

Oczywiście dużą popularnoś-cią cieszą się jak zawsze Hiszpa-nia i Grecja, zarówno kontynent jak i wyspy, a także Cypr. War-to dodać, że na lotnisku sezon wakacyjny rozpoczął się dużo wcześniej niż zazwyczaj. Pasa-żerowie spragnieni słońca i za-chęceni zniesieniem większości covidowych obostrzeń zaczę-li wylatywać na wakacje już w maju. Możemy przewidywać, biorąc pod uwagę obecne staty-styki, że liczba pasażerów w sa-mym tylko sezonie letnim zbliży się do tej z lata 2019 roku, kiedy padały frekwencyjne rekordy.

Czy możemy się spodziewać nowych kierunków, np. już je-sienią?

Prowadzimy z obecnymi prze-woźnikami rozmowy dotyczące zwiększenia częstotliwości lotów np. do Amsterdamu. Zachęcamy także do powrotu do Wrocławia linie Air France, które oferowa-ły loty na lotnisko Charlesa de Gaulle’a położone zaledwie 25 km od centrum Paryża. Rozma-wiamy też z tour operatorami na temat zwiększenia ilości kie-runków czarterowych. W sezo-nie zimowym mamy szansę na uruchomienie np. lotów czarte-rowych do Omanu.

Jak dużym zainteresowaniem cieszą się połączenia sieciowe z Wrocławia? Czy jest tu szan-sa na rozbudowę siatki?

Okres pandemii istotnie zmniej-szył zainteresowanie lataniem pasażerów biznesowych. Tak naprawdę sporo firm nadal pracuje w systemie home offi-ce, a spotkania służbowe odby-

wają się na komunikatorach. To wszystko ma wpływ na obłoże-nie lotów sieciowych.

Obecnie jednak jesteśmy w trakcie rozmów zarówno z li-niami KLM, jak i Lufthansą, któ-re dotyczą zwiększenia często-tliwości lotów do Amsterdamu, Monachium i Frankfurtu. W przy-padku Niemiec chcielibyśmy, aby siatka lotów wróciła do kształ-tu sprzed pandemii. Co do Am-sterdamu, staramy się, aby KLM uruchomiły drugie połączenie dziennie, co sprawiłoby, że ten kierunek stałby się jeszcze atrak-cyjniejszy ze względu na możli-wości dalszych przesiadek i po-dróży transkontynentalnych.

Niestety, sytuacja jaka panu-je na dużych europejskich lotni-skach – czyli brak rąk do pracy i problemy z przepustowością - może przesunąć w czasie reali-zację naszych planów.

Jak Port Lotniczy Wrocław po-zycjonuje się na tle innych lot-nisk regionalnych w kraju? Czy

aspirujecie do roli ponadre-gionalnej?

Skupiamy się przede wszystkim na umacnianiu swojej pozycji jako lotniska regionalnego. Na-leży pamiętać, że z Wrocławia latają nie tylko Dolnoślązacy, ale również pasażerowie z wo-jewództwa opolskiego, dla któ-rych jesteśmy alternatywą - czę-sto jesteśmy bliżej niż Katowice. Nasze lotnisko wybierają także podróżni z południowej części Wielkopolski czy województwa lubuskiego, a także łódzkiego. Poza atrakcyjną siatką połączeń istotnym czynnikiem jest tutaj łatwość i szybkość dojazdu na wrocławskie lotnisko. Dzięki roz-budowanej sieci dróg ekspre-sowych, autostradzie A4 i Auto-stradowej Obwodnicy Wrocła-wia z węzłem „Lotnisko”, warun-ki dojazdu mamy wyśmienite.

Chcemy mocno wykorzystać swój potencjał, rozbudowując atrakcyjną ofertę kierunków ni-skokosztowych, ale także pro-ponując pasażerom dogodne opcje przesiadkowe i loty bi-znesowe dzięki połączeniom sieciowym. Oczywiście mamy w planach inwestycje, ale na-szym priorytetem jest przede wszystkim powrót do poziomu frekwencji sprzed pandemii. Gdy to osiągniemy, mam na-dzieję że w niedługim czasie, będziemy realizować kolejne etapy naszej strategii rozwoju.

Port Lotniczy Wrocław w tym roku obchodził dzie-sięciolecie. Co w ciągu tych lat było z Pana perspektywy najważniejsze?

Z satysfakcją stwierdzam, że z tej perspektywy najważniejsze jest, że z małego, prowincjonalnego lotniska, udało nam się, dzięki bardzo ciężkiej pracy, zrobić międzynarodowy port lotniczy na wysokim, europejskim pozio-mie, generujący przy tym spore i powtarzalne co roku dochody.

Z krótszej perspektywy – tej, która tak naprawdę przez ostatnie dwa lata mocno została zdominowana przez pandemię, uważam że najważniejsze było zachowanie naszej mocnej re-gionalnej pozycji, a także unik-nięcie zwolnień pracowników, co zdarzało się np. w innych por-tach lotniczych w Europie.

Nowy terminal, baza Ry-anaira, powiększająca się siat-ka połączeń, nowi przewoźnicy sieciowi, rekordowe 3,5 milio-na pasażerów w 2019 roku - to wszystko razem było impulsem, który przywiódł nas w to miej-sce, gdzie jesteśmy dziś - lotni-ska regionalnego z atrakcyjną ofertą, komfortową infrastruk-turą, lubianego przez pasaże-rów i z dobrymi perspektywami na przyszłość.

Zostaliśmy czterokrotnie wyróżnieni nagrodą Business Traveller Award dla najlepsze-go regionalnego lotniska w kra-ju, co potwierdza, że realizowa-ne przez nas działania są dobre i przynoszą efekty.

Plany i inwestycje na terenie Portu Lotniczego Wrocław. Czego możemy spodziewać się w nadchodzących miesią-cach i latach? Jak to wpłynie na komfort podróżowania pa-sażerów z Wrocławia?

Jesteśmy na dobrej drodze, bo właśnie otrzymaliśmy grant w wysokości 38 milionów euro na rozbudowę i modernizację infrastruktury lotniska. W pla-nach mamy rozbudowę zarów-no płyt postojowych jak i drogi kołowania. Zwiększy to nie tyl-ko jakość obsługi, ale również pomoże w obsłudze bazy ame-rykańskich samolotów trans-portowych, która powstanie na terenie dawnego lotniska.

Dziękuję za rozmowę

Maciej Wełyczko

Dariusz Kuś, prezes zarządu Portu Lotniczego Wrocław

materiał promocyjny

10

#5 [71]  lipiec-sierpień 2022 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

Szczególnie wymagająca i trudna jest złość. To emocja, która ma chronić nasze grani-ce, jest energią do działania, do walki o zdrowie, życie i inne ważne dla nas sprawy. Niestety, w trakcie socjalizacji złość na-biera negatywnego zabarwie-nia i jest częściej przeszkodą niż wsparciem.

Zbyt często dorastamy w otoczeniu traktującym złość jako „efekt uboczny” albo ob-jaw nieradzenia sobie z trud-nymi emocjami. Jak mantry tłuczemy więc dzieciom do gło-wy, żeby się „nie złościły i były grzeczne”, czyli w konsekwen-cji, nie dbały o własne granice i nie wyrażały emocji, co w skró-cie możemy określić jako „brak odczuwania”.

Złość sobie poradzi

Złość jednak znajdzie swo-ją drogę do wyrażenia, na ze-wnątrz lub do wewnątrz. Nie mamy możliwości wybierania sobie emocji, które chcemy odczuwać, możemy je tylko tłumić, upychać coraz głębiej w naszej psychice, gdzie będą oddziaływały na ciało i umysł, bez naszego wpływu. Efektem takiego schematu postępowa-nia ze złością mogą być różne-go rodzaju natręctwa, zacho-wania kompulsywne, agresja, uzależnienia, a w odwrotnym przypadku, czyli niewyrażania złości, nawet depresja.

Złość sobie poradzi, a my bez zdrowej relacji z tą emo-cją, raczej nie. Finalnie budu-je się wzorzec traktujący złość jako coś rzeczywiście złego. Niestety, złość nieprzepraco-wana nie znika, nadal domaga się uzewnętrznienia, które jest praktycznie niemożliwe, jeśli nie było na nią przyzwolenia wcześniej. Jeżeli to się nie uda-je, psychika poszuka innych sposobów, wewnętrznych, czy-li autoagresji. Lista sposobów wyrażania, a właściwie to nie-wyrażania złości w ten sposób, jest nieskończenie długa.

Jaki wpływ ma wychowanie?

W pozytywnym scenariuszu mężczyzna odczuwający trud-ności w przeżywaniu własnych emocji ląduje „na kozetce”, a w negatywnym próbuje ra-dzić sobie z tym sam. Nie znając jednak wspierających metod, najczęściej robi krzywdę sobie i otoczeniu.

Wróćmy jednak do źródeł, czyli skąd to się bierze? Przy-czyn może być wiele, ale zde-cydowana większość z nich ma swoje źródło w procesie

wychowania. Z pewnością nie będzie przesadą, jeśli napiszę tu, że większość obecnych 30 i 40 latków było wychowywa-nych w podobny sposób, tzn. przy wyraźnej i intensywnej obecności kobiet i niewielkim emocjonalnym i fizycznym udziale mężczyzn, szczegól-nie tych ze zintegrowaną sferą emocjonalną i świadomością, że wrażliwość nie jest słabością i jest niezbędna do względnej psychicznej równowagi.

Jeżeli kobieta wychowują-ca chłopca sama była odbior-cą złości wyrażanej w niezdro-wy sposób przez jednego lub obydwu opiekunów, to z du-żym prawdopodobieństwem będzie przekazywać to da-lej, różnić będą się tylko spo-soby wyrażania tej emocji. Je-śli w przeżywaniu takiej osoby złość będzie jednoznacznie negatywna, szkodliwa, trud-na i niepożądana, to za wszel-ką cenę będzie chciała tego oszczędzić swoim dzieciom. Możliwe, że złość będzie koja-rzyła się jej z bólem emocjonal-nym, strachem, lękiem, agre-sją, fizycznym naruszeniem granic, siłowym tłumieniem wszystkich przejawów sprze-ciwu wobec tak doświadczanej przemocy. Konsekwencją takie-

go wychowania jest najczęściej brak umiejętności wyrażania złości w zdrowy sposób (zresz-tą nie tylko złości). W efekcie może pojawić się chęć robie-nia czegoś zupełnie odwrot-nego. W tle jednak buduje się poczucie bycia ofiarą, a jeśli jest ofiara, to musi być kat, którym często nieświadomie staje się wychowywany w ten sposób młody mężczyzna, który nie potrafi inaczej postawić granic, jak tylko w sposób agresywny, czyli taki, który sygnalizuje, że czegoś jest już o wiele za dużo.

Zamiast zaniedbań może pojawiać się nadopiekuńczość, zamiast braku uwagi może poja-wić nieodstępowanie młodego chłopca na krok, zamiast stawia-nia granic, których dziecko po-trzebuje, może pojawić się zu-pełny brak takich granic. Jeśli w młodości brakowało pienię-dzy, to może pojawiać się pra-coholizm i chęć zapewnienia własnym dzieciom tego wszyst-kiego, czego nam brakowało.

Pytanie tylko, czy to jest to, czego te dzieci rzeczywiście potrzebują? Tak czy inaczej, konsekwencje będą zbliżo-ne, czyli emocjonalny dystans i złość do opiekunów za defi-cyty w tym obszarze. Jeżeli nie zmieni się motywacja, czyli uni-

kanie złości i trudnych emocji, to wzorzec i konsekwencje po-zostaną te same.

Jest to pewnego rodzaju ba-gaż emocjonalny, który w mia-rę upływu lat będzie stawał się coraz cięższy, jeśli dorosły już mężczyzna nie podejmie decyzji o pozostawieniu tego bagażu i przeżycia tego, co już było w zdrowszy sposób, zaak-ceptowania i dzięki temu budo-wania relacji z uwzględnieniem własnych potrzeb, w tym relacji z własnymi dziećmi.

Konsekwencje tłumienia emocji

Radzenie sobie ze złością, bez-silność wobec złości, smutek maskujący złość lub złość ma-skująca smutek, to niektóre z konsekwencji niewyrażania emocji, braku kontaktu z nimi. Mężczyźni zgłaszający się psy-choterapię szukają często roz-wiązań natychmiastowych, cze-goś co pomoże im zrzucić to ciś-nienie i pomoże poradzić sobie z czymś, co trudno utrzymać.

To jednak jest proces i nie-stety, jeśli jesteśmy świetnie wytrenowani w tłumieniu emocji, to proces odwracania tego również może trochę za-jąć. Tam pojawia się lęk przed odsłonięciem, konfrontacja

oraz obawa, że złość może ra-nić, bo innego wzorca nie było.

Co może zrobić dorosły fa-cet z takim bagażem emocjo-nalnym? Jak radzić sobie ze złością i innymi trudnymi emo-cjami? O tym w kolejnym arty-kule z cyklu „Facet na kozetce”.

Witek Janowski

FACET NA KOZETCE (2)

ZE ZŁOŚCIĄ CI DO TWARZY

Emocje są procesami fizjologicznymi, pojawiają się nagle, są odczuwane przez krótki czas, zawsze wiążą się z pobudzeniem somatycznym i mają różną intensywność. To tyle teorii, reszta może wydawać się nieprzewidywalnym obszarem, zależnym od okoliczności, chociaż w rze-czywistości tak nie jest. To, w jaki sposób przeżywamy i radzimy sobie z emocjami, koreluje z naszym temperamentem, doświadczeniami ży-ciowymi i przejętymi wzorcami zachowań, najpierw od opiekunów, później w interakcji z rówieśnikami.

Witek Janowski

– psychoterapeuta, co-ach, trener rozwoju. Pracu-je z mężczyznami, którzy są pod wpływem silnej presji, ciągłego stresu i napięcia, czują się przeciążeni zada-niami i przytłoczeni obowiąz-kami. Pomaga im odzyskać kontrolę i równowagę ener-getyczną, tak aby czuli speł-nienie w pracy, radość i sa-tysfakcję z życia.

www.witekjanowski.pl

Zbyt często dorastamy w otoczeniu traktującym złość jako „efekt uboczny” albo objaw nieradzenia sobie z trudnymi emocjami. Jak mantry tłuczemy więc dzieciom do głowy, żeby się „nie złościły i były grzeczne”, czyli w konsekwencji, nie dbały o własne granice i nie wyrażały emocji...

11

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #5 [71]  lipiec-sierpień 2022

11

Na temat różnic między ko-bietą a mężczyzną napisano tysiące książek. Jesteśmy in-ni pod każdym względem, szczególnie w czasie urlopo-wych przygotowań. Kobie-ta w euforii wybiera kolejne bikini i sukienki, a mężczy-zna gorączkowo rozpisuje wzory na upchnięcie tego wszystkiego w aucie. Tak wygląda wyjazd na każdy urlop. Zawsze.

Czasy się zmieniają. Z jednej strony na wczasy coraz częściej latamy samolotem, z drugiej bardzo chętnie wybieramy sa-mochód. Współczesne auta są szybkie, wygodne i bezpieczne, a drogi równe i komfortowe. To nie lata 80., kiedy to cała rodzina wsiadała w Malucha i ruszała na Węgry czy do Bułgarii z wyma-

lowanym na twarzach „jakoś to będzie”. Dzisiaj dojazd do celu w takich warunkach naprawdę może być przyjemnością, ale…

Samochód też człowiek

Dużo przyjemniej jedzie się w trasę czystym i pachnącym samochodem. W końcu on też jedzie odpocząć, rozprosto-wać rurę wydechową, ode-tchnąć pełną piersią na auto-stradzie i chociaż na chwilę za-pomnieć o staniu w korkach tuż obok rury wydechowej autobu-su na Wołoskiej.

Sprawdzenie wszystkich pły-nów pod maską to absolutne mi-nimum. Warto też zaopiekować się klimatyzacją. To, że działa pod domem, wcale nie musi oznaczać, że nie zastrajkuje już w Chorwacji i przy 35 stopniach. Kolejna, nie-zwykle ważna i zazwyczaj pomi-jana przez kierowców rzecz to od-

powiednie ciśnienie w oponach (tak, koło zapasowe jest tak samo ważne), kiedy samochód jest za-ładowany kompletem pasażerów i górą bagaży. Tak obciążone auto inaczej się prowadzi, gorzej ha-muje, wolniej przyspiesza. Warto o tym pamiętać podczas każdego wyprzedzania czy włączania się do ruchu.

Wasze auto to nie TIR

Pakowanie? Mężczyzna wrzu-ca do schowka kąpielówki, szczoteczkę do zębów, okula-ry przeciwsłoneczne i może ru-szać. Reszta rodziny ma tego trochę więcej. Dmuchany kro-kodyl, płetwy, kapelusze, olejki do opalania, sukienki na słoń-ce i do cienia, na dni parzyste i nieparzyste, torby, torebeczki, siateczki, koszyczki… Bagażnik załadowany po dach, byle tylko klapa się domknęła.

A teraz wyobraźcie sobie, że łapiecie gumę. W trasie. Dale-ko od domu i pośrodku nicze-go. I gdzie jest koło zapasowe? No właśnie... I weź tu człowieku to wszystko rozpakuj na pobo-czu. Im mniej toreb, tym lepiej a największe i najcięższe zawsze powinny znaleźć się na samym dole.

Dobrym pomysłem może być boks dachowy. Jeżeli nie macie własnego warto skorzy-

stać z wypożyczalni, których jest na rynku coraz więcej. Ceny? Bardzo często to zaledwie kilka-naście złotych za dobę.

Przepisy są po to,żeby ich przestrzegać

W Polsce stosunek do przepi-sów drogowych jest, niestety, dość swobodny. Za granicą to, co u nas jest normą, może skończyć się wysokim mandatem. Przekra-czanie prędkości to nie wszystko. Jazda na zderzaku czy postój na poboczu autostrady w krajach takich jak Austria czy Niemcy może skończyć się poważny-mi problemami. Dla świętego spokoju warto rzucić okiem na najważniejsze różnice w przepi-sach i sprawdzić, co jest niezbęd-nym wyposażeniem samochodu (np. kamizelki odblaskowe czy komplet zapasowych żarówek). Warto sprawdzić też ewentualne

opłaty drogowe, które czekają was na trasie. W wielu krajach au-tostrady są płatne, a brak winiet-ki na szybie może zaskakująco mocno odchudzić portfel.

Droga do celuto też odpoczynek

Wybierając się na południe ma-cie do przejechania kawał Eu-ropy. Oczywiście, są autostra-dy równe jak stół i proste po horyzont, ale jazda nimi jest po prostu nudna. Owszem, można wtedy jechać szybciej, ale jest też inny sposób.

Warto przynajmniej część trasy pokonać bocznymi droga-mi, może nawet nawinąć na koła więcej kilometrów. To też może być odpoczynek! Trasa do Chor-wacji prowadząca przez austria-ckie Alpy? Dlaczego nie! Tam też jest pięknie, a widok śniegu na alpejskich szczytach przyjemnie

schłodzi przed dwutygodnio-wym wylegiwaniem się na pla-żowym ręczniku.

I nie planujcie drogi z do-kładnością co do kilometra, bo wasz plan prędzej czy później i tak się rozsypie. Wystarczy jeden zepsuty TIR, wypadek albo roboty drogowe. Lepiej wrzucić do schowka jakiś tu-rystyczny przewodnik i cieszyć się chwilą.

Inni pracują, wy odpoczywacie

Nie oszukujmy się, najwięk-szym wyzwaniem jest wyjazd z Polski i zgodzi się z tym każdy, kto choć raz miał okazję pod-różować po cywilizowanych drogach innych krajów. I tu po-trzebny jest spokój. Nie dajcie się sprowokować. Jedźcie swo-im tempem i bez ciśnienia. To jest wasz czas, którego szkoda na nerwy i drogowe wyścigi. Jazda samochodem, nawet za-pakowanym jak cygański wóz, może być wielką przyjemnością.

Co jeszcze? Dobra nawi-gacja, butelka zimnej wody pod ręką, czyste okulary prze-ciwsłoneczne i dużo uśmiechu. W końcu to tylko dwa tygodnie, zanim trzeba będzie wrócić za biurko w Mordorze!

Kacper Wyrwas

– Masz jakieś popisowe danie? Ja robię świetny makaron z krewetkami i czosnkiem – rzucił z pokoju Sebastian.

– Umiem przygotować parówkę z dwoma jajkami. Pasuje?

– To już było w nocy.

Sięgnęłam z półki Karoliny po produkty. Umyłam talerze w zle-wie. Zauważyłam, że tylko na-czynia, których ja używałam, były brudne. Usmażyłam jajka i podałam Sebastianowi.

– Dobre, całkiem smaczne, je-steś idealną kandydatką na żonę.

– Jasne, taki właśnie był mój za-miar.

– Pycha, chętnie przyjdę na ko-lację. – Spojrzał na mnie py-tająco. Zawahałam się, co od-powiedzieć.

Niczego nie planowałam. Chcia-łam, aby już sobie poszedł. Seba-stian rozgościł się i zrozumiałam,

że to jeszcze potrwa, zanim opu-ści moje mieszkanie.

– Właściwie to mam coś, co można nazwać daniem popi-sowym.

Wyciągnęłam z szafki metalową kawiarkę, nalałam do niej wody i postawiłam na ogniu. Zmieli-łam w młynku ziarna kawy do odpowiedniej grubości i wsy-pałam do naczynia. Na dno fili-żanki wlałam kieliszek czekola-dowego likieru, który od dawna stał w lodówce. Gdy woda za-wrzała, dolałam do pełna brą-zowy napój.

Aromat wypełnił całe miesz-kanie. Wyciągnęłam z zamra-żarki pojemnik z bitą śmieta-ną, który miałam właśnie do tego rodzaju kawy, i wycisnęłam dużą białą bezę na gorący płyn.

– O, czuję zapach kawy, popro-szę z dwiema łyżeczkami cukru – zawołał z pokoju Sebastian.

Nie, to mój przepis na kawę i nie było tam miejsca na dodatkowy cukier. Podniosłam ostrożnie fi-liżankę i podałam Sebastiano-wi. Wychylił duży łyk i z ustami wysmarowanymi bitą śmietaną prawie krzyknął:

– To jest zajebiste!

Wypił drugi łyk, potem trzeci, prawie całkowicie opróżnił fili-żankę i pocałował mnie.

Całą śmietana z jego twarzy wylądowała na moich ustach, przerwał jednak pocałunek i stwierdził:

– Idę do łazienki. – Nie czekając na moją odpowiedź, postawił naczynie na stół i poszedł do toalety.

Potem pokręcił się jeszcze chwi-lę po mieszkaniu, pogadaliśmy o pierdołach i wyszedł. Rozsta-liśmy się bez żadnych deklaracji.

Czy zadzwoni do mnie? Chciałam się z nim znowu spot-

kać. Sama nie wiedziałam, czy aż tak mi się podoba, czy po prostu dojrzałam do stałego związku. W ogóle to fajnie byłoby mieć kogoś, umawiać się do kina, wy-jeżdżać razem na wakacje, spę-dzać razem czas na przyjemnym nic nierobieniu.

Błądząc wzrokiem po za-graconym pokoju, znalazłam książkę na półce o tym, jak być szczęśliwym oraz czymś, co zostało nazwane afirmacją ży-cia. To był prezent od Karoliny na urodziny. Już na początku przeczytałam, że trzeba zaczy-nać dzień od uśmiechu, nawet jeśli ma być udawany – to wy-starczy, aby wprawić się w do-bry nastrój. Stanęłam przed lu-strem w łazience i wykrzywiłam usta w grymasie, który udawał uśmiech. Kolejną radą było upo-rządkowanie przestrzeni wokół siebie, co miało pomóc w po-prawieniu koncentracji i uspo-kojeniu umysłu. Tak, mój pokój wymagał uporządkowania.

Uznałam, że najlepiej, je-śli przy tej okazji posprzątam całe mieszkanie. To było dobre zajęcie na kaca, nie miałam też planów na weekend (wiem, że to dziwne, gdy żyje się w mie-ście stołecznym, ale tak właś-nie było). Mieszkając w Warsza-wie, chyba powinnam spędzać wolny czas w muzeach (wstyd

się przyznać, ale jeszcze nie byłam w bardzo popularnym POLIN-ie, Muzeum Historii Ży-dów Polskich), na wystawach czy w galeriach. Wraz z zakoń-czeniem edukacji skończyły się też moje wyjścia do miejsc ważnych i pięknych w tym mie-ście. Miałam tak blisko do kul-turalnych i wartościowych in-stytucji znanych w całym kraju, a jedyne, które odwiedzałam, to te z alkoholem, choć czasa-mi zdarzyło się i kino. Ten cały ciekawy świat omijał mnie na moje własne życzenie (gale-rie handlowe chyba nie liczą się w tym rozrachunku). Któ-

rejś niedzieli z Karoliną wybra-łyśmy się na spacer do Łazie-nek Królewskich i akurat trwał tam recital chopinowski. Led-wo usłyszałyśmy część allegro maestoso koncertu e-moll op. 11, Karola stwierdziła, że przy-grzewa ją słońce (unikała go ze względu na piegi), więc wróci-łyśmy do mieszkania.

Aleksandra Tabor

Fragment powieści Aleksandry Tabor pt. „VIR” – o singielce pra-cującej w warszawskim mordorze. Książka ukazała się nakładem wy-dawnictwa Novae Res.

SINGIELKA W KORPO (4)

Rozkmina

Poranek po przypadkowym seksie z Sebą był równie banalny i pusty, jak poprzedzająca go randka. Jednak zdaje się, że Karolina zaczyna poważnie myśleć o Sebastianie... W każ-dym razie bardzo stara się uciec przed własną rozkminą o ewentualnym związku.

Wakacje czas zacząć!

12

#5 [71]  lipiec-sierpień 2022 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

Smukły minaret me-czetu odbijający się w majestatycznej ta-fli jeziora. To nie Taj Mahal, lecz czeskie Lednice. Południo-wa część Moraw to świetny pomysł na umiarkowane ceno-wo, niezbyt odle-głe i – pod pewnymi względami – egzo-tyczne wakacje lub parodniowy wypad.

Zachwyceni będą przede wszystkim miłośnicy rowerów. Ale coś dla siebie znajdą tak-że amatorzy pływania, rodzi-ny z dziećmi, miłośnicy histo-rii (zwłaszcza żydowskiej) oraz wybornych i na wskroś orygi-nalnych trunków. Ale po kolei…

Mikulovczyli Kazimierz nad Dyją

Majestatycznie położony na wzgórzu Mikulov leży przy ist-niejącym od wieków, ruchli-wym szlaku do nieodległego już Wiednia. Dziś mkną tędy ty-siące polskich turystów zmierza-jących nad Adriatyk.

Na zwiedzenie Mikulova wystarczy jeden dzień, choć kto zawitał tu raz, najpewniej powróci. Urok miasteczka przy-wodzić może na myśl nasz Kazi-mierz nad Wisłą. Szeroki widok na okolicę rozpościera się spod potężnego zamczyska pełnią-cego dziś funkcję regionalne-go muzeum. Warto przejść się pięknie utrzymanymi ogrodami u jego stóp, by dotrzeć do słyn-nej mikulovskiej synagogi – naj-większej na całych Morawach.

W okresie jego najwięk-szej świetności, ponad poło-wę ludności miasteczka sta-nowili Żydzi. Mikulov stał się ważnym w skali europejskiej ośrodkiem rabinackim, moc-no promieniującym również na gminy żydowskie w Polsce. Najsławniejszym rabinem z Mi-kulova jest z pewnością wielki żydowski mistyk Jehuda ben Loew Bezazel – słynny dziś jako twórca legendarnego Golema z Pragi. W jednej z wersji opo-wieści Golem pochowany jest (i czeka na swój powrót) właś-nie w Mikulovie. Mówiąc na-wiasem, pochowany na słyn-

nym praskim cmentarzu rebe Loew był z pochodzenia… po-znaniakiem.

Wielu cenionych rabinów spoczywa na pięknym i świetnie zachowanym kirkucie – żydow-skim cmentarzu, który do dziś jest celem pielgrzymek orto-doksyjnych wycieczek z Izraela.

Nieco dłuższy i bardziej in-tensywny spacer czeka chęt-nych do odwiedzenia czterech katolickich kaplic na Svatým Kopečku, czyli Świętej Górze wznoszącej się na południe od miasta. W samym centrum od-wiedzić można natomiast mo-numentalne mauzoleum byłych właścicieli miasta, rodu Dietrich-steinów (wstęp płatny).

Oczywiście, warto rów-nież zasiąść w jednej z winiar-ni w okolicach rynku – Mikulov jest wszak bramą do chronione-go prawnie obszaru winiarskie-go Palava.

Palavysłodkawy smak…

W roku 1953 inżynier i zapalony winiarz Josef Veverka dokonał w Wielkich Pawlowicach uda-nego skrzyżowania znanego szczepu winnego müller-thur-

gau z lokalnym czerwonym tra-minem. Dziś Palava jest winem znanym i uznanym. Na facho-wych portalach można znaleźć literackie opisy smakowych do-znań z degustacji poszczegól-nych winnic i roczników.

Jest to z pewnością wino charakterystyczne – z gatunku „kochaj albo rzuć”. Niezwykle ła-godne, cechuje się specyficzną słodko-waniliową nutą. Ci, któ-rym takie połączenie nie odpo-wiada, nie będą jednak narze-kać – na okolicznych wzgórzach dojrzewają winogrona wielu in-nych szczepów, zarówno zna-nych i lubianych (muscat) jak

i zupełnie unikalnych, wyhodo-wanych przez morawskich wi-niarzy zupełnie niedawno (ne-ronet, ariana, andre).

Lokalne winiarnie oferują za-zwyczaj szerokie spektrum lo-kalnych win na kieliszki – każdy ma więc szansę na znalezienie „swojego” wina.

Lednice – Valtice.Perła Lichtensteinów

Neogotycki pałac w Ledni-cach (znanych też jako Ledni-ce na Moravě) należał do koń-ca wojny do potężnego rodu von Lichtenstein. Otaczający go kompleks parków należy do naj-

większych w Europie. Wspaniale zachowany pałac jest dziś mu-zeum – zdecydowanie wartym zwiedzenia, choćby tylko dla wspaniałych wnętrz. Podobnie jak przylegająca do niego oran-żeria, w której atrakcją jest liczą-ca ponad 300 lat palma.

W ciągnącym się kilometra-mi parku znaleźć można mnó-stwo atrakcji odpowiadających gustom XIX-wiecznych arysto-kratów. Są tu sztuczne ruiny, groty, labirynty. Po kanałach pływają niewielkie stateczki wycieczkowe.

Najefektowniej prezentu-je się zapewne majestatycznie odbijający się wodzie meczet z wysokim minaretem – można z niego podziwiać panoramę okolicy.

Choć to tylko budowla de-koracyjna (nigdy nie pełniła funkcji religijnej), pokryta jest licznymi arabskimi napisami i zbudowana ściśle wedle reguł muzułmańskiej architektury.

Pełna wycieczka przez dawny park (dziś już częścio-wo nieistniejący) do zamku w Valticach to przedsięwzię-cie zdecydowanie rowerowe (ok. 14 km).

Rozmiar kompleksu pała-cowo-parkowego zupełnie przytłacza współczesne Led-nice. Bez problemu znajdzie-

my tu jednak miejsce do spania w umiarkowanej cenie. Nie bra-kuje wypożyczalni rowerów. Gorące dni można spędzić nad wodą – przy nieodległych za-lewach Nowe Młyny, miejscu ogromnie popularnym wśród spragnionych wodnych klima-tów Czechów. Nad zalewami znajduje się także nowoczesny akwapark „Aqualand Moravia”.

Tekst i fot.

Maciej Wełyczko

EGZOTYCZNE WAKACJE U SĄSIADÓW

W morawskiej winorośli

– MIKULOV I LEDNICE

Zamek w Mikulovie

GARŚĆ UWAG PRAKTYCZNYCH

Po pierwsze:

weź gotówkę!

W Czechach nie warto li-czyć na możliwość zapła-cenia kartą, szczególnie na prowincji. Bankomatów jest jak na lekarstwo (zwykle kry-ją się przy pocztach) a ofero-wane w nich kursy wymiany mogą okazać się – mówiąc oględnie – niezbyt korzystne.

Po drugie:

jedz, póki czas!

Z zaspokojeniem głodu nie warto czekać zbyt długo. Czechy to kraj ludzi prak-tycznych. Po godz. 20 mo-żemy mieć duży problem ze zjedzeniem czegoś na cie-pło. Wybawieniem, choć kosztownym, mogą okazać się restauracje hotelowe.

Po trzecie:

rezerwuj hotel

z parkingiem

Uwaga ta odnosi się prze-de wszystkim do Mikulova – możliwości parkowania w obrębie historycznej sta-rówki są bardzo ograniczo-ne. Na szczęście kilka hoteli i hotelików dysponuje włas-nymi parkingami, niewidocz-nymi z ulicy. Warto rozejrzeć się za taką ofertą.

Pałac Lichtensteinów w Lednicach

Minaret w Lednicach

13

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #5 [71]  lipiec-sierpień 2022

REKLAMA

UNIA EUROPEJSKA

W DZIAŁANIU

materiał promocyjny

Maciej Wełyczko: Czy Pan tak-że, jak wielu naszych czytelni-ków, z utęsknieniem czeka na wakacje?

Jarosław Duda: Oczywiście, że tak. Wakacje to bardzo ważny i potrzebny okres. Wiele badań pokazuje, że odpoczynek jest niezbędny dla zachowania zdro-wia psychicznego i fizycznego, zaś jego niedostatek negatywnie wpływa na naszą wydajność i kre-atywność. Pracownicy, którzy nie korzystają z urlopów, są znacznie mniej twórczy w pracy i bardziej podatni na depresję niż ci, którzy wypoczywają przynajmniej trzy tygodnie w roku.

Rynek pracy się zmienił. Praca z domu jest coraz bardziej po-pularna. Czy dzięki telepracy możemy więcej czasu poświęcić na odpoczynek?

Mogłoby się tak wydawać. Nie-wątpliwą zaletą pracy z domu jest to, że nie tracimy czasu na dojaz-dy, często kosztowne i stresujące. A jednak wiele osób pracujących z domu narzeka na chroniczne zmęczenie, wyczerpanie a tak-że towarzyszącą mu bezsenność i napięcie.

Czemu to przypisać?

Myślę, że w tym nowym modelu pracy trudniej postawić jasne gra-nice pomiędzy pracą zawodową a życiem prywatnym. Nie wycho-dzimy z pracy i to powoduje, że często jeszcze długo po godzinach sprawdzamy służbowe maile, koń-czymy kolejne zadania. Nie umie-my „złapać oddechu”, odprężyć się, przestawić się mentalnie na inny tryb myślenia i działania. Oka-zuje się, że tak jak musieliśmy się nauczyć efektywnie pracować na odległość, tak też musimy nauczyć się, jak w nowych warunkach od-poczywać i zachować równowagę pomiędzy pracą i życiem prywat-nym. Pracownicy, którzy nie pra-cują po godzinach, ani nie myślą w czasie wolnym o pracy, są kilka-krotnie bardziej wydajni od tych, którzy nie potrafią odpoczywać.

Ma to ogromne znaczenie dla zdrowia, dlatego poszukiwanie dobrych rozwiązań w tej dziedzi-nie jest bardzo ważne i ma wy-mierny wymiar zarówno społecz-ny jak i ekonomiczny.

Grupa Europejskiej Partii Lu-dowej w Parlamencie Europej-skim, której jestem członkiem, już w 2020 roku wezwała Komisję Europejską do przygotowania pla-nu działania na rzecz zdrowia psy-chicznego w UE, który uwzględ-niałby m.in wyzwania związane z nowymi rozwiązaniami na rynku pracy. Parlament Europejski przy-jął także sprawozdanie dotyczące

prawa pracowników do odłącze-nia się, tak aby zapobiegać ocze-kiwaniom pracodawców, że pra-cownik jest stale dostępny online. Podczas najbliższej sesji plenarnej w Strasburgu Parlament Europej-ski przyjmie też sprawozdanie dotyczące wyzwań związanych z wpływem digitalizacji pracy na zdrowie psychiczne.

Jak powinien wyglądać urlop idealny?

Oczywiście nie ma jednego mo-delu, który odpowiada wszyst-kim. Osoby przeciążone pracą wymagającą ciągłych spotkań,

wystąpień i ścisłego trzymania się napiętego kalendarza cenią sobie luz, ciszę i brak wyznaczo-nych planów. Z kolei ci, którzy są zmęczeni rutyną w pracy, poszu-kują większej ilości wrażeń i okazji do spotkań towarzyskich. Rodzi-ny z dziećmi wybierają miejsca, gdzie ich pociechy będą się do-brze bawić.

Mnie wakacje kojarzą się m.in. z czasem, kiedy nareszcie mogę spokojnie przeczytać książki, cze-kające na półce od kilku miesięcy. A na dłuższe podróże samocho-dem zdecydowanie polecam au-diobooki. Kiedy ich słucham, czuję

się mniej zmęczony, a podróż mija szybko i w dobrym nastroju. Wa-kacje to także czas na spędzenie czasu z przyjaciółmi i pobycie na łonie natury.

A skoro o podróżach mowa, zdarza się, że wyjazd na wy-marzony urlop przeradza się w koszmar z powodu opóźnień samolotów i pociągów, długo-trwałego koczowania na lotni-skach, dworcach, nieudanych przesiadek itp…

To niestety prawda. Dlatego ser-decznie zachęcam do zapoznania się z prawami pasażerów w Unii Europejskiej. Nie wszyscy wiedzą, że istnieją konkretne regulację unijne chroniące konsumentów, w tym pasażerów podróżujących samolotem, pociągiem, autoka-rem czy statkiem.

W przypadku dłuższych opóź-nień pasażer ma prawo do posił-ków, przekąsek i napojów, porady w sprawie planu podróży, a nawet zakwaterowania. W pewnych sy-tuacjach pasażer może również mieć prawo do uzyskania odszko-dowania, zwrotu kosztów biletu czy otrzymania biletu na alterna-tywną trasę.

Na przykład: jeżeli opóźnienie samolotu wynosi ponad trzy go-dziny, a nie wynika to z nadzwy-czajnych przyczyn, takich jak złe warunki atmosferyczne, w zależ-ności od długości trasy możemy ubiegać się o odszkodowania wy-noszące od 250 do 600 euro.

Zatem przed wyruszeniem w podróż zachęcam do zapozna-nia się ze szczegółowymi informa-cjami na stronie: https://europa.eu/youreurope/citizens/travel/passenger-rights/bus-and-coach/index_pl.htm.

Życzę wszystkim czytelnikom podróży bez zakłóceń, a także beztroskich wakacji, relaksu, wypoczynku, zregenerowania sił i pogody ducha.

Dziękuję bardzo.

Maciej Wełyczko

Każdy potrzebuje

wakacji

O tym, jak ważny jest odpoczynek i dlaczego warto zapoznać się z przysługującymi nam prawami, zanim ruszymy w wakacyjną podróż roz-mawiamy z europosłem Jarosławem Dudą.

Europoseł Jarosław Duda jest członkiem Grupy EPL – Europejskiej Partii Ludowej.

14

#5 [71]  lipiec-sierpień 2022 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

Nic nie jest tak sku-tecznym trenin-giem cierpliwości jak posia-danie dzieci. Naprawdę, nie jest w stanie zrobić tego ża-den szef, który w ciągu dnia zmieni trzy razy decyzję co do strategii, jaką chce prze-stawić na zarządzie. A w fina-le wróci do pierwszej wersji, mówiąc, że była najlepsza. Żaden klient, który piąty raz wam powie: „Oj Panie Janku, czegoś mi brakuje w tym pro-jekcie” nie wyprowadzi was tak z równowagi, jak własne dziecko.

Jestem w pracy. Akurat w tym momencie mam waż-ną rzecz do wykonania, po-trzebuję się skupić na zada-niu. Patrzę – dzwoni córka. Kurczę, pewnie coś się stało – myślę. Więc odbieram. Po-niedziałek jest takim dniem, kiedy młoda ma basen szkol-ny, zazwyczaj z tego base-nu wracają trochę wcześniej i przed kolejnymi zajęciami przez chwilę jest na świetlicy. Zaznaczam, że jest czerwiec i tych poniedziałków było już około dwudziestu.

To nie był pierwszy dzień kiedy poszła do szkoły i była-by zaskoczona planem dnia. I pada sakramentalnej pyta-nie: „Mama czy idę dzisiaj na świetlicę?”… Pierwsza myśl, jaka ciśnie się na usta, jest zbyt niecenzuralna, żebym jej tutaj użyła. Nic się w tej

materii nie zmieniło od po-ranka, kiedy zadała to samo pytanie trzy razy przy śnia-daniu. Wdech, wydech i spo-kojnym głosem odpowiadam „Tak, idziesz” i teraz z jej ust pada sławetne słowo, które – już kiedy o nim myślę, a na-wet nie napisałam – powo-duje, że muszę wziąć kolejne wdechy i wydechy: „Dlacze-go?”. Spokojnie odpowiadam, zgodnie z prawdą, że taki ma plan lekcji, tak są zajęcia uło-żone i tak dalej. Wiem już, że w takich wypadkach odpo-wiadam jednym argumentem na raz, bo tych „dlaczego” bę-dzie jeszcze ze cztery.

Po kolejnych argumen-tach zmiana taktyki: „A nie możesz mnie odebrać wcześ-niej?”. No i mi się ulało! Plan poniedziałków od 20 tygo-dni taki sam, rano się dopy-tała trzy razy przy śniadaniu, czy aby na pewno idzie na tę świetlicę. Jedyna rzeczą, która mnie powstrzymała przed zbytnią emocjonal-ną reakcją, było to, że posia-da zegarek do dzwonienia. A on działa tak, że ja zawsze jestem na głośnomówiącym. Tak więc moje zbyt głośne słowa mogłaby usłyszeć po-łowa szkoły, w tym pani pe-dagog, która stoi na staży bezpieczeństwa dzieci. Jak mi jakiś trener teraz powie, o swoich technikach relaksa-cji, pozytywnej dyscyplinie

i innych żyrafach to usłyszy „A weź się wypchaj!”.

No bo czy można zareago-wać ze spokojem rozświetlo-nego kwiatu lotosu pływają-cego po błękitnym ocenianie, kiedy dwadzieścia ponie-działków z rzędu tłumaczysz to samo? Kiedy od dwudzie-stu poniedziałków nic się nie zmieniło? Zastanawia mnie, co siedzi w głowie dziecka, kiedy po raz dwudziesty pyta o tą samą rzecz, z góry wie-dząc, że 19 poprzednich razy uzyskała identyczną odpo-wiedź.

Może powinnam się tego nauczyć? Idę do szefa po podwyżkę przez kolejnych 20 poniedziałków z rzędu i chociaż wiem, jaka jest odpowiedź, to idę z taką samą determinacją jak poprzednio. Jak nie stracić zapału w dążeniu do swojego celu?

Może ktoś mi podpowie, jak przeszczepić tę dziecię-cą wiarę do siebie. Ciekawe, czy przy dwudziestym ponie-działku dostałabym podwyż-kę, czy wypowiedzenie? Oto jest pytanie.

Dorota Dabińska-Frydrych

KORPOMAMA

Cierpliwość

Od ośmiulat czerwiec to dla nas wyjątko-wy miesiąc. Jak łatwo można się domyślić, właśnie wtedy przypa-dają urodziny Jaśka. Staramy się, aby za każdym razem był to wy-jątkowy dzień. Zarówno dla nas, jak i dla samego solenizanta.

Co ciekawe, urodziny Jaśka wyglądają trochę jak w rodzinie królewskiej, bo obchody trwają zazwyczaj kilka dni. Nie inaczej było w tym roku. Tematem prze-wodnim niezmiennie od kilku lat jest oczywiście piłka nożna. Dlatego obchody ósmych uro-dzin Jaśka rozpoczęliśmy od im-prezki dla kumpli. A tych uzbie-rało się w tym roku całkiem sporo. Kilka osób z klasy, paru chłopaków z treningów, kumpel z przedszkola – i nawet nie za-uważyliśmy, jak lista gości uro-sła do kilkunastu osób. Pierwsza myśl – na pewno nie zrobimy imprezki w naszym mieszka-niu. Po pierwsze: będzie raczej ciasno i… nudno. A po drugie: od razu po takim spotkaniu to-warzyskim trzeba byłoby zapra-szać ekipę remontującą, która w optymistycznym założeniu musiałaby jedynie pomalować wszystkie ściany i sufity.

Na szczęście wszyscy kole-dzy Jaśka to zapaleni piłkarze, więc motyw imprezy był raczej przewidywalny. Postawiliśmy na mini-turniej piłki nożnej. Wynajęliśmy boisko, trene-ra i sędziego w jednej osobie, który poprowadził całą impre-

zę. Chłopcy mieli zaplanowaną aktywność na trzy godziny. My-śleliśmy, że po tym czasie będą chcieli już tylko jeść tort i czipsy. Nic bardziej mylnego. Wystar-czył krótki odpoczynek regene-racyjny i zawodnicy byli gotowi do dalszej gry. Jeżeli ich zapał do „imprezowania” się utrzy-ma, to aż strach pomyśleć, jak będą wyglądały ich „osiemnast-ki”. Moja wyobraźnia chyba nie sięga aż tak daleko.

Potem były jeszcze dwie imprezy dla rodziny i ostatnia, cukierkowe party, dla kolegów i koleżanek z klasy. Reasumując: mieliśmy niepowtarzalną oka-zję skosztować czterech różnych tortów, pięciu rodzajów ciast i pięciu różnych smaków lodów. Nie wspominając już o takich do-datkach jak czipsy, cukierki czy ciastka. A to wszystko w ciągu zaledwie siedmiu dni urodzino-wego maratonu.

Czy to przesada? To zależy... Jeżeli spojrzymy na imprezę uro-dzinową syna Cristiana Ronalda, to wciąż bardzo daleko nam jesz-cze do prawdziwego urodzino-wego szaleństwa. Z drugiej stro-ny, gdy przypomnę sobie moje lub kolegów ósme urodziny, to wypadamy jak dorodni prywa-ciarze z lat 90. XX w., którzy or-ganizowali przyjęcie komunijne dla swojej córuchny.

Dla nas jest to po prostu bardzo ważny dzień. A w zasadzie

najważniejszy w całym roku. Zależy nam również na tym, aby Jasiek dobrze wspominał swoje urodziny. Ja do dzisiaj pamiętam torty z owocami, które moja mama robiła na moje urodzinowe imprezki.

Mieliśmy w domu książkę ku-charską z przepisami na nieba-nalne torty. Raz w roku, przed moimi urodzinami, mogłem wy-brać jeden, który mama miała mi upiec. Co ciekawe, niedawno mama zdradziła mi, że za każ-dym razem, gdy wybierałem tort, była przerażona, bo nie potrafiła go zrobić. Wieczorami siedziała w kuchni i obmyślała plan pieczenia.

Zawsze uważałem, że wspo-mnienia z dzieciństwa są fun-damentem naszego dorosłe-go życia. Dlatego staramy się, aby nasz syn wspominał swoje wczesne lata jak najlepiej. A wia-domo, że najlepsze do tworze-nia takich wspomnień są święta, wyjazdy wakacyjne i nie tylko oraz właśnie urodziny. Nie ma co oszczędzać na przyjęciach uro-dzinowych, tylko pozwolić sobie odrobinę szaleństwa. No bo kto w końcu nie chciałby mieć fajnej imprezy urodzinowej? Dlatego mamy już niezły pomysł na przy-szłoroczną. Powinien się Jaśkowi spodobać…

Piotr Krupa

KORPOTATA

Cztery torty w siedem dni

15

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #5 [71]  lipiec-sierpień 2022

WAW4FREE

GRATISW WAKACJE

Bezpłatne rejsyStołecznej Żeglugi Pasażerskiej

do 31 października, start: Barka Dworzec Wodny Warszawa

Do końca października można skorzystać z bezpłatnych rejsów po Wiśle. Do dyspo-zycji są drewniane łodzie tradycyjne, tj.: baty, pychówki, szkuty, lejtaki, krypy, gala-ry czy dłubanki, a także statki, katamarany i łodzie motorowe. Obowiązują wcześniej-sze zapisy.

https://waw4free.pl/wydarzenie-92236--bezplatne-rejsy-stolecznej-zeglugi-pasa-zerskiej

Spektakle pleneroweTeatru Polonia i Och-Teatru

od 24 czerwca do 13 lipca – codziennie na Placu Konstytucji, a od 13 do 25 sierp-nia przy ul. Grójeckiej 65

Bezpłatne spektakle dla dzieci i doros-łych!

https://waw4free.pl/wydarzenie-93355--spektakle-plenerowe-teatru-polonia-i--och-teatru-2022-gramy-cale-wakacje

KINO LETNIE LOLKA:Oscarowe Środy!

każda środa tuż po zmroku do końca sierpnia, LOLEK, ul. Rokitnicka 20

Idealny plan na randki i spotkania z przy-jaciółmi. Ciepłe letnie wieczory w kino-wym plenerze długo nie dadzą o sobie zapomnieć!

https://waw4free.pl/?q=KINO+LETNIE+LOLKA+2022

Jazz na Starówce 2022

każda sobota o godz. 19, do końca sierp-nia, Rynek Starego Miasta,

28. Międzynarodowy Plenerowy Festiwal Jazz na Starówce. Przez 2 miesiące waka-cyjne serce Warszawy bić będzie w rytmie jazzu.

https://waw4free.pl/?q=Festiwal+Jazz+na+Star%C3%B3wce+2022

Filmowe wtorkiz Kinoteką

ttorki, godz. 21.30, scena plenerowa na placu Defilad

Kinoteka na placu Defilad to projekt skła-dający się z 12 pokazów filmowych, który ma zaprezentować bogactwo i różno-rodność największego niezależnego kina w Warszawie.

https://waw4free.pl/?q=FILMOWE+WTORKI+Z+KINOTEK%C4%84

Kino SamochodoweUrsus

Każda sobota do 10 września przy Fac-tory Ursus

Pokazy w strefie URSUS VITA Lato, w której czekają najlepsze filmowe doznania.

https://waw4free.pl/?q=Kino+Samochodowe+Ursus+Vita+Lato+2022

Sisi Lohman

wydawca, redaktor naczelna

Redakcja nie odpowiada za treść zamieszczanych ogłoszeń i reklamoraz może odmówić ich zamieszczenia, jeśli ich treść lub forma pozostają w sprzecznościz prawem, linią programową i charakterem pisma oraz zasadami publikacji ogłoszeń i reklam.

e-mail: redakcja@glosmordoru.pl

https://glosmordoru.pl

Bezpłatna gazeta dla korpoludków żyjących na ASAP-ie!

Maciej Wełyczko

redaktor naczelny

wydanie Warszawa / Wrocław

Informacje z „Głosu Mordoru” są analizowane przez Press-Service Monitoring Mediów

Tomasz Turek

redakcja i łamanie

Igor Kałuża

skład graficzny

Edycjawrocławska:

FB: @glosmordoru

LET’S GO OUT

WARSZAWA

Lado w Mieście07.07 – 25.08 / BarKa

Lado w Mieście to inkluzywny stołeczny festiwal muzyki alter-natywnej organizowany przez Stowarzyszenie Plan B. Cykl roz-począł się w roku 2010 jako ty-godniowy showcase artystów związanych z wytwórnią Lado ABC, ale z każdą kolejną od-słoną oddalał się od źródła, przeistaczając się w platformę promocji najciekawszych arty-stów polskich i zagranicznych pochodzących z przeróżnych środowisk i tworzących muzy-kę z całego spektrum gatun-kowego.

Frozen Sun Fest 202208.07 / Letnia Scena Progresji

Pierwsza edycja Frozen Sun Fest, festiwalu od fanów cięż-kiego brzmienia dla fanów cięż-kiego brzmienia. Zagra siedem zespołów, które łączy jedno – ciężkie riffy. Mowa o Decapita-ted, Illusion, From Today, No-concreto, Sothoris, Synapsie oraz kanadyjskim Get The Shot.

Fat Freddy’s Drop + Kadi601.08 / Letnia Scena Progresji

Fat Freddy’s Drop to siedmioo-sobowy nowozelandzki zespół z Wellington, którego styl mu-zyczny jest określany jako do-wolna kombinacja dubu, reg-gae, soulu, jazzu, rytmu i blue-sa oraz techno. Pierwotnie jako zespół jamujący, założony pod

koniec lat 90. przez muzyków z innych zespołów z Welling-ton, Fat Freddy’s Drop stopnio-wo stał się ich głównym projek-tem. Fat Freddy’s Drop są znani z improwizowanych występów na żywo.

Noga Erez08.08 / Niebo

Pochodzącą z Izraela Noga Erez szturmem podbija serca i play-listy słuchaczy na całym świecie dzięki swojemu niebanalnemu podejściu do ambitnego elek-tro-popu. Artystka jako swoje muzyczne inspiracje wskazu-je Björk, M.I.A, fka Twigs, Flying Lotus, Kendricka Lamara czy Franka Oceana, co już sugeruje o jakiej muzyce jest tutaj mowa.

Erez w swoich utworach bawi się wokalem i świetnie rapuje, a syntezatorowe bity autorstwa jej partnera Ori Rousso są czysto wyprodukowanymi, taneczny-mi numerami.

WROCŁAW

Föllakzoid+ Uranus Space Club16.07 / Akademia Club

Podróż Föllakzoid rozpoczęła się w 2008 w Santiago (Chile) ja-ko transowe doświadczenie po-między przyjaciółmi Diego, Ju-an Pablo, i Domingæ. Mocno za-korzeniony w dziedzictwie sta-rożytnej muzyki Andów, zespół nauczył się łączyć je ze współ-czesnymi dźwiękami i techno-logiami, tworząc bogatą atmo-sferę elektroniczno-organiczną. W 2009 roku Chilijczycy wydali swój debiut „Föllakzoid” nakła-

dem BYM Records. Po nim uka-zały się „II” i „III” wydane przez Scared Bones Records.

Beksiński na Śląsku18.06 – 25.09 / Tichauer Art Gallery Tychy

Wystawa odbywa się co prawda poza Wrocławiem, lecz warta jest odnotowania. W industrial-nych przestrzeniach Browaru Obywatelskiego w Tychach roz-pocznie się wyjątkowy festiwal twórczości Zdzisława Beksiń-skiego zatytułowany „Beksiń-ski na Śląsku”. Obejmie on wy-stawę ponad 50 oryginalnych obrazów artysty, obszerną wy-stawę multimedialną „Beksiń-

ski Multimedia Exhibition – Hu-man Condition”, a także szereg wydarzeń towarzyszących, tj.: pokazy filmów o życiu Beksiń-skich, spotkania z ich przyjaciół-mi, panele i dyskusje z gośćmi, a także koncert finałowy „Świat Mistrza Beksińskiego”. Będzie to pierwsze w Polsce tak komplek-sowe przedsięwzięcie artystycz-ne poświęcone twórczości tego słynnego malarza. Współorga-nizatorami festiwalu są Muze-um Historyczne w Sanoku oraz Fundacja Beksiński.

Odkrywaj wydarzenia

i kupuj wygodnie bilety

w aplikacji GoOut i na GoOut.pl

Szczegóły, inne wydarzeniaoraz ewentualne zmiany znajdziesz nahttps://waw4free.pl