WARSZAWA / WROCŁAW

#1

[75]

luty-marzec 2023

2

#1 [75]  luty-marzec 2023 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

REKLAMA

Raport płacowy

HAYS POLAND 2023

Nie będzie załamania na rynku pracy specjalistów i menedżerów. Na rok 2023 pracodawcy w większości planują rekrutacje oraz podwyżki.

Pomimo zmiany nastrojów gospodarczych oraz większej ostrożności po stronie praco-dawców i pracowników, rok 2023 nie przyniesie załama-nia na rynku pracy. Jak wy-nika z badania opisanego na łamach „Raportu płacowego Hays 2023”, w nadchodzących 12 miesiącach rekrutacje pla-nuje prowadzić aż 87 proc. firm, a 72 proc. z nich spodziewa się trudności w tym zakresie. W obliczu niepewności, silnej presji płacowej i odczuwalnej luki kompetencyjnej, pozyski-wanie i zatrzymywanie specja-listów pozostanie niełatwym zadaniem.

W roku 2023 należy ocze-kiwać uspokojenia nastrojów w skali całego rynku pracy. Ewentualne spadki wartości określających kondycję rynku będą wynikać m.in. z wysokiej bazy porównawczej, tj. rekor-dowej aktywności rekrutacyj-nej firm na przełomie lat 2021 i 2022. Nie oznacza to jednak, że powróci rynek pracodaw-cy. Firmy nadal będą bowiem inwestować w cenne kompe-tencje, a tych na polskim rynku pracy zwyczajnie brakuje. Co więcej, trudności rekrutacyjne będą wynikać również z więk-szej ostrożności specjalistów i menedżerów, którzy w obli-czu niepewności mniej chęt-

nie będą podejmować ryzyko związane ze zmianą miejsca zatrudnienia.

Umiarkowanie pozytywne prognozy dla rynku pracy wyni-kają również z większej elastycz-ności firm oraz odporności na nowe wyzwania. Pracodawcy nie reagują na potencjalny kry-zys równie silnie i negatywnie, co w czasie pandemii. Oczywi-ście dążą do optymalizacji kosz-tów, a decyzje o zwiększeniu za-trudnienia będą podejmować

z większym rozmysłem niż rok wcześniej. Mają natomiast świa-domość, jak wiele kosztowało ich zbudowanie skutecznych i kompetentnych zespołów. Z tego względu nie wyklucza-ją rekrutacji ze swoich planów na rok 2023, jak również nie wy-kazują chęci przeprowadzania zwolnień.

– Chociaż wskutek niesprzy-jającej sytuacji gospodarczej i geopolitycznej część firm zde-cydowanie ostrożniej będzie

podejmować decyzje o urucho-mieniu rekrutacji, to zapotrze-bowanie na wysoko wykwalifiko-wanych specjalistów pozostanie wysokie. Rok 2023 nie przyniesie zatem załamania na rynku pra-cy specjalistów i menedżerów, lecz raczej wyrównanie sił pra-codawców i pracowników. Rynek kandydata nadal będzie faktem w niektórych obszarach specja-lizacyjnych, natomiast walka o talent nie będzie równie inten-sywna, co w minionych miesią-

cach – prognozuje Alex Shte-ingardt, dyrektor zarządzający Hays Poland.

Plany rekrutacyjne

Niemal co trzecia firma biorąca udział w badaniu Hays Poland, jako przeszkodę w osiągnięciu swoich strategicznych celów wskazała niedobór talentów. Należy zatem oczekiwać, że lu-ka kompetencyjna nadal będzie doskwierać pracodawcom po-szukującym wysoko wykwalifi-

kowanych ekspertów z cenny-mi umiejętnościami. W 2023 bę-dziemy obserwować kontynua-cję rynku kompetencji, chociaż w kluczowych specjalizacjach to pracownicy nadal będą cie-szyć się silniejszą pozycją ne-gocjacyjną.

W nadchodzącym czasie re-krutacje planuje prowadzić aż 87 proc. organizacji, co stanowi wynik o 8 pkt proc. niższy niż przed rokiem. Jednocześnie 72 proc. z nich oczekuje trudno-

Źródło: Raport płacowy 2023, Hays Poland

3

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #1 [75]  luty-marzec 2023

REKLAMA

ści z pozyskiwaniem pracowni-ków. Co ciekawe, jako główny powód rekrutacji najczęściej wskazywany jest rozwój biz-nesu i konieczność pozyskania nowych umiejętności (53 proc.). Konieczność znalezienia zastęp-stwa dla odchodzących pracow-ników uplasowała się na drugim miejscu.

Firmy na szeroką skalę będą rekrutować ekspertów w dziedzinie IT i nowych tech-nologii, sprzedaży, produkcji i inżynierii, finansów i księgo-wości oraz logistyki. Organi-zacje będą również kontynuo-wać trend wzmacniania swoich struktur menedżerskich, po-szukując skutecznych liderów z wysoko rozwiniętymi kom-petencjami miękkimi. O tym, jak kluczowe dla firm są obec-nie zdolności menedżerskie, świadczą wyniki badania Hays. Kompetencje kierownicze zo-stały zidentyfikowane zarówno jako najbardziej potrzebne, jak i najtrudniejsze do pozyskania.

Kolejny rok podwyżek?

Pomimo podwyżek w roku 2022, które uzyskało 62 proc. specjali-stów i menedżerów, spada ogól-na satysfakcja z otrzymywane-go wynagrodzenia. Wynika to między innymi z faktu, że pod-wyżki rzędu 5-15 proc. nie re-kompensują pracownikom utra-

conej w wyniku wysokiej inflacji siły nabywczej. Tymczasem aż 51 proc. pracodawców w minio-nym roku przyznało podwyżki nie wyższe niż 10 proc.

Pracodawcy są świadomi, że w realiach dwucyfrowej inflacji, aby pozyskać i zatrzymać pra-cowników, niezbędne będą ko-lejne zmiany siatki płac. Wzrost wynagrodzeń w planach na rok 2023 uwzględniło aż 81 proc. firm. Jednak z uwagi na ogra-niczenia budżetowe, podwyż-ki nie będą równie wysokie, co w roku 2022. Część firm zapew-ne będzie podnosić stawki wy-łącznie kluczowym pracowni-kom lub niezwykle trudnym do pozyskania kandydatom.

– Presja płacowa jest wyso-ka i wielu specjalistów oczeku-je, że w nadchodzących miesią-

cach otrzyma podwyżkę. Jednak w tym roku z odpowiedzi respon-dentów można wyczytać więk-szą niepewność względem tego, jak zmienią się ich zarobki w roku 2023. Pracownicy często są nieza-dowoleni z otrzymywanego wy-nagrodzenia, natomiast mają świadomość, że wzrost cen do-tyka również firm. Biorą zatem pod uwagę scenariusz, w którym pracodawcy mogą nie być skłon-ni odpowiadać na oczekiwania finansowe lub spełniać je w ogra-niczonym zakresie – wyjaśnia Ag-nieszka Pietrasik, dyrektor wy-konawcza z Hays Poland.

Stabilność zatrudnienia

kluczowa przy zmianie pracy

Zaledwie 52 proc. profesjona-listów deklaruje satysfakcję ze swojej obecnej pracy. Nie dziwi

zatem fakt, że co piąty specjali-sta i menedżer deklaruje plan zmiany miejsca zatrudnienia w 2023 roku. Warunkiem – obok atrakcyjnego wynagrodzenia – będzie zaoferowanie przez nowego pracodawcę poczucia bezpieczeństwa.

W aktualnym otoczeniu ma-kroekonomicznym, dla kandy-datów zmiana pracy niesie za sobą większe ryzyko. Na udział w rekrutacjach oraz przyję-cie oferty będą decydować się z większą ostrożnością, uważ-nie analizując, czy nowa firma zaoferuje im stabilne zatrudnie-nie. Taka postawa dodatkowo utrudni pracodawcom rekru-tacje. Potwierdzają to wyniki badania Hays – w roku 2023 aż 72 proc. firm spodziewa się wy-zwań w pozyskiwaniu pracow-

ników. Stanowi to wynik niższy od ubiegłorocznego o zaledwie 2 pkt. proc.

Postawienie prognoz na cały rok 2023 jest wyjątkowo trudne, z uwagi na fakt, jak wie-le czynników dynamicznie się zmienia. Zarówno po stronie pracodawców, jak i pracowni-ków można dostrzec większą ostrożność oraz oczekiwanie na rozwój sytuacji. Ustalenie, w jakim kierunku będzie podą-żać rynek pracy okaże się moż-liwe najprawdopodobniej po pierwszym kwartale roku. Wte-dy też będzie można stwierdzić, czy rzeczywiście mamy do czy-nienia ze spowolnieniem, sta-bilizacją czy może z odbiciem na rynku, przypominającym to zaobserwowane po pandemii.

Źródło: Raport płacowy 2023, Hays Poland

Źródło: Raport płacowy 2023, Hays Poland

Raportpłacowy Hays

zawiera zestawienia po-ziomów wynagrodzeń oferowanych specjali-stom i menedżerom na ponad 450 stanowiskach. Uzupełniliśmy je komen-tarzami ekspertów oraz wynikami badania na temat rynku pracy, które zostało przeprowadzone na koniec 2022 r. W ra-porcie uwzględniona jest perspektywa firm – blisko 2 700 organizacji działają-cych w Polsce – oraz per-spektywę pracowników i kandydatów – niemal 3 500 osób. Raport jest do-stępny na: https://www.hays.pl/raport-placowy.

4

#1 [75]  luty-marzec 2023 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

REKLAMA

Milczenie jest jednym z kilkuna-stu typów komunikacji niewer-balnej, o której pisałem w ze-szłym roku w „Pełnej Kulturce”. Często umieszcza się ją obok ko-munikatów parajęzykowych, ta-kich jak intonacja, akcentowane części wypowiedzi lub wykrzyk-niki (np. fuj!, ojoj!). Milczenie po-trafi zaprzątać głowę i czasem zmusza do snucia domysłów. Cisza niczym czarna dziura po-chłonęła już mnóstwo niewypo-wiedzianych słów, przemilcza-nych komentarzy i uwag trzy-manych za zębami.

Gdy nie wiemy

Do przemilczenia uciekamy, gdy nie wiemy jaki komunikat byłby

właściwy w zaistniałej sytuacji. Kiedy po fakcie przypomni mi się, że ktoś znajomy miał urodzi-ny, zaczynam zastanawiać się, czy wypada teraz pisać, a mo-że tym razem jeszcze trochę odczekać i jak gdyby nigdy nic zagaić o czymś innym. Czy gdy nie podziękuję kasjerce w skle-pie, domyśli się, że odebrałem jej podejście jako opryskliwe? Czy kiedy nie wypełnię kolej-nej ankiety w pracy, będzie to czytelny manifest, że nie widzę sensu ich stosowania?

Odpuść sobie! To wydaje się najłatwiejsze dla odpuszczają-cych, pozwala uniknąć niewy-godnej lub zbędnej konfron-tacji. Weź się domyśl! Z punktu

widzenia osoby mającej odczy-tać milczenie, sprawa zaczyna się komplikować na kilku po-ziomach.

Jak odczytać milczenie?

Jeśli milczenie było wystarcza-jąco dobitnie zaserwowane i nie zagłuszył go hałas, zostajemy z pytaniem, czy zostało ono prawidłowo odczytane – zgod-nie z zamiarami. Niezaprzeczal-nie umiejętność odczytywania komunikatów niewerbalnych (w tym ciszy) mieści się w kom-petencjach komunikacji mię-dzykulturowej.

Cisza w kulturze Japonii ma często odmienne znacze-nie niż w kulturze amerykań-

skiej. W kulturze USA i Kanady jedna sekunda ciszy wystarcza, aby rozmówca lub rozmówczyni poczuli pretekst do zabrania gło-su. Milczenie przez dłużej niż trzy sekundy może już stworzyć po-czucie dyskomfortu, gdyż ozna-cza obojętność, brak zaangażo-wania lub niewiedzę. Natomiast w Japonii odrobinę dłuższa cisza komunikuje, że odbiorca właśnie przetwarza usłyszaną informa-cję i konstruuje wyczerpującą odpowiedź. Zatem w dyskusji z mieszkańcami kraju kwitnącej wiśni trzeba wziąć na wstrzy-manie i odwzajemnić szacunek, pozwalając na dłuższe pauzy. Milczenie może więc oznaczać aktywne słuchanie – jak powie-

dział Sokrates, „Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili”.

Nieoczywiste versus bezpośrednie

Można założyć, że przedstawi-ciele krajów wysokokonteksto-wych (Japonia, kraje Arabskie) skłonni będą przemycać nie-oczywiste znaczenie w ciszy. Kraje niskokontekstowe (takie jak USA, Skandynawia) częś-ciej walą prosto z mostu i uni-kają częstego stosowania ciszy w konwersacji. Wskaźnik kon-tekstowości można znaleźć w artykułach na stronie rese-archgate.net. Według badania

z lat 1999-2001, Polska mieści się między wysokim a niskim kon-tekstem.

Cisza zamyka dialog

Istotną kwestią w stosowaniu i odbieraniu milczenia jest też to, że cisza często zamyka dialog i pozbawia możliwości zweryfi-kowania, czy została prawidłowo odczytana. Po ostentacyjnym trzaśnięciu drzwiami nie zawra-camy, z ciekawością wychylając głowę i podpatrując, czy oby na pewno wszystkim szczęki opad-ły po odegranej właśnie dramie. Nie wyobrażam sobie też wró-cić do wspomnianej kasjerki, sta-nąć z założonymi rękami i spy-tać: „Przed chwilą wyszedłem ze sklepu z fochem, proszę powie-dzieć, czy dało to Pani do wiwa-tu?”. Jakież byłoby to infantyl-ne. Milczenie to wielokropek, to znak, w którym trzeba aż trzech kropek, żeby zamknąć myśl.

Zaobserwowałem ostatnio, że poziom tolerancji ciszy na on-linowych spotkaniach wzrósł, kiedy to większość spotkań od-bywa się zdalnie i wszystkim wciąż zdarza się zapomnieć „od-mutować” podczas, gdy reszta cierpliwie czeka na odzew. Zgo-dzicie się? Halo, jesteście tam?

Konrad Krzysztofik

PEŁNA KULTURKA

Ugryź się

W JĘZYK!

W tym numerze omówię kilka zastosowań ciszy jako ko-munikatu w interakcjach międzyludzkich i międzykulturo-wych. Milczenie często bywa łatwiejsze niż jego odczyta-nie. Co więcej, łatwiej czasem coś przemilczeć niż wspinać się na szczyty elokwencji i asertywności.

5

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #1 [75]  luty-marzec 2023

6

#1 [75]  luty-marzec 2023 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

REKLAMA

Ewa Korsak: Miło mi rozma-wiać z kolegą po fachu!

Mateusz Zaród: A tak, byłem dziennikarzem w nieistniejącym już dziś ogólnopolskim dzienni-ku. To była moja pierwsza praca i bardzo dużo mnie nauczyła.

Jak to się stało, że trafiłeś do warszawskiej redakcji?

Byłem dwudziestoletnim chło-pakiem z Sosnowca, w Warsza-wie mieszkała moja rodzina i postanowiłem się przeprowa-dzić. A jak już tu mieszkałem, to zacząłem się rozglądać za pracą. Poszedłem do redakcji gazety i powiedziałem, że chciałbym tam pracować. Zgodzili się na staż. Oczywiście nikt mi nie pła-cił za pracę, ale to ile doświad-czenia zdobyłem jest warte każ-dych pieniędzy. To była nauka samodzielności, obowiązko-wości, odwagi, dotrzymywania słowa.

Pamiętam takiego chłopa-ka, który też przyszedł na staż. Szefowa dała mu jakiś temat i by go zrobić miał pojechać chyba na Bielany. Przez kilka godzin nie było z nim kontaktu, nie dawał znać co z tematem, nic. W końcu odebrał telefon z re-dakcji i oznajmił, że z tematu nici bo on… nie wie, jak tam doje-chać. Szybko zakończono z nim współpracę. Opowiadam tę hi-

storię, bo dla mnie to było nie do pomyślenia. Ja dawałem z siebie wszystko, żeby zrobić materiał. Gdybym nie był w stanie niczym dojechać, to po prostu bym tam pobiegł.

Co się stało, że nie jesteś już dziś w branży?

Po kilku miesiącach gazeta zmieniła właściciela, zlikwido-wano mój dział, a ja zatęskni-łem za Śląskiem. Stwierdziłem, że w Katowicach moje doświad-czenie z pracy w warszaw-skiej redakcji będzie znaczyło więcej niż w stolicy. Nie pomyli-łem się i szybko dostałem pracę w agencji PR.

Czym się tam zajmowałeś?

Na początku pisałem teksty prasowe, ale szybko zacząłem tworzyć kampanie wizerunko-we dla firm. Byłem w tym na-prawdę niezły. Po pięciu latach dostałem propozycję wejścia do zarządu agencji. Tak też zosta-łem dyrektorem kreatywnym. Niedługo później nadszedł mój potężny kryzys, który sprawił, że odszedłem z firmy. Miałem dość.

Czego? Co Cię męczyło w PR?

Po pierwsze monotonia tej pracy. Wydaje się, że każda kampania jest inna, ale to nie-prawda. Opierają się one na

jednym schemacie. Był też dru-gi powód – tzw. polski klient. Człowiek wiecznie niezadowo-lony, roszczeniowy. Non stop pyta: „dlaczego tak drogo?”. „Polski klient” zawsze wie le-piej. A gdy jego „super” pomysł nie wypali, zawsze zwali winę na ciebie, bo przecież „mogłeś mnie ostrzec!”. Nie możesz ka-zać mu spadać, bo przecież fir-ma musi działać, bez kontrak-tów upadnie, pracę stracą inni ludzie. Praca z takimi osobami była koszmarem.

Ale wiesz co jest najciekaw-sze? Że ten sam facet, kiedy przychodzi do barbera, siada na fotelu, czeka na strzyżenie, jest zupełnie innym człowie-kiem, a ja uwielbiam z nim pra-cować. Magia.

Poczekaj, zanim opowiesz o strzyżeniu, zdradź jeszcze, czy wygarnąłeś wreszcie któ-remuś z „polskich klientów”, że masz dość.

Nie, tak jak wspominałem, nie robi się takich rzeczy w fir-mie, która istnieje, bo ma pewne kontrakty. Moje odejście było spokojne. Nie miałem pojęcia, co chcę robić w życiu. Jedyne co przychodziło mi do głowy to, że w pracy spędza się więcej czasu niż w domu. Dlatego zro-biłem sobie listę miejsc, w któ-

rych lubię być, w których czu-ję się dobrze. Wysoko na liście znalazł się barber. Od zawsze dbałem o swoją brodę, chodzi-łem do jednego z katowickich salonów. I tyle. Postanowiłem otworzyć swój własny salon bar-berski. To był rok 2018.

Miałeś na to jakiś plan? Po-mysł?

Pomysł był taki, że otwieram salon. Natomiast plan rodził się już po tym, gdy odszedłem z agencji. Od początku wiedzia-łem, że nie będę strzygł, chcia-łem kreować markę i atmosferę salonu. I przygotowywałem całą kampanię wprowadzenia firmy na rynek. Wiesz, że już cztery miesiące przed otwarciem pro-wadziliśmy nasze social media? Dzięki temu już pierwszego dnia mieliśmy komplet klien-tów. Moje logo tworzyłem przez kilka tygodni wraz z grafikiem. Wiedziałem, że to nie może być coś z taśmy za kilkaset złotych. Kosztowało mnie kilka tysięcy, ale absolutnie było warto, jest dopracowane w detalach.

W całym twoim biznesie wi-dać, że nic tu nie jest przypad-kowe. Pomysłowa nazwa, wy-strój salonu, to wszystko gra.

Pewnie. Tak ma być. Strze-żenie oddaję moim pracow-nikom, resztą zajmuję się ja. W pierwszym lokalu nawet płyt-ki kładłem sam. I byłem wtedy szczęśliwy, super się czułem umazany tynkiem.

Zatrudniłeś fryzjerów?

Tak, miałem wówczas dwie pra-cownice, jedna z nich miała już swoją bazę klientów. Ściągnę-ła ich do Brzytwy Mać. Krok po kroku stawaliśmy się poważ-ną konkurencją dla innych sa-lonów. Dziś jesteśmy najwięk-szym barber shopem w Kato-wicach. Pięć lat temu zaczyna-liśmy z dwoma stanowiskami, dziś mamy ich siedem.

Mówisz „mamy”, „zaczyna-liśmy”, to znaczy, że masz wspólnika?

Nie, wszystko robiłem sam, ale firmę identyfikuję ze wszystkimi pracownikami. Stąd „my”.

Do tej pory wszystko brzmi jak bułka z masłem.

Nie do końca, bo po drodze mieliśmy pandemię. Byliśmy za-mknięci przez dwa miesiące, ko-rzystaliśmy z oszczędności, żeby wszystko jakoś utrzymać. Ale kiedy można było otworzyć sa-lony, mieliśmy tylu klientów, że szybko wszystko nadrobiliśmy.

Może chciałbyś otworzyć dru-gi salon w Warszawie? Wrócić do stolicy?

O nie. Ja się odnajduję na Ślą-sku, jest mi tu dobrze, nie pędzę, nie stresuję się, jest ok. Co cie-kawe, bardzo lubię Warszawę. Ale to nie jest miasto na moją codzienność. Dziś nie planuję otwierania salonów w Warsza-wie ani w innych miastach Pol-ski. Natomiast robię rozeznanie za granicą – byłem w Oslo, teraz lecę do Londynu. Zobaczymy, jak będzie.

A teraz poradź wszystkim, którzy się wahają. Zostać w korpo? Uciekać? Zakładać własny biznes?

Szukać pomysłów na siebie i planować. Nie radzę niko-mu rzucać wszystkiego i wyjeż-dżać w Bieszczady. Oczywiście, można szukać tam swojej drogi, ale trzeba wiedzieć jak. A jeśli coś w naszym planie nie gra, nie zniechęcać się, szukać rozwią-zań, nie myśleć schematami. Je-śli dziś nie stać cię na otworze-nie biznesu, to zacznij oszczę-dzać. Za trzy lata może uda ci się odłożyć wystarczającą ilość pie-niędzy. Ten czas i tak minie.

Pamiętasz jeszcze swojego pierwszego klienta?

Nie, nie pamiętam, kto był pierwszy. Kiedy myślę o dniu ot-warcia Brzytwy Mać widzę tylko tłum ludzi i mojego tatę, który przyjechał, by mnie wesprzeć. Super wspomnienie. Polecam wszystkim.

Ewa Korsak

UCIEKINIER Z MORDORU

Brzytwa rządzi

na Śląsku

Świetnie zapowiadający się dziennikarz rzuca Warszawę i wyjeżdża na Śląsk. A tam… ot-wiera barber shop. O swoim pomyśle na życie z dala od stolicy opowiada Mateusz Zaród, właściciel Brzytwy Mać.

7

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #1 [75]  luty-marzec 2023

KORPOSKOP

TWÓJ MARZEC

BARAN

Baranowi przy określaniu celu na najbliższy rok przy-świecać będzie święta idea: jak robić, żeby się nie narobić, a coś tam za-robić. Komputer już daw-no tak sobie ustawił, by sie-dzieć frontem do szefowej, uśmiechać się do niej obłudnie, prawą rączką jej machać, a lewą lajko-wać filmiki.

BYK

Byk był pewien, że już go nic w życiu nie zaskoczy, po tym jak jeden kole-ga w pracy ufarbował sobie włosy. A tu oka-że się tej wiosny, że jego partner(ka) awansuje na szefa działu, co odbije się nie tylko na relacjach zawodo-wych, ale przede wszystkim w łóżku. Nie oszukujmy się, Byk nigdy nie był specjalistą w tej dziedzinie, ale to, co się teraz zacznie, to będzie dramat.

BLIŹNIĘTA

Bliźnięta jak zwykle popeł-nią niezliczoną ilość błę-dów, wszystko, czego się dotkną, spaprają, upub-licznią maile z poufnymi danymi, wypowiedzenie wyślą do kluczowych klien-tów, a na koniec wyjedzą ko-muś lunch z lodówki. Oczywiście powiedzą, że to nie ich wina.

RAK

Rak postanowi na wiosnę zmienić wizerunek, zatem całą premię przeznaczy na zakupy. Niestety, da so-bie wcisnąć ubrania, któ-rych nie założyłby nawet manekin. Wystrojony jak skrzyżowanie wujka Zdziśka z Bobem Dylanem pomaszeru-je do barbera, by ten jego wyliniałą bro-dę ostrzygł na Rumcajsa. Skutek będzie opłakany. Kobieta Rak zrobi sobie trwałą.

LEW

Kobieta spod znaku Lwa jak zwykle objadać się będzie wiosną pącz-kami, obiecując sobie zmianę nawyków ży-wieniowych jeszcze przed końcem kariery. Lew męż-czyzna, znany też na open-spejsie jako sprawca wielu ciąż (jako mąż i nie mąż) pożyczy od starszego syna pod-ręcznik do życia w rodzinie i zacznie go uważnie studiować pod biurkiem.

PANNA

Panna postanowi za otrzy-maną w tym roku pod-wyżkę kupić sobie waci-ki. Niestety, nie mamy dla Panny dobrych wieści. Koniunkcja Słońca z Sa-turnem wpłynęła na świa-towy rynek handlu bawełną, nawet tą syntetyczną. Efekt jest taki, że Pannę w tym roku nie stać będzie na demakijaż, o makijażu nie wspominając.

WAGA

Wiosna oznacza dla Wagi zmianę stanowiska. Nie bę-dzie to może jakiś spekta-kularny sukces, ale przynaj-mniej popatrzy sobie Waga na openspejs z innej per-spektywy. No i bliżej będzie miała do kibelka, a już myśla-ła, że nic dobrego jej w życiu nie spotka.

SKORPION

Odkąd Skorpion awanso-wał i nawiązał romans, je-go zachowanie stało się nie do zniesienia. Kiedyś skromny, koleżeński, do ra-ny przyłóż, teraz tylko się puszy i strzela fochy. Już nie wpada jak kiedyś do kumpli na pół litra, by pogadać o starych dobrych czasach, gdy w pracy korzystało się z DOSa i grało w Sapera. Teraz nawet kawy się nie napije, bo twierdzi, że niezdrowa.

STRZELEC

Strzelec postanowi na wiosnę wdrożyć w życie plan oszczędnościowy. Za-miast dojeżdżać do pracy tramwajem, będzie za nim biegł, co pozwoli mu za-oszczędzić na miesięcznym bilecie. Zamiast kupować ka-wę zacznie wypijać cudze zlewki i odważy się w końcu wynosić z pracy pa-pier do xero oraz… toaletowy.

KOZIOROŻEC

Koziorożec po ostatniej podwyżce i premii rocznej znów nie będzie wiedział, co robić z pieniędzmi. Nakupuje sobie różnych głupot, zarezerwuje kilka pobytów w luksusowych kurortach, wymieni wycieraczki ze złotych na platynowe, w końcu zacznie rozdawać banknoty przypadkowym przechodniom. Na nic się jednak zdadzą jego wysiłki, by trochę mniej obrzydliwie być bogatym, bo kasy i tak będzie miał jak lodu.

WODNIK

Po przerwie pandemicznej Wodnik zrobi wiele, by od-nowić romans z Panem Kanapką. Nie będzie to łatwe zadanie, bowiem Pan Kanapka niejedno biuro obskakuje ze swoimi smakołykami i już nie jest taki łasy na komplementy. Owszem, był czas, gdy myślał poważnie o związku z Wodnikiem, ale ten zbyt długo zwlekał z deklaracjami i teraz musi się obejść smakiem.

RYBY

Ryby ze zgrozą odkryją, że jako jedyne w dziale nie mają tatuażu. Poczują się jak wyrzutek, ale nikomu o tym nie powiedzą, bo duma im na to nie pozwo-li. Może tylko zgłoszą skar-gę do działu HR, podłożą komuś świnkę, kogoś obgadają albo kupią czekoladę i zjedzą same.

Wróżka z Mordoru

8

#1 [75]  luty-marzec 2023 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

Jak mawiają twórcy roz-szerzonej rzeczywistości „ludzie dzielą się na tych, którzy korzystają z rozsze-rzonej rzeczywistości i na tych, którzy będą z niej ko-rzystać”. Czy warto więc iść o krok dalej i stwierdzić, że firmy dzielą się na te, które wykorzystują AR do podnie-sienia sprzedaży i na te, któ-re będą wykorzystywały?

Trzy trendy

Firma Mintel, interpretując trendy konsumenckie, wy-szczególniła trzy obowiązujące w najbliższym czasie.

Pierwszy z trendów to „in control”. Konsumenci obecnie chcą mieć maksymalny wpływ na decyzje zakupowe, ale też na markę, z którą wchodzą w integrację. Niepewna sytua-cja globalna wymusza na przed-siębiorstwach budowanie po-czucia zaufania do firmy i tego co oferuje.

Kolejny trend to promowa-nie przez markę wartości i spój-ne z nimi działania, tzw. „mar-keting wartościowy”. Obecnie ludzie są coraz bardziej wraż-liwi oraz świadomi tematów społecznych i ekologicznych. Użytkownicy/klienci chcą mieć poczucie, że firma nie służy wy-łącznie zarabianiu pieniędzy. Marka powinna zmieniać świat na lepsze, czy to przez działa-nia związane z ochroną środo-wiska, praw mniejszości czy ak-tywizację osób wykluczonych społecznie.

Kolejny i najważniejszy trend to „enjoyment everywhere”. Poszukiwanie radości i zaba-wy, stało się niezwykle ważne dla konsumentów, którzy na co dzień muszą mierzyć się z kon-sekwencjami światowych kry-zysów. Modne stają się mar-ki stawiające na innowacyjne, wykorzystujące przyjemne dla użytkownika rozwiązania po-wiązane z zabawą. Przedsię-biorstwo powinno nastawić się na pozytywną komunikację, emocje, przeżycia i doświad-

czenia. Tu z pomocą przycho-dzi rozszerzona rzeczywistość (AR), która z roku na rok zyskuje na popularności, a jej elemen-ty od kilku lat wykorzystują tak wielkie platformy jak Instagram, Facebook czy Google.

Dla kogo AR

Rozszerzona rzeczywistość to grafiki 2D lub 3D, nałożone na ekran pokazujący podgląd z ka-mery telefonu w czasie rzeczy-wistym. Mogą być one połą-czone z animacjami i efektami dźwiękowymi. Dzisiejsze pro-gramy graficzne dają możliwość stworzenia naprawdę realistycz-nych projektów, ze zmianą ko-lorów oraz cieni w zależności od natężenia i padania światła.

Rozwiązanie to wykorzystuje między innymi wyszukiwarka Google. Już podczas konferencji Google I/O w 2019 ogłoszono, że platforma wprowadza innowa-cje w postaci efektów AR. Obec-nie po wpisaniu w wyszukiwar-kę wersji mobilnej hasła np. „panda wielka”, Google poza ty-siącami proponowanych stron, zdjęć i grafik wyświetla także materiał w rozszerzonej rzeczy-wistości – „zobacz pandę wielką w 3D”. Wystarczy kliknąć w ten komunikat i nakierować aparat telefonu w przestrzeń, a w ciągu kilku sekund w kuchni czy salo-nie pojawi się panda wielka, za-jadająca pędy bambusa.

Google w ostatnim czasie postawiło wyraźnie na Custo-mer Experience połączony z ele-mentami edukacyjnymi i za-bawą, co wydaje się strzałem w dziesiątkę.

Kolejnym hitem są efekty AR wykorzystywane przez użyt-kowników takich platform jak Snapchat, TikTok, Instargram czy Facebook. W 2019 roku Fa-cebook oraz Instagram urucho-miły darmowe oprogramowa-nie Spark AR Studio. Narzędzie to umożliwia tworzenie od pod-staw gier AR, animacji twarzy, produktów 3D i opakowań im-mersyjnych.

Co ci da AR

Kiedy klient angażuje się w po-znawanie marki i produktu przed zakupem, jego zmysły zaczyna-ją się wyostrzać. Koncentruje się na marce i produkcie, nic go nie rozprasza. Być może dlate-go firmy i celebryci potrafią wy-dać spore sumy na dedykowane efekty AR przypisane do ich kont w mediach społecznościowych. Dzięki tym rozwiązaniom, użyt-kownicy poświęcają na wizytę w danym profilu znacznie wię-cej czasu. Czas ten pozytywnie wpływa na zasięgi konta i utrwa-lenie świadomości marki. I efekty te stają się alternatywą dla dro-gich reklam w serwisie.

Facebook jako pierwszy uru-chomił płatne reklamy z efektami AR. Firma może zaplanować re-klamę z modelem w rozszerzo-nej rzeczywistości. Po kliknięciu

w post, model zostanie automa-tycznie wstawiony w wybraną przestrzeń. Istnieje także moż-liwość dodania przycisk CTA np. „skontaktuj się z nami”. War-to rozważyć wykorzystanie tego narzędzia w kampaniach rekla-mowych, chociażby dlatego że portal gromadzi obecnie ponad miliard użytkowników.

Reklamy AR dają niesamo-wite możliwości sprzedażowe i rzeczywistą korzyść odbior-com. Klient przed zakupem no-wego mebla ma szansę wsta-wić go w swoim mieszkaniu w proporcji 1:1, sprawdzić czy odpowiada mu tekstura i ko-lorystyka. Nie musi jechać do salonu meblowego, robić po-

miarów, zastanawiać się nad transportem. Decyzje podej-muje świadomie w zaciszu swo-jego domu. Takie rozwiązanie niesie za sobą korzyść również dla sprzedawców. Minimalizu-je bowiem ryzyko kosztownych zwrotów, u klienta wzrasta za-dowolenie z procesu zakupo-wego, a korzystanie przez firmę z efektów AR buduje jej prestiż w świadomości konsumenta.

AR: kto i jak?

Kilka wielkich marek wykorzysta-ło rozszerzoną rzeczywistość do wzrostu sprzedaży w sektorze B2B i B2C. Są to między innymi:

Pepsi, która nałożyła efekty AR na pozornie przeszklony przystanek autobusowy. Po-dróżujący oczekujący na au-tobus zmierzyli się ze spada-jącymi kometami, mackami wychodzącymi z chodnika czy tygrysami biegającymi po ulicy.

Sephora, stworzyła aplika-cję, w której użytkownicy przy pomocy filtra mogą wirtualnie nałożyć na twarz około 3 tys. kolorów i odcie-ni szminki.

Hyundai dla użytkowników swoich samochodów, stwo-rzył aplikację ułatwiającą ich konserwację i pielęgnację.

Rimmel dzięki dedykowanej aplikacji umożliwia zeskano-wanie makijażu innej oso-by i nałożenie go na swoją twarz.

Ikea daje możliwość wirtu-alnego wstawienia w prze-strzeń swoich mebli i ele-mentów wyposażenia.

Rozszerzona rzeczywistość jest bardzo praktycznym rozwiąza-niem. Dlatego też zaczyna poja-wiać w przemyśle. Polska firma Labora Energy, produkująca pe-leciarki (maszyny przetwarza-jące trociny w pelet), korzysta z modeli AR maszyn, aby stolar-nie i tartaki mogły weryfikować ich rozmiary. Drzwi Cal wyko-rzystują modele drzwi w roz-szerzonej rzeczywistości, Iniron modele schodów i balustrad, a firma Meron modele wind. Rozwiązanie to będzie również pomocne przy wyposażaniu fa-bryk czy hal magazynowych.

AR: zrób to sam!

Prekursorem rozszerzonej rze-czywistości w Polsce jest firma See My Model. Stworzyła ona platformę umożliwiającą dosto-sowanie własnych modeli pro-duktów do AR oraz podglądu 360 stopni. Cały proces zajmuje kilka minut i wspiera najpopular-niejsze formaty plików 3D. Do-datkowo po przekonwertowaniu modelu, generuje się QR Code oraz link. Potem wystarczy klik-nąć w link lub zeskanować kod QR i nakierować aparat telefonu

w wybraną przestrzeń. Serwis oferuje także inne funkcjonalno-ści dla swoich użytkowników, jak personalizacja okna podglądu 360 stopni, glokalizacja odbior-ców czy statystyki pozwalające określić zainteresowanie ofero-wanymi produktami.

See My Model tworzy rów-nież modele 3D produktów na życzenie klienta.

Dodatkowo firmy posiada-jące produkty w różnych wer-sjach mogą skorzystać z kon-figuratora online, gdzie klient może w określonym zakresie zmieniać rozmiar produktu, ko-lor czy teksturę.

Wśród klientów See My Mo-del są firmy z branży meblar-skiej, budowlanej, wyposażenia wnętrz, a także przemysłu. Jak więc widać, rozszerzona rzeczy-wistość znajduje zastosowanie w wielu branżach.

Co z tym zrobimy?

I choć stosowanie AR przez mar-ki wygląda bardzo innowacyj-nie, to nie wymaga skompliko-wanych rozwiązań, a często na-wet instalowania dodatkowych aplikacji. Wystarczy dostęp do Internetu i w miarę nowy smart-fon. Rozszerzoną rzeczywistość można podsumować jako in-nowacyjne rozwiązanie, które angażuje użytkownika, uczy przez zabawę, pozwala naby-wać rzeczy w sposób świadomy oraz utrwala wizerunek marki w oczach konsumenta.

AR to przyszłość, warto jed-nak pamiętać że jest obecnie na etapie, na którym można jesz-cze zaplanować strategię działa-nia z tym rozwiązaniem, wybrać najlepsze elementy i wdrożyć proces wśród personelu oraz oswoić z nim klientów. Jeśli przegapimy kluczowy moment, możemy zostać daleko w tyle za konkurencją.

Artykuł powstał przy współpracy z firmą See My Model

ROZSZERZONA RZECZYWISTOŚĆ:

TERAZ JESTten moment

9

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #1 [75]  luty-marzec 2023

REKLAMA

Według najnowsze-go raportu „Bizneswoman Ro-ku: Przedsiębiorczość Polek a życie rodzinne” (https://suk-cespisanyszminka.pl/wp-con-tent/uploads/2023/01/2022--Raport-Zycie-prywatne-pol-skich-przedsiebiorczyn.pdf) niemal co dwunasta badana po powrocie z urlopu macie-rzyńskiego lub wychowawcze-go planuje rozpocząć własną działalność. Blisko 40 proc. re-spondentek planujących roz-poczęcie działalności na włas-ny rachunek przypuszcza, że ułatwia ona kobietom opiekę nad dziećmi i domem. Wśród badanych przedsiębiorczyń te-go zdania jest niemal 45 proc. Jedynie 13,2 proc. badanych posiadających firmę deklaru-je, że prowadzenie własnego biznesu nie ma wpływu na życie rodzinne, podczas gdy w ubiegłym roku tego zdania była aż co piąta ankietowana. Blisko co trzecia przedsiębior-czyni uważa, że prowadzenie własnej firmy utrudnia życie ro-dzinne.

Badanie przeprowadzono z okazji 14. edycji Bizneswoman Roku, najstarszego i najwięk-szego w Polsce konkursu dla przedsiębiorczych kobiet.

Te przedsiębiorczynie, któ-re prowadzenie własnej firmy postrzegają jako ułatwienie ży-cia rodzinnego, wskazują jako zaletę m.in. elastyczne godzi-ny pracy. Jednocześnie jednak 31,2 proc. badanych postrzega taką działalność jako utrud-nienie. Co ciekawe, w zeszło-rocznej edycji badania tylko co trzecia respondentka uważała, że prowadzenie własnej firmy ułatwia życie rodzinne, a prze-

ciwnego zdania było aż 39 proc. badanych. Tegoroczne wyniki pokazują, że polskie przedsię-biorczynie coraz częściej są zda-nia, że prowadzenie swojego biznesu nie wpływa negatyw-nie na relacje z bliskimi.

Spośród kobiet, które nie prowadzą własnej działalno-ści, ale chciałyby to robić, tylko 8,5 proc. sądzi, że zarządzanie własnym biznesem nie wpływa na życie rodzinne. Zdaniem bli-sko 40 proc. z nich jest to ułat-wienie. Przeciwnego zdania jest niemal co trzecia respondentka.

Zmienić pracę

Wyniki badania wskazują, że co trzecia Polka po urlopie macie-rzyńskim lub wychowawczym zamierza po jego zakończeniu wrócić do aktywności zawodo-wej, jednak chce zmienić pra-codawcę lub branżę, w której dotychczas pracowała. Po-nad 1/5 respondentek planu-je powrót do pracy w dotych-czasowym wymiarze godzin, a 11,3 proc. – w ograniczonym.

Gotowość do wznowienia ak-tywności zawodowej, gdy dziecko będzie starsze dekla-ruje 17 proc. badanych. Włas-ną działalność zamierza rozpo-cząć 8,5 proc. ankietowanych kobiet.

Aż 86 proc. badanych przyznaje, że ich partner nie korzystał i nie zamierza ko-rzystać z urlopu rodziciel-skiego. Uczestniczki badania w 39 proc. nie widzą takiej potrzeby, taki sam odsetek deklaruje, że nie istnieje taka możliwość ze względu na for-mę zatrudnienia partnera. Co szósta respondentka twierdzi, że wynika to ze względów fi-nansowych.

Praca zdalna dobrze oceniana

Z badania wynika, że 44,8 proc. polskich przedsiębiorczyń rów-no dzieli obowiązki domowe oraz rodzinne ze swoim part-nerem. Jednocześnie jednak ponad ¼ przyznaje, że w ich związku taki równy podział nie występuje.

Większość badanych (60 proc.) uważa, że tryb zdalny lub hybrydowy ułatwia kobie-tom pracę, m.in. ze względu na możliwość łączenia jej z opieką nad dzieckiem. Jednak wśród ankietowanych, które prowa-dzą firmę, tego zdania była je-dynie co druga badana. Blisko co piąta respondentka (18,8 proc.) uważa, że praca zdalna ma ne-gatywny wpływ na pracę ko-biet. Tak samo odpowiadało 23,6 proc. przedsiębiorczyń.

Więcej na: www.sukcespi-sanyszminka.pl i www.biznes-womanroku.pl.

Przyszłość

po macierzyńskim

Co trzecia Polka po urlopie macierzyńskim lub wychowawczym planuje zmienić pracę.

10

#1 [75]  luty-marzec 2023 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

We wcześniejszych artykułach z cyklu „Facet na kozetce” pisa-łem o tym, że facetom często łatwiej jest radzić sobie z wy-zwaniami samemu niż odsło-nić się w potrzebami i poprosić o wsparcie, pomoc czy nawet samą obecność, możliwość by-cia wysłuchanym, czyli niż być z kimś blisko. Teraz postaram się wyjaśnić co może powodo-wać lęk przed bliskością wśród mężczyzn, którzy w bliskich re-lacjach budują dystans i trudno jest im tworzyć trwałe, głębokie, intymne związki i przyjaźnie.

Lęk przed bliskością

Bliski związek zdejmuje wszyst-kie pozory i hipokryzję, czy-li rozbieżność pomiędzy tym, co deklarujemy i uważamy na własny temat, a tym, jak się zachowujemy i co potrafi-my wnieść pozytywnego do związku. Bliskość, szczególnie bliskość emocjonalna, wyma-ga rezygnacji z masek i pozo-rów, co powoduje znowu lęk przed odrzuceniem i skompro-mitowaniem się. Stąd mężczyź-ni często rezygnują ze starań, wchodzenia w bliskie relacje albo jest to obarczone dużym trudem, wynikającym właśnie z obawy przed zranieniem. Po-mimo ogromnego pragnienia, lęk potrafi być tak silny, że facet będzie wolał wycofać się lub trzymać dystans niż przełamać wzorce i zaryzykować.

Jak mężczyźni rozumieją bliskość?

Stereotypowo mężczyźni rozu-mieją bliskość na różne sposo-by. Może to być seks, przeby-wanie z partnerką w jednym pomieszczeniu, wypicie z kimś potężnej ilości alkoholu i „wyle-wanie łez” pod jego wpływem, klepnięcie po ramieniu, ale też bycie w związku, niekoniecznie opartym na otwartości, zaufa-niu czy odsłonięciu się, czyli ta-

kie „niby” bycie, tylko w części, z którą facet czuje się względ-nie bezpieczny.

Po drugiej stronie bieguna mamy zlanie, zależność emo-cjonalną, czyli wszystko to czego był nadmiar lub deficyt w dzieciństwie, głównie w re-lacji z matką, przy nieobecnym ojcu lub innym ważnym męż-czyźnie, który pokazałby, że by-cie z kimś blisko niekoniecznie łączy się z byciem wchłoniętym przez kobietę, ale może dawać w życiu satysfakcję i poczucie względnego szczęścia. Bliskość jest czymś bardziej intymnym niż seks, który bez bliskości emocjonalnej między partne-rami pozostaje stosunkiem sek-sualnym, rozładowaniem na-pięcia, zaspokojeniem się.

Akceptacja siebieto podstawa bliskościw relacjach

Żeby zbudować bliskość w rela-cji, mężczyzna potrzebuje zbu-dować bliskość z samym sobą, poznać to co jest w nim wraż-liwe, trudne, czego obawia się

doświadczać i przeżywać, ale też to z czym czuje się pewnie i ma gotowość oraz odwagę odsłonić przed innymi. Im bar-dziej facet jest gotowy akcepto-wać siebie, wraz ze swoimi sła-bościami, tym bardziej będzie gotowy nawiązać bliską relację.

Akceptacja pomaga radzić sobie z lękiem przed bliskością, którego źródła często opiera-ją się na wczesnych wzorcach i doświadczeniach nawiązywa-nia relacji (tak, głównie relacje z rodzicami i innymi ważnymi dla nas w dzieciństwie ludźmi). Trudno jest jednak o akcepta-cję, jeśli w dzieciństwie młody chłopiec doświadcza przemo-cy psychicznej czy fizycznej, zaniedbania emocjonalnego i strat wynikających z różnych traumatycznych przeżyć. Lub też z drugiej strony nadmiernej uwagi, nadopiekuńczości, bra-ku granic lub zbyt sztywnych granic. Jeżeli rodzice, opiekuno-wie lub inni bliscy ludzie w oto-czeniu nie potrafili pomieścić stanów emocjonalnych dziecka, to w późniejszych etapach życia

odsłonięcie się z trudnościami, emocjami lub uczuciami bez-radności lub bezsilności, a tego bliskość potrzebuje.

Wszystkie wcześniejsze do-świadczenia kształtują to co jako ludzie myślimy o sobie, co myślimy o innych, jakie mamy przekonania o świecie. Jeżeli nasze wcześniejsze doświad-czenia pokazują nam, że bliscy opuszczają albo ranią, to wów-czas tworzy się w nas przeko-nanie, że jeśli się z kimś zwią-żemy, to i tak ten związek się skończy, a my zostaniemy po-nownie zranieni. To powoduje lęk przy jednoczesnym głębo-kim (często ukrytym, nieświa-domym), pierwotnym pragnie-niu, żeby być z kimś blisko, być odsłoniętym i akceptowanym, z tym wszystkim co w nas jest, aby być kochanym kompletnie, w całości.

Czym się przejawialęk przed bliskościąu mężczyzn?

Niestety nie jest to takie oczy-wiste i dostępne, że facet czuje lęk, więc wykona kilka niezbęd-nych kroków, zadań i wszystko będzie dobrze. To zadaniowe podejście mężczyzn w kwe-stiach emocjonalnych zwykle nie sprawdza się w dłuższej perspektywie. Mężczyźni, któ-rzy będą odczuwać napięcie emocjonalne w relacjach, ra-czej nie zdają sobie sprawy z je-go źródła, dopóki rzeczywiście nie skonfrontują się z tematem, korzystając z psychoterapii lub coachingu. W konsekwencji za-miast zbliżać się do siebie w re-lacjach, stosują różnego rodza-ju mechanizmy obronne, które mają ochronić ich przed poten-cjalną stratą i zranieniem, które mogłyby wynikać ze zbliżenia, uchronić przed odsłonięciem w relacji.

Jednym z takich objawów może być perfekcjonizm, który skutecznie zabiera czas, a wyni-ka z przekonania, że nie zasłu-gujemy na to, żeby być akcep-towanymi i kochanymi takimi, jakimi po prostu jesteśmy, tyl-ko że stale musimy na to pra-cować. Jednak w przeszłości tej akceptacji nie było, więc w tej części pozostaje stałe nienasy-cenie i uczucie bycia niewystar-czająco dobrym. Perfekcjonizm może przybierać formy praco-holizmu, ale też wielu innych czynności wykonywanych kompulsywnie, bez umiaru.

Kolejne objawy to oczywi-ście używki, alkohol, narkotyki, ale też inne uzależnienia beha-wioralne, hazard, pornografia, podobnie jak jedzenie i szereg innych czynności, od których facet może się uzależnić i „sku-tecznie” wytłumić lęk, zreduko-wać napięcie.

Jeśli mężczyzna jako dzie-cko nie doświadczył akcepta-cji rodziców lub opiekunów, trudno będzie mu stawiać gra-nice i komunikować potrzeby w relacjach, a to znowu do-prowadzi do poczucia samot-ności, bycia niezrozumianym w związku i odtwarzania wzor-ca, który już jest znany, czyli do braku możliwości zaopiekowa-nia własnych potrzeb. Dalszy scenariusz bywa niestety taki, że facet nie wytrzymuje i koń-czy związek, żeby uchronić się przed zranieniem lub trwa w związku, zamykając się co-raz bardziej i czekając na nie-uchronny rozpad relacji.

Jak budować akceptację?

Na początek trzeba zacząć roz-poznawać własne stany emo-cjonalne, potrzeby, popędy. Jeśli trudno samemu, to war-to skorzystać ze wsparcia te-rapeuty lub coacha, którzy mogą pomóc takie stany na-zwać i pokazać z nieco innej perspektywy. Kolejny etap to budowanie przekonania, że to co mężczyzna czuje i prze-żywa jest ważne, niezależnie od tego co myślą o tym inni i jakie wysyłają komunikaty. Z tym bywa trudno, jeśli facet w dzieciństwie miał rozwiązy-wać swoje problemy od razu, a nie czuć.

Nowe doświadczenia budu-ją nowe przekonania, zarów-no w stosunku do siebie, jak i w relacjach. Niekoniecznie uda się za pierwszym razem, skoro wzorce budowane są la-tami, ale każdy mężczyzna po-winien mieć szansę i dać sobie taką, żeby poczuć się w relacji szczęśliwszym, akceptowanym i kochanym.

Witek Janowski

FACET NA KOZETCE (6)

BLISKOŚĆ

PO MĘSKU

Co powoduje, że mężczyznom w relacjach tak trudno być blisko? Po co bliskość i dlacze-go tak bardzo jej pragniemy, jednocześnie przeżywając lęk, kiedy już się pojawia?

Witek Janowski

– psychoterapeuta i co-ach biznesowy, trener roz-woju. Współautor projektu ManKind – męskich kręgów we Wrocławiu. Kontakt:www.witekjanowski.pl

Zamiast zbliżać się do siebie w relacjach, mężczyźni stosują różnego rodzaju mechanizmy obronne, które mają ochronić ich przed potencjalną stratą i zranieniem

11

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #1 [75]  luty-marzec 2023

Kawa, kawa, kawa. Ilu ludzi, tyle historii i tyle osobistych relacji między człowiekiem a ziarnem. Sting zamiast małej czarnej woli klasyczną brytyjską herbatę i tosty przypieczone z jednej strony. Suzanne Vega nerwowo dolewa do niej mleka, zerkając ukradkiem zza gazety na mężczyznę swoich marzeń w objęciach innej kobiety, a Rachel Green podobno do tej pory ma problem z zapamiętaniem, który z jej przyja-ciół woli klasyczne latte od decaf cappuccino. A my przedstawiamy wam dzisiaj pewną klimatyczną warszawską palarnię – z Mistrzem Polski w roastingu, z pasją do ziaren i z najlepszą kawą w kraju.

Palarnia kraftowavs koncerny kawowe – 1:0

Na początek jednak kilka słów o tym, dlaczego uznajemy palar-nie kraftowe za bardziej wartoś-ciowe od olbrzymich koncernów kawowych i dlaczego – naszym zdaniem – warto wybierać kawę specialty zamiast zwykłych zia-ren z supermarketu.

Kawa specialty

Kawa specialty to ręcznie zbie-rane i starannie selekcjonowa-ne ziarna poddawane proceso-wi palenia, po to, by uwydatnić ich naturalny smak i aromat. Ka-wa uprawiana jest przez zaufa-nych farmerów z różnych stron świata, którzy niejednokrotnie zbierają owoce własnymi ręko-ma – ta metoda zbioru obfituje nie tylko we wspaniałe ziarna, ale i unikalne pamiątki z podró-ży, jak gwatemalski chrabąszcz czy inny skrzydlaty gość z dale-kiego kraju.

W odróżnieniu od zwykłej kawy z supermarketu, kawa specialty zachowuje swój smak i aromat uwarunkowany klima-tem plantacji, czasem zbioru, metodą obróbki i w końcu – sposobem palenia ziaren. Kawa komercyjna produkowana jest z gorszej jakości ziaren, które są mieszane z innymi, w celu uzy-skania jednolitego smaku.

Zrównoważona uprawa

Kawa specialty, którą oferują pa-larnie kraftowe, w tym LaCava, jest produkowana na mniejszą skalę, niż kawa komercyjna – nie liczy się ilość, a jakość ziaren. Dla najlepszych palarni ważne są kwestie ekologiczne i społecz-ne, takie jak fair trade czy ochro-na środowiska. Zwykła kawa

z supermarketu jest natomiast często wytwarzana w sposób masowy, bez uwzględnienia powyższych kwestii, a wręcz w duchu obojętności wobec nierównych warunków pracy w krajach Afryki czy Ameryki Południowej.

Gwarancja jakości

Zmniejszony łańcuch dostaw (najlepsze palarnie kawy ma-ją dobry, bezpośredni kontakt z plantatorami) oraz indywidu-alne podejście do każdego ziar-na stanowią gwarancję jakości kawy specialty, którą oferują pa-larnie kraftowe.

Kolejną kluczową kwestią wpływającą na jakość jest pro-ces wypalania ziaren. To sztu-ka, która wymaga wiedzy, umiejętności, doświadczenia i precyzji roastera, ponieważ każdy rodzaj ziaren jest inny i wymaga innej specyfiki wy-

palania. Odpowiednio palona kawa (a w przypadku palarni La-Cava zajmuje się tym aktualny Mistrz Polski 2022 w Roastingu – Alek Smęt, ale o nim za chwilkę) pozwala na uzyskanie pełnego, bogatego i unikalnego smaku i aromatu kawy.

Dlaczego ludzie i kawato połączenie idealne

LaCava, czyli warszawska kraf-towa palarnia kawy, a jedno-cześnie bohaterka dzisiejszego artykułu, jest jak łódź. Ale nie taka zwykła łódź, tylko raczej solidny szkuner, albo imponu-jących rozmiarów fregata, która już od 13 lat pływa po wodach dobrego smaku.

Kapitanem jest Jacek Kotow-ski, który poza trzymaniem pie-czy nad załogą, odpowiada też za stylowe etykiety produktów LaCavy. Za sterami stoi prawdzi-wy ekspert w paleniu ziaren i ak-

tualny Mistrz Polski w Roastingu i w kategorii Cup Tasters – Alek Smęt. A z nimi reszta załogi, czy-li aż dwudziestu zapalonych ka-wowych żeglarzy, którzy swoją tytaniczną pracą i pasją do ziaren sprawiają, że LaCava jest obec-nie najlepszą palarnią kraftową w Polsce. Honduras, Rwanda, Bra-zylia, Etiopia… dokąd jeszcze do-płynie załoga i co warto zabrać w rejs?

Palarnia kawy LaCava– co tu znajdziecie?

W ofercie palarni znajdziecie kawę specialty od zaprzyjaź-nionych plantatorów z różnych stron świata, w tym Kiboko, czyli kawę pod espresso z Kenii (a to dość niespotykany kraj jak na ka-wę dedykowaną pod espresso). Ofertę poszerzono o dystrybucję herbat marki Dellatea.

Poza sklepem interneto-wym, który działa głównie z my-ślą o kliencie detalicznym, LaCa-va przygotowała też propozycję dla firm – dzierżawę i wynajem ekspresów Jura i Franke. W ofer-cie są też profesjonalne szkole-nia baristyczne i wycieczki po palarni, podczas których można poznać tajniki palenia i parze-nia kawy.

Warto też wspomnieć, że LaCava to stała bywalczyni najważniejszych eventów ka-wowych w Polsce – festiwali, zawodów i innych wydarzeń branżowych. Wszystko po to, by zachęcać ludzi do sięgania po dobrą kawę.

Ziarnko do ziarnka a zbierze się…

...Mistrzostwo Polski Alka!

A teraz jeszcze kilka słów o Alku, bo nie wspomnieć o nim

byłoby trudnym do wybaczenia zaniedbaniem. Nasz Mistrz Pol-ski w kategorii Roasting i Cup Tasters – Alek Smęt, tak mówi o kawie:

– Jest ze mną od początku kariery zawodowej. Po pracy w kilku ka-wiarniach założyłem własny lokal na jednym z wydziałów UMCS. Po jego zamknięciu wyjechałem do Londynu, gdzie miałem przy-jemność pracować w najlepszych brytyjskich kawiarniach. Po nie-mal trzech latach wróciłem do kraju i rozpocząłem pracę w La-Cava jako Head Roaster. Minę-ły trzy lata i udało mi się zdobyć dwukrotne Mistrzostwo Polski 2022 – w kategorii Roasting i Cup Tasters.

Widać, że nie tylko Alkowi dobrze jest z kawą, ale i ka-wie wspaniale jest z Alkiem. Ta piękna, wzajemna relacja, wzbogacona o podróże po świecie owocuje asortymen-tem ziaren o niesamowitym profilu sensorycznym. Już wkrótce LaCava wprowadzi serię kaw inspirowanych wy-cieczką Alka do Gwatemali,

gdzie mógł bliżej poznać far-merów i nadzorować proces selekcji ziaren. Jego egzotycz-na podróż do urokliwej planta-cji La Torre przyniosła palarni dwie nowe odmiany kawy ob-rabiane metodą mytą i jedną w wersji natural. Skompono-wany przez Alka gwatemalski zestaw pokazuje, jak bardzo dzień zbioru wpływa na smak i aromat kawy oraz jak wspa-niałe w smaku są ziarna z Gwa-temali.

Czego dobregosię dziś napijesz?

Razem z załogą LaCavy zapra-szamy do zapoznania się z ich bogatą ofertą kawy specialty, herbaty Dellatea, dzierżawą najlepszych obecnie ekspre-sów do kawy dla firm i szkoleń baristycznych.

Poznaj świat kraftowej palar-ni kawy od środka i zostań na dłużej z filiżanką ulubionej kawy – czy to będzie klasyczne latte czy Honduras pod przelew – to już twój wybór.

www.lacava.pl

LaCava

czyli warszawska palarnia kawy z wyjątkową załogą

Mistrz Polski w kategorii Roasting i Cup Tasters – Alek Smęt

materiał promocyjny

12

#1 [75]  luty-marzec 2023 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

Banki, sprzedając umowy frankowe, łamały prawa konsumenckie

Praktyki banków na pol-skim rynku finansowym pozo-stawiają wiele do życzenia. Wy-nika to z niedojrzałości rodzi-mej kultury bankowej. W prze-ciwieństwie do krajów zacho-du, prywatny sektor finansowy w Polsce zaczął się kształtować na dobre dopiero w latach 90. Przyglądając się działalności wielu banków w naszym kraju, można odnieść wrażenie, że ter-min „prawa konsumenckie” jest im wręcz zupełnie obcy. Banki od wielu lat nadużywają zaufa-nia publicznego i notorycznie łamią prawo. Prowadzona przez UOKiK lista klauzul abuzywnych (niedozwolonych) w umowach kredytowych odnoszących się do usług bankowych zawiera już ponad 450 pozycji! Niemal-że wszystkie umowy frankowe oparte są o nieuczciwe mecha-nizmy waloryzacyjne.

– Banki nie informowały o re-alnych ryzykach płynących nie tyle z samej tylko fluktuacji kur-su walut obcych, co z tego, jak bardzo ryzykowne są mechani-zmy waloryzacji, które prowadzą do wzrostu całego zadłużenia mimo 15 lat spłaty tych kredy-tów. Związane jest to z kursem franka. Szczegóły tych mechani-zmów opisałem w mojej pierw-szej książce „Droga do życia bez kredytu”. Świadomość proble-mu jest coraz większa i od kilku lat w lawinowym tempie rośnie liczba pozwów frankowiczów, którzy zaskarżają klauzule abu-zywne w umowach kredytowych waloryzowanych we frankach. Należy jednak pamiętać, że nie-

dozwolone zapisy umowne znaj-dują się również w innych umo-wach i produktach oferowanych przez banki, nie tylko w kredy-tach frankowych. Coraz częściej to posiadacze kredytów złotów-kowych również pozywają swój bank – mówi Kamil Chwiedosik, ekspert ds. frankowych.

TSUEi sądy krajowe po stronie frankowiczów

Przez wiele lat niesłusznie uwa-żano, że frankowicze nie ma-ją szans w sądowych starciach z bankami. Lobby bankowe za pośrednictwem mediów przekonywało, że jedyną stro-ną odpowiedzialną za prob-lem frankowy są kredytobior-cy. Frankowicze przez wiele lat w niesłusznym poczuciu winy spłacali nieuczciwe, absurdal-nie wysokie raty kredytowe. Kamil Chwiedosik, założyciel społeczności Życie Bez Kredy-tu, jako jedna z pierwszych osób w Polsce, zauważył, że kredyty we frankach oparte są na nie-uczciwych mechanizmach wa-loryzacyjnych i zaangażował się w pomoc dla kredytobiorców frankowych.

Dzięki inicjatywie takich społeczności jak Życie Bez Kre-dytu sprawy frankowe zaczęły trafiać na wokandy sądów kra-jowych, a nawet TSUE. Najwyż-sze autorytety stojące na straży sprawiedliwości w Polsce i UE jednoznacznie potwierdziły, że mechanizmy waloryzacyjne za-warte w umowach frankowych naruszają prawa wynikające ze standardów ochrony konsu-menckiej. Przede wszystkim są

sprzeczne z dyrektywą 93/13/EWG. Wobec faktu, że umowy frankowe łamią podstawowe prawa konsumenckie, franko-wicze powinni dochodzić spra-wiedliwości w sądach. Kredyt CHF można unieważnić, prze-stać spłacać raty i odzyskać pieniądze bezprawnie pobrane przez banki. Kamil Chwiedosik od ośmiu lat pomaga kredy-tobiorcom dochodzić swoich praw. Niedawno, wraz z redak-torkami Zofią Karaszewską oraz Katarzyną Urbańską, wydał już

drugą książkę, w której przyjrzał się skutkom społecznym kredy-tów frankowych. Destrukcyjny wpływ umów CHF okazał się porażający.

Jak kredyty waloryzowane do CHF wpłynęły na życie Polaków?

Długo nie poruszano tego te-matu w debacie publicznej, ale

faktem jest, że toksyczne ob-ciążenie kredytowe oddziałuje na nasze zdrowie, samopoczu-cie, a nawet codzienne funkcjo-nowanie. Dług, z którym żyje-my unieszczęśliwia nas, pogar-sza jakość życia i zdrowia oraz zmienia nasze zachowania. Chroniczne zadłużenie wpły-wa negatywnie na umiejęt-ność podejmowania dobrych decyzji i stabilność psychiczną. Kredyt łączy się z gorszą samo-oceną, wyższą skłonnością do depresji, lęku i paraliżującego stresu.

Książka „Nasza walka o spra-wiedliwość. Uwolnieni od ban-ków” autorstwa Kamila Chwie-dosika prezentuje pierwsze opublikowane w Polsce bada-nia skutków społecznych ob-ciążenia kredytowego franko-wiczów.

Oto niektóre dane z przepro-wadzonego badania:

w 89 proc. przypadków fran-kowiczom żyje się gorzej;

87 proc. frankowiczów od-czuwa szereg negatywnych emocji (strach, rozpacz, zde-nerwowanie, panikę, irytację) w związku z rosnącymi rata-mi kredytu;

w 69 proc. przypadków kre-dyt ogranicza frankowiczom prawo do panowania nad własnym życiem;

58 proc. frankowiczów przy-znaje, że ze względu na kre-dyt pogorszyły się ich relacje z bliskimi lub rodziną;

40 proc. frankowiczów przy-znaje się do pogorszenia zdrowia psychicznego;

25 proc. frankowiczów było zmuszonych do emigracji lub przeprowadzki i nie mieszka w mieszkaniu, na które wzię-ło kredyt.

Rzecznik TSUE:Banki nie mają prawado wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.

Dodatkowe świadczenia mo-gą przysługiwać tylko franko-wiczom

Choć orzecznictwo w spra-wach frankowych jest co do zasa-dy korzystne dla kredytobiorców, to wciąż wiele pomniejszych kwe-stii nie jest jednoznacznie roz-strzygniętych. Tak było w przy-padku tzw. wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Banki dłu-go straszyły frankowiczów po-zwami odwetowymi, w których domagały się tego roszczenia.

Prokonsumencka opi-nia rzecznika TSUE rozwiała w tej kwestii wszelkie wątpli-wości. Rzecznik jednoznacznie stwierdził, że bankom nie może przysługiwać wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, ani jakie-kolwiek inne roszczenie walory-zacyjne. Ponadto podkreślił, że poszkodowani przez banki fran-kowicze mogą dochodzić szer-szego zakresu roszczeń niż zwrot wszystkich uiszczonych rat kre-dytu (wraz z należnymi odsetka-mi ustawowymi). Zdaniem rzecz-nika możliwość dochodzenia szerszego zakresu roszczeń mog-łaby zachęcać konsumentów do egzekwowania praw przysługu-jących im na podstawie dyrek-tywy 93/13, a jednocześnie sku-tecznie zniechęcałaby banki do stosowania nieuczciwych prak-tyk rynkowych w przyszłości.

Książka Kamila Chwiedosi-ka „Nasza walka o sprawiedli-wość. Uwolnieni od banków”, która zbiera rewelacyjne recen-zje, jest dostępna w sprzedaży on-line w Empiku.

materiał promocyjny

Życie Bez Kredytu

skutecznie walczy o prawa

frankowiczów

Frankowicze, tak jak wszyscy obywatele Polski oraz Unii Europejskiej, są objęci należną im ochroną konsumencką. Banki przez wiele lat nadużywały zaufania publicznego i silniejszej po-zycji kontraktowej, zawierając toksyczne dla kredytobiorców umowy frankowe. Dzięki działal-ności takich społeczności jak Życie Bez Kredytu sprawy frankowe trafiły na wokandy polskich sadów oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Najnowsza opinia rzecznika TSUEz 16 lutego 2023 r. utorowała drogę do niezwykle korzystnego orzecznictwa dla franko-wiczów.

13

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #1 [75]  luty-marzec 2023

Międzygórze odwiedziliśmy późną jesienią. Może ten brak ludzi tak na nas podziałał, a mo-że to po prostu urok tej mieści-ny, ale niespodziewany widok dwustuletnich, klimatycznych alpejskich willi pośrodku sude-ckiego lasu zrobił na nas niesa-mowite wrażenie. Zajechaliśmy w tą okolicę zobaczyć Wodo-spad Wilczki – słynący z miana najpiękniejszego wodospadu Sudetów. Mając na pokładzie śpiące dziecko, zamiast od razu iść nad wodospad, pokręciliśmy się najpierw nieco po uliczkach (właściwie to po jednej uliczce), jak się okazało, starego niemie-ckiego kurortu z XIX wieku. Po pięciu minutach jazdy, ochów i achów, musieliśmy się rozdzie-lić, bo mimo niesprzyjającej po-gody nie usiedziałam na tyłku mając takie widoki za oknem i aparaty przy boku.

Początki i lata świetności

Na stałe mieszka tu około 500 osób, do granicy z Czechami jest 9 km, a kluczową osobi-stością dla rozwoju maleńkiej osady była księżna Marianna Oriańska, żona księcia pruskie-go Albrechta Hohenzollerna. To właśnie ta przedsiębiorcza ba-beczka – co nie było tak częste w tamtych czasach – postano-wiła w 1840 roku zakupić małą wioskę zagubioną pośród la-

sów i gór (wraz z tymi górami i lasami) oraz zagospodarować ją, przekształcając w popularną miejscowość letniskową.

W Międzygórzu powstały więc pierwsze domy gościnne, gospoda i stawy z pstrągami dla przyjezdnych. Zadbano o atrak-cje: można było wynająć prze-wodnika na pobliski Śnieżnik, a nawet tragarza i lektykę – taka wczesna forma wspinaczki za-kopiańskiej w karecie z końmi.

Zwiedzającym udostępnio-no również Wodospad Wilczki

– to właśnie wtedy powstały ta-rasy widokowe połączone wy-godnymi ścieżkami i kamien-nymi schodkami, a nad samym wodospadem przerzucono sty-lowy mostek. W pobliżu zaczę-ły powstawać wille w stylu ty-rolskim, w tym siedziba samej księżnej.

Wytyczano nowe trasy tury-styczne na Śnieżnik, na którego szczycie zbudowano schronisko i wieżę. W Międzygórzu przy-bywało pensjonatów i gospód. Wszystko to doprowadziło do zwiększenia liczby odwiedza-jących to miejsce turystów i letników, co w konsekwencji pozwoliło na rozwój całego re-gionu.

Lata świetności miejsco-wości to okres międzywojen-ny. Istniało tu wówczas 10 ho-teli oraz gospód, uzdrowisko ze 100 miejscami noclegowymi oraz 15 pensjonatów. Do tego czynna była skocznia narciar-ska, tory saneczkowe, basen i kąpielisko.

Międzygórze dziś

Miasteczko do dziś zachowało swój niesamowity klimat tam-tych czasów. Przechadzając się

pośród oryginalnych willi, które nie zostały na szczęście znisz-czone podczas wojen, można poczuć się jeśli nie jak 200 lat te-mu, to przynajmniej jak na pla-nie jakiegoś filmu z epoki. Albo jak w scenerii najnowszej powie-ści naszej nobliski, Olgi Tokar-czuk – akcja „Empuzjonu” roz-grywa się w niedalekim Soko-łowsku, właśnie m.in. w starym sanatorium. Zresztą filmowcy faktycznie docenili Międzygó-rze – to właśnie tutaj nakręco-no pierwszy odcinek „Czterech pancernych i psa”.

Niektóre budynki, jak np. Willa Pepita czy Titina, prze-szły już modernizację. Inne, jak ośrodek Gigant (stworzo-ny w 1882 roku jako luksusowy kompleks sanatoryjny leczą-cy choroby płuc), dosłownie straszą. Ale ma to swój nieza-przeczalny urok: zdecydowa-nie wolę podziwiać takie okazy „w oryginale” niż całkowicie od-nowione. Z drugiej strony faj-nie, że część z nich nadaje się do

komfortowego mieszkania dla bardziej wymagających wcza-sowiczów, bo Międzygórze do dziś może stanowić świetne miejsce odpoczynku.

Cała miejscowość, co nie-stety jest w Polsce rzadkością, charakteryzuje się jednolitym stylem i spójnością architek-toniczną, a to bardzo sprzyja odpoczynkowi oczu i duszy. Pomijając kilka wyskoków ar-chitektonicznych w postaci kiosków, nowe domy raczej trzymają poziom i nie straszą przykładowymi fioletowymi dachami czy nowoczesną bry-łą. Nawet po sezonie, a my byli-śmy w końcówce listopada, jest tu gdzie zjeść (chociaż pizzeria akurat była zamknięta), gdzie spać i gdzie zakupić pamiątkę. Zimą miejscowość ożywa dzięki możliwości uprawiania sportów zimowych na pobliskiej Czarnej Górze, a latem za sprawą licz-nych ścieżek rowerowych i pięk-nych terenów do uprawiania pieszej turystyki.

Na „Szlaku Marianny Oriań-skiej” znajdziemy zabytki zwią-zane z początkami rozwoju tego miasteczka, a więc powstałe na rozkaz księżnej: Dom nad Wodospadem, Dworek Myśliw-ski, zajazd „Pod Dobrą Datą” oraz dawny młyn przekształco-ny w gospodę „Złoty Róg”.

Zdecydowanie warta pole-cenia jest wycieczka dookoła wodospadu Wilczki – z każdej strony ogromny kanion wy-gląda inaczej, a przystanek w głównym punkcie widoko-wym, dokładnie nad wodospa-dem, to bardzo niecodzienne uczucie.

Miasteczko w zimie musi wy-glądać magicznie, jak typowa, stara alpejska osada, latem zaś jest idealnym miejscem na urzą-dzenie sobie wakacji z duchami – koniecznie nocując w Ośrodku Wypoczynkowym Gigant!

Monika Chełstowska

www.pitupitu.net

POMYSŁ NA WEEKEND

Szwajcaria południa, czyli

MIĘDZYGÓRZE

Za siedmioma lasami i za siedmioma górami… Nie! Pomiędzy szóstą i siódmą górą leży sobie maleńkie miasteczko, które niemal dwieście lat temu pewna księżniczka postano-wiła zamienić w oazę tyrolskiej architektury. Schowane sprytnie w lasach i górach, prze-trwało wichry historii w niezmienionej formie i do dziś cieszy oko tych, którzy ten wyjąt-kowy zakątek Sudetów odnajdą.

Styl szwajcarski

(inaczej: alpejski, tyrolski, uzdrowiskowy) – styl architektury regionalnej, który powstał na obsza-rze Szwajcarii i został spopularyzowany w II połowie XIX w. w kurortach uzdrowiskowych krajów Europy Środkowej.

14

#1 [75]  luty-marzec 2023 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

REKLAMA

Bądź egoistą,

ZRÓB COŚ DLA INNYCH

Z podłym nastrojem każdy radzi sobie na swój sposób. Zgodnie z obiegową opinią, stereotypo-wa kobieta pójdzie na zakupy i nabędzie piętnastą, właściwie zupełnie niepotrzebną torebkę, ewentualnie sięgnie po tablicz-kę czekolady, którą zje, hodując jednocześnie gigantyczne po-czucie winy, bo przecież cukier to śmierć. Stereotypowy facet pójdzie z kumplami na piwo lub pogna na siłownię, skąd wróci do cna wyczerpany fizycznie, ale za to kipiący od zbawien-nych endorfin.

Zdrowa dawka

egoizmu?

Rozpieszczaj siebie – doradzają czasopisma. Jesteś tego war-ta – krzyczą reklamy. Wszystko to utwierdza nas w przekona-niu, że tak zwana zdrowa daw-ka egoizmu jest niezbędna, by-śmy dobrze się czuli w swojej skórze. I z pewnością jest coś na rzeczy, bo przecież sprawia-nie sobie przyjemności nie jest niczym zdrożnym. Idź na spacer, posłuchaj muzyki, pośmiej się z przyjaciółmi…

Kiedy jednak poszperać w pracach psychologów, można dotrzeć do zaskakujących wnio-sków. Okazuje się bowiem, że od skupiania się na sobie zde-

cydowa-nie lepszą metodą na po-prawianie sobie nastroju jest… zrobienie czegoś dobre-go dla innych! Tezę tę potwier-dziły opublikowane w 2016 roku badania przeprowadzone przez dr Katherine Nelson, profesor psychologii z University of the South in Sewane (Tennessee).

Co poprawia

samopoczucie

Do trwającego sześć tygodni badania zaproszono 473 ochot-ników. Zostali oni podzieleni na cztery grupy. Każda z nich miała podjąć określone działania: ro-bić coś dobrego dla świata (np.

zbierać śmieci), ro-bić dobre uczyn-ki dla konkretnych osób (np. pomagać bliskim), wreszcie sprawiać przyjemność samym sobie. Grupa czwarta miała cha-rakter kontrolny – nie otrzymała żadnego zadania, jej zadaniem było funkcjonować jak zwykle.

Przed rozpoczęciem ba-dania i po jego zakończeniu każdy z uczestników wypełnił kwestionariusz oceny samopo-czucia. Po podsumowaniu da-nych autorzy badania doszli do interesujących wniosków. Otóż uczestnicy eksperymentu, któ-rzy mieli robić dobre uczynki (niezależnie od tego, czy były one kierowane do konkretnych

osób, czy „do świata”) częściej zgłaszali poprawę nastroju niż ci, którzy sprawiali przyjem-ność sobie lub zachowywali się neutralnie. Co więcej, badani z grupy, która miała skupić się na samych sobie, nie zgłasza-li żadnych pozytywnych emo-cji i nie rejestrowali obniże-nia emocji negatywnych (APA PsycNet: https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2Femo0000178).

Jestem

dobrym człowiekiem

Wskazane wyniki zdają się za-tem potwierdzać inną obie-gową opinię, mówiącą, że tak naprawdę większość dobrych uczynków ma w jakiejś mierze motywacje egoistyczne. Robi-my coś dobrego dla innych, bo dzięki temu czujemy się lepiej.

Wystarczy przywołać do-brze nam wszystkim znany przy-kład wrzucania jałmużny do ku-beczka proszącego o wsparcie bezdomnego. Każdy kto to kie-dykolwiek zrobił, wie, że towarzy-szyło temu, czasem nawet nie do końca uświadomione, ale realne i miłe poczucie typu „jestem do-brym człowiekiem”. Może stawia to pod znakiem zapytania szla-chetność intencji (więc w końcu jesteśmy altruistami, czy nie?), ale

nie zmienia faktu, że w tym przy-padku rachunek zysków i strat jest ewidentnie dodatni – zysku-je i beneficjent, i dobroczyńca.

Jak

o sobie myślimy

O skuteczności „małych aktów dobroci” pisze też psycholog społeczny dr Raj Raghunathan z University of Texas w Austin (The Top 10 Happiness Quick-Fi-xes, Psychology Today: https://www.psychologytoday.com/us/blog/sapient-nature/201304/the-top-10-happiness-quick-fi-xes). Podkreśla on, że jednym z najsilniejszych czynników wpływających na nasze samo-poczucie jest właśnie to, jak sa-mi o sobie myślimy. Nie musimy od razu ratować całego świata, bo – jak twierdzi Raghunathan – nawet bardzo prosty i niewyma-gający wielkiego wysiłku (w tym finansowego) dobry uczynek poprawia nasze mniemanie o nas samych, a co za tym idzie może bardzo skutecznie popra-wić nam nastrój.

Coś

dla bliźnich

Może więc następnym razem, gdy będziemy w podłym humo-rze, zamiast zastanawiać się, co by nam sprawiło największą przyjemność, warto rozejrzeć się wokół i zrobić coś dobrego dla bliźnich? Czas, który spędzi-libyśmy na oglądaniu ulubio-nego serialu, poświęcić na od-wiedziny u dawno niewidzianej babci. Zrobić zakupy tej nieco zrzędliwej, samotnej i schoro-wanej sąsiadce lub zwyczajnie z nią przez chwilę porozmawiać. Pieniądze, które wydalibyśmy na shopping czy clubbing, prze-kazać na jakiś szlachetny cel.

Okazji do zrobienia czegoś dla innych na pewno nam nie zabraknie. Można wręcz powie-dzieć, że świat wokół nas dostar-cza ich w nadmiarze. Ludzi, któ-

rym wiedzie się gorzej od nas lub których los ciężko doświad-czył, nie musimy szukać daleko.

Czego

nie będziesz miał mniej

Na dobrą sprawę nawet płacąc podatki, co samo w sobie – mó-wiąc eufemistycznie – nie na-leży do przyjemności, można komuś pomóc.

Fiskus daje nam bowiem możliwość przekazania 1,5 proc. swojego podatku wybranej or-ganizacji pożytku publicznego. W tym wypadku korzyść jest po-trójna. Nie dość, że pomagamy działać organizacji pozarządo-wej nie ponosząc dodatkowych kosztów, bo te 1,5 proc. i tak musielibyśmy oddać Urzędowi Skarbowemu, to jeszcze mamy jedyną okazję, by zdecydować, na jaki cel pójdzie cząstka na-szego podatku. Trzy pieczenie przy jednym ogniu!

Uratuj jakiś świat

w prezencie

Już niedługo, jak co roku, zasią-dziemy do wypełniania naszego PIT-u. Zróbmy sobie nietypowy prezent! Wybierzmy organiza-cję pożytku publicznego, której misja jest nam bliska. Wpiszmy jej numer KRS w odpowied-nią rubrykę. Przekażmy 1,5 proc naszego podatku organizacji, która dzięki nam będzie mogła działać na rzecz potrzebujących. Wszystko to możemy zrobić nie wychodząc z domu, przy pomo-cy kilku kliknięć lub pociągnięć długopisem.

A kiedy to zrobimy, nagle fakt oddawania cesarzowi co cesarskie może okazać się wcale nie taki przykry, a podarowane 1,5 proc. podatku uwolni w na-szym mózgu taką masę dopa-miny, że poczujemy się lepiej niż Jack Ryan, który po raz kolejny uratował świat przed zagładą.

Beata Biały

Za tobą ciężki dzień. Znów goniłeś własny ogon. Po raz kolejny musiałaś zrobić tysiąc rze-czy ASAP. Szef cię objechał, kolega z pokoju wkurzył, a to, co trzeba było zrobić dziś, zro-bisz jutro lub pojutrze, bo po raz kolejny doba okazała się za krótka. Wracasz do domu, a wszystko w tobie krzyczy, że jeszcze chwila i pękniesz.

15

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #1 [75]  luty-marzec 2023

DOSTRZEGAJ I DOCENIAJ

Radość to emocja. Zaobserwuj więc swoje emocje, bo to pierwszy krok, by odnaleźć radość. Chcesz czy nie dzie-je się w tobie bardzo dużo. Wachlarz emocji jest ogromny, zmienia się ich natężenie, odczuwasz je w różnych miejscach ciała, na różny sposób. Ła-skotanie, pulsowanie, ciepło, ból, mro-wienie... Skoncentrowane, rozchodzą-ce się, promieniujące... Emocje mogą współwystępować, np. strach razem z radością, kiedy stoisz przed czymś, co jest dla ciebie ważne i wyczekiwane ale nie masz pewności co do tego, jak ostatecznie będziesz się w/z tym czuć.

Bardzo możliwe, że rozumiesz swój ból głowy czy ścisk żołądka, ale czy wiesz gdzie w ciele i jak odczu-wasz radość? Jak często jej doświad-czasz? Co sprawia, że ona się pojawia? Odpowiedz sobie na te pytania i na-staw radary na radość a będziesz czuć ją częściej.

Nie bez kozery mówi się tyle o praktyce wdzięczności, która poma-ga wyćwiczyć umiejętność dostrze-gania zdarzeń mających pozytywny wpływ na nasze życie i doceniania tego, że stały się naszym doświad-czeniem. Zatrzymuj się więc na drob-nych radościach – uśmiech nieznajo-mej, smak porannej kawy, miękkość ulubionego swetra, nowy listek kwiat-ka na firmowym parapecie, uznanie w czyichś oczach (nawet jeśli to nie szef i nie premia), komplementy, któ-re rozdajesz i otrzymujesz...

Docenianie utrwala radość w na-szej pamięci. Dlatego tak ważne jest świętowanie, które także wzmaga i wydłuża odczuwanie radości, zwłasz-cza kiedy dzielisz się nią z innymi ludźmi. Świętuj więc wspólnie waż-ne wydarzenia i rocznice – zorganizuj własne przyjęcie urodzinowe, wyjście na piwo gdy dostajesz awans, czy na plenerowy koncert, by rozpocząć lato. Inaczej mówiąc – celowo sprawiaj ra-dość sobie i innym.

WYCHODŹ DO LUDZI

Znasz pewnie powiedzenie: „dzielić smutki i mnożyć radości”. To dlate-go, że jesteśmy istotami społecznymi. Tak, ty też. Społeczność daje nam po-

czucie bezpieczeństwa i siły, wspólne działanie okazuje się łatwiejsze i sku-teczniejsze, wzajemnie się inspiruje-my i wspieramy. Gdy z tej perspek-tywy patrzysz na korporacyjną co-dzienność, to z pewnością zauważasz wiele zalet. Zwłaszcza teraz, gdy po pandemii zespoły nadal są rozpro-szone. W kontakcie z innym człowie-kiem organizm produkuje substan-cje, które mają wpływ na budowanie więzi. Dlatego tak ważne są spotka-nia, zwłaszcza bezpośrednie, kiedy nie tylko widzimy i słyszymy ale także wyczuwamy drugą osobę. Czasem na-wet mówimy, że się w nią wczuwamy odczytując jej nastroje.

Przypomnij sobie tych ludzi, przy których słońce wygląda zza chmur a nawet gdyby padało, to przynaj-mniej herbata lepiej smakuje i bu-zia sama ci się uśmiecha. Nie czekaj – biegnij do nich, stwarzaj okazje, by ich spotykać, porozmawiać chociaż chwilkę. Przy okazji ty też daj od sie-bie coś radosnego, ćwicz się w szuka-niu radości. Podglądaj te osoby, ucz się od nich takiego patrzenia na rze-

czywistość, by wyciągać na światło to, co radosne. To pozwoli ci przenieść ra-dość także na relacje z innymi ludźmi.

RUSZAJ SIĘ

Kiedy się ruszasz, głębiej i równiej od-dychasz, dotleniasz więc organizm. Lepiej także trawisz, więc i lepiej go odżywiasz. Przy czym warto wspo-mnieć, że prawidłowe odżywianie i nawadnianie organizmu ma znacze-nie dla twojej energii, zatem i ruchli-wości – jedno wpływa na drugie. Do-tlenione i odżywione ciało produkuje znane ci już zapewne endorfiny oraz inne związki, dzięki którym czujesz ra-dość, przyjemność a nawet szczęście. Jeśli ruszasz się regularnie, poziom tych substancji w organizmie utrzy-mujesz na stałym poziomie, więc rza-dziej sięgasz po słodycze i używki.

Wybierz taką formę ruchu, która daje ci radość. Nie musisz biegać jak połowa firmy, możesz uprawiać jogę czy pilates, a jeśli lubisz tańczyć, nie katuj się na siłowni, poszukaj klubu tańca. Ruszaj się we własnym tem-pie, adekwatnie do własnych możli-

wości. Chodzi o to, by dać ciału to, co lubi i co mu służy, a nie zmuszać się do ruchu i zamęczać wymyślnymi tre-ningami. Przesada zresztą ci nie służy, dlatego zwróć uwagę także na odpo-czynek (od ćwiczeń, pracy, ekranów, miasta), zwłaszcza na długość i jakość snu. Jeśli zadbasz i o te elementy hi-gienicznego życia, utrzymasz orga-nizm w dobrej kondycji i nie zabrak-nie ci energii, by się ruszać. Pamiętaj, że ruch ma być przyjemnością, a kie-dy taki jest, masz kolejne powody do odczuwania radości.

OBUDŹ CIEKAWOŚĆ

Otwórz się na nowe doświadczenia. Schematy porządkują świat, ale bywa, że ograniczają horyzont, dlatego war-to je czasem porzucić, otwierając tym samym drzwi ciekawości. Ciekawość to brak oczekiwań, a to chroni od roz-czarowań. Kiedy masz w sobie słynną dziecięcą ciekawość każdy rezultat jest równie interesujący, bo prowadzi do dalszego eksperymentowania, do kolejnej przygody. Jeśli twoje korpo-racyjne życie jest zbyt przewidywalne, poszukaj w nim nowych doświadczeń, a będziesz angażować się i czuć frajdę z tego, co robisz.

Zastanów się więc, kiedy praca na-prawdę sprawia ci przyjemność. Ja-kiego typu to są aktywności? Które zadania? Jak i z kim realizowane? Ja-kie lubisz tematy? A może jest coś, co bardzo chcesz robić, ale nie robisz – co stoi na przeszkodzie? Jeśli chcesz mieć więcej radości w pracy – zadbaj o nią. Do dzieła! I koniecznie zabierz się za to z ciekawością i... radością oczywiście.

ZNAJDŹ SENS

Sens jest związany z czymś, co jest większe niż twoje własne życie. Możesz go znaleźć w bogu, w przeznaczeniu, w zostawieniu po sobie śladu w postaci dzieci lub jakiegoś dzieła, w pomaga-niu innym... Na co dzień sens przejawia się w wartościach, którymi kierujesz się w życiu. Jeśli jesteś singlem i pra-cujesz w korpo od świtu do zmierz-chu, a ważną w twoim życiu wartością jest rodzina, to raczej trudno ci będzie znajdować radość każdego dnia. Od-najdź ważne dla ciebie wartości i kie-ruj się nimi dokonując wyborów i po-dejmując działania. To da ci poczucie, że robisz coś ważnego i wartościowe-go, łatwiej wtedy poczuć radość i częś-ciej ją dostrzegać, czyli radośniej żyć.

ZANIM UCIEKNIESZ

Radość w korpo to dobry start w ra-dość we własnym biznesie. Jeśli wiesz o co zadbać teraz, zadbasz o to kiedy uciekniesz i na pewno będziesz co-dziennie pielęgnować, bez względu na okoliczności.

Radosnego dnia!

Monika Sowińska

www.coachprzedsiebiorczych.pl

O tej porze roku zwykle odczuwamy pogorszony nastrój, brak energii, przygnębienie. Mamy silną potrzebę siedzenia pod kocem, zajadania czekolady. Winimy za to niedostatek słońca, zimno i pluchę za oknem. Jeśli chcesz cieszyć się życiem niezależnie od aury i częściej czuć radość w ciągu dnia – nic nie stoi na prze-szkodzie. Naprawdę. Wystarczy kilka kroków.

ZANIM UCIEKNIESZ

Radość

w codzienności

Monika Sowińska– coachka i mentorka biznesowa. Uczy zarzą-dzania biznesem w startupie.

Radość to emocja. Zaobserwuj więc swoje emocje, bo to pierwszy krok, by odnaleźć radość. Chcesz czy nie dzieje się w tobie bardzo dużo.

16

#1 [75]  luty-marzec 2023 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

REKLAMA

Byłyśmy umówione z Karoliną na koncert czegoś, co nazywało się muzyką alternatywną, roz-poczynał się o dziewiętnastej. Miałyśmy więc jeszcze godzinę dla siebie i planowałyśmy wy-pić piwo.

Karola siedziała przy stoliku. Gdy spojrzałam na nią, od razu pomyślałam sobie, że nie wy-glądam dobrze. Uzmysłowi-łam sobie, że Karolina zawsze przyciągała wzrok facetów. Miała długie czarne włosy, była szczupła, całkiem ładna. Ja mia-łam na sobie granatowe spod-nie, szarą koszulę i płaskie buty, a włosy związane gumką. Nija-kie ubranie idealnie nadawało się do korporacji. Zlewałam się z tłumem i nikt nie zwracał na

mnie uwagi. Tutaj nie było to za-letą. Podeszłam powoli do sto-lika. Gdy tylko mnie zauważyła, krzyknęła:

– Już jesteś!

– Hej! – odparłam, siadając na krześle obok.

– Wyjadłaś mi jedzenie z lodów-ki. – Karolina rzuciła mi groźne spojrzenie, ale wiedziałam, że tylko się droczy.

– To był nagły wypadek, a zresz-tą po co ci parówki? Jesteś na diecie.

Karolina pracowała w dziale marketingu dużego wydawnic-twa medialnego. Była bardzo ekspresyjna, przeczesywała palcami długie włosy, gestyku-lowała żywo. Odchylała głowę,

odsłaniając szyję, jeszcze bar-dziej zwracając uwagę na swój biust, i rozglądała się po sali.

– Widzisz tych dwóch gości obok baru? Przyglądają się nam – powiedziałam do Ka-roliny.

Spojrzała na nich. Obydwaj byli trochę wyżsi ode mnie. Jeden

z nich miał bardzo wysportowa-ną sylwetkę, sprawiał wrażenie, jakby biegał na długie dystan-se i jednocześnie ćwiczył masę. Patrząc na niego, przyznałam w myślach, że jest proporcjonal-nie zbudowany i bardzo atrak-cyjny. Drugi miał ciemne wło-sy i brodę, i jeśli coś ćwiczył, to

mógł to być boks wagi ciężkiej. Jednak dokładniejsze spojrze-nie ujawniło duże, nalane ciel-sko wskazujące na zamiłowanie do piwa i kebabów.

– Idę do baru, coś ci zamówić?

– Nie, ja skorzystam z toalety. Może zagadasz do nich? – za-proponowała Karolina.

Podeszłam do baru tuż obok nich. Zamówiłam lane piwo.

– Cześć – przywitał się właściciel głosu, ten wyglądający na bie-gacza (obcisła koszulka ideal-nie to podkreślała).

– Cześć – odpowiedziałam i spojrzałam w jego stronę.

– Mogę zadać ci pytanie? – Wło-sy ułożone na bok, grzywka lekko opadała na prawą stro-nę czoła. Był niezły. Zdziwiłam się, że kumpluje się ze swoim przeciwieństwem, no i że za-gadał do mnie. Zawahałam się przez chwilę.

– Jasne. – Uśmiechnęłam się szeroko.

– Czy jesteś szczęśliwa?

Miałam wrażenie, jakbym się przesłyszała.

– Słucham? Szczęśliwa?

– Tak. W skali od 1 do 10.

– Nie wiem, nie zastanawiałam się nad tym. Może tak na 6.

– Ja na 10, i czuję się zajebiście.

– Świetnie. Good for you!

– Nie wiedziałam, jak zareago-wać. Wzięłam piwo do ręki i już chciałam odejść.

– Czekaj! Nie zawsze tak było. Mam nie tylko mięśnie, lecz tak-że silną wolę i twardy charakter.

– Super! – Rany, co za wariat. Zmieszana, skierowałam się w stronę stolika.

– To jest efekt ciężkiej pracy. Jeszcze dwa lata temu nie roz-mawiałabyś ze mną...

Spojrzałam na niego i przez chwilę zastanawiałam się, co za człowiek rzuca takie teksty. Wy-sportowany, umięśniony, dbają-cy o wygląd...

– Ile ważyłeś? Sto pięćdziesiąt kilogramów? Więcej? – zapy-tałam, odwracając się w jego stronę.

– Sto dwadzieścia osiem, i patrz, jak się zmieniłem.

– Gratuluję – powinszowałam sukcesu i skierowałam się w stronę stolika.

– Daj mi kilka nocy, a też bę-dziesz się czuła na 10! – usły-szałam na odchodne.

(cdn)

Aleksandra Tabor

Fragment powieści Aleksandry Tabor pt. „VIR” – o singielce pra-cującej w warszawskim mordorze. Książka ukazała się nakładem wy-dawnictwa Novae Res.

SINGIELKA W KORPO (7)

Czy jesteśszczęśliwa?

Ania z Karoliną wybierają sie do klubu na koncert. Tam Ania poznaje wystrzałowego gościa, który pyta ją o naj-ważniejszą kwestię w życiu...

17

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #1 [75]  luty-marzec 2023

Tak, coraz więcej osób z róż-nych przyczyn mierzy się z tym problemem. Jeśli akurat jesteś szczęśliwcem, który takich predyspozycji nie ma, pewnie nie raz pomyślałeś: ale w czym problem? Wystarczy siłownia i dieta. Tyle, że nie.

Żyjemy w czasach, gdzie co-raz więcej jest pracy siedzącej i chemicznie przetworzonej żyw-ności. To niezbity fakt. Faktem jest również, że otyłość prowa-dzi do chorób. Ale otyłości NIE leczy się hejtem i „dobrymi ra-dami”, po których pulchniejsza osoba ma ochotę pójść do kibla i wywołać wymioty, bo i tak już tymi radami rzyga. Albo kupić tabletki z larwami tasiemca. Albo zacząć ćpać amfetaminę, bo po-dobno po tym nie chce się jeść. Albo okaleczyć to swoje niedo-skonałe ciało, bo te fałdy tłuszczu nie zasługują na nic lepszego niż chlastanie żyletką.

Dobra, ochłońmy.

Garść faktów

Naukowcy wyróżnili jak dotąd 52 (słownie: pięćdziesiąt dwa) czynniki wpływające na otyłość. Wśród nich można, oprócz nie-właściwego bilansu energetycz-nego, znaleźć takie kategorie jak:

czynniki psychologiczne, w tym zaburzenia odżywia-nia,

czynniki farmakologiczne – zażywane leki, w tym leki absorbowane przez płód w okresie prenatalnym (np. sterydy na podtrzymanie ciąży),

czynniki hormonalne (np. tarczyca, PCOS),

czynniki genetyczne,

czynniki chorobowe (zespół Pradera-Williego, zespół Cushinga).

Widać więc, że otyłość jest cho-robą wieloczynnikową. A także w pewnym stopniu samonapę-dzającą. Osoba o większej masie ciała ma większe zapotrzebo-wanie energetyczne, więc mó-wienie jej, że ma „przestać jeść”, jest – delikatnie mówiąc – nielo-giczne. Zwłaszcza, że ilość che-mii w dzisiejszym pożywieniu nie pozostaje bez wpływu na naszą gospodarkę hormonalną i metabolizm.

Wyobraź sobie, drogi szczup-ły czytelniku, że nagle ktoś każe ci jeść o połowę mniej tego, co normalnie. Puknąłbyś się w czo-ło? No właśnie. A osoby z nad-wagą słuchają tego na co dzień. Później zdarzają się głodówki, drakońskie diety, efekt jo-jo…

Dobre radyi nachalne pytania

Ale przecież otyłość jest nie-zdrowa – powiesz. Chyba nikt nie jest tak objęty „troską o zdrowie”, jak ludzie plus size.

Tak, otyłość jest chorobą, może być zarówno skutkiem, jak i przyczyną choroby. Maria Mamczur trafnie zauważa, że nadmierna masa ciała nie spra-wia, że tracimy mózg. I – tak – pulchna osoba doskonale wie, co to są kalorie, BMI i indeks glikemiczny. Nie jest gruba to-bie na złość, i jeśli nie pyta cię o opinię, porozmawiaj o czymś innym.

I kilka z tej serii:

Jakie zaburzenia odżywia-nia!? Wystarczy odpowied-nio się odżywiać!

Jaka anoreksja, panie dziej-ku, kiedyś tego nie było! Wy-starczy coś zjeść!

Jak możesz mieć depresję? Życie jest piękne! Ciesz się nim. No ciesz się, ale już!

Jak możesz mieć ADHD? Wy-starczy się skoncentrować!

Jak możesz mieć bezsen-ność? Wystarczy zasnąć!

Jak możesz mieć zatwardze-nie? Wystarczy pójść i zrobić kupę!

Jak możesz nie mieć pomysłu na rozwiązanie swoich prob-lemów? Musisz mieć pomysł! (Tak, już idę go wyczarować).

Ten sam poziom. Wystarczy po prostu zamknąć buzię.

„No to nie żryj tyle!”

Szanowna szczupła osobo. Jeśli ktoś nie czuje sytości, spożywa nadmierne ilości pokarmu, zaja-da stres, kompulsywnie się ob-jada, to… JEST TO NIC INNEGO JAK ZABURZENIE ODŻYWIANIA. A tego nikt sobie, do cholery, nie wybiera.

Tego typu komentarze sprawiają zwykle, że myśli pul-chnej osoby zaczynają krążyć wokół… zgadliście, jedzenia. Jeśli powiem wam: nie myśl-

cie o różowym słoniu – to jaki obraz pojawi się w waszych głowach?

„Ale po co to usprawiedliwiać i normalizować?

…to niezdrowe. Nieestetyczne”.

Osoba z nadwagą nie musi się w żadnej sprawie przed ni-kim usprawiedliwiać. Nie istnieje po to, by zaspokajać twoje po-czucie estetyki. Jest normalna, tak samo jak ty. Ciała są różne. Jedni są niscy, drudzy wysocy. Jedni są grubsi, inni chudsi. Jedni mają jasną karnację, a inni ciem-

ną. Zwyczajna rzecz. Oczywiście względy zdrowotne są ważne, ale zostawmy je samemu zain-teresowanemu i jego lekarzom.

„Wystarczy chcieć”

Być może, gdyby pulchna oso-ba poświęciła cały swój czas i energię na chudnięcie, to fak-tycznie, parę kilo by jej spadło. Ale jakim kosztem? Człowiek może chcieć bardzo wielu rze-czy, ale doba ma tylko 24 go-dziny, a mocy przerobowych też nie mamy nie wiadomo ja-kich. No i ludzie mają różne pre-dyspozycje. „Wystarczy chcieć” – słyszałam za każdym razem, kiedy okoliczności wymuszały na mnie życie sprzeczne z moim zegarem biologicznym i bardzo nad tym ubolewałam. Ale to nie ja chcę. To wy chcecie!

Maria Mamczur zauwa-ża także klasowość zjawiska. O wiele łatwiej jest zachować linię osobie, która ma czas i kasę. Może sobie pozwolić na dietę pudełkową i trenera fit-ness. Natomiast taki, dajmy na to, zmęczony kasjer, wracający z drugiej zmiany, podczas któ-rej miał kwadrans przerwy na kanapkę, teraz jest głodny. Jest późny wieczór, co mamy otwar-te? McDonaldy i kebaby!

Aha: od jedzenia, zwłaszcza niezdrowego, można się uza-leżnić.

„Wymówki i tyle”

Excusez le mot: jakie wymówki? Wymówki to ja mogę dawać, jak pracy domowej w szkole nie odrobię albo się do robo-ty spóźnię. Tobie nie obiecy-wałam, że będę szczupła. Nic ci nie jestem winna. Mogę za to szukać wymówek, żeby się z tobą więcej nie spotkać, bo jesteś dupkiem.

Johanna von Mischke

www.obywatel-wszechświata.pl

Czynniki

wpływające

na otyłość:

psychologiczne, w tym zaburzenia odżywiania,

farmakologiczne – zaży-wane leki, w tym leki ab-sorbowane przez płód w okresie prenatalnym (np. sterydy na podtrzy-manie ciąży),

hormonalne(np. tarczyca, PCOS),

genetyczne,

chorobowe(zespół Pradera-Williego, zespół Cushinga).

Te przeklęte

kilogramy

Kwestie związane z ciałopozytywnością są zwykle domeną instagramerek i prasy kobiecej. Jednak obok artykułu Marii Mamczur pt. „Grubi do bicia” zamieszczonego w „Przeglądzie” (nr 16/2022) nie mogłam przejść obojętnie. Otyłość jest wszak kwestią społeczną, bo doty-ka ponad połowy naszej populacji.

18

#1 [75]  luty-marzec 2023 WARSZAWA / WROCŁAW www.glosmordoru.pl

Jako stosunkowo młoda stażem mama mo-gę mieć jedynie wyobrażenia na temat tego, jak będą wyglądać moje stosunki z dorosłą córką. Czy będzie chciała ze mną utrzy-mać kontakt, czy może wyjedzie na drugi koniec świata, żeby tyl-ko odciąć się ode mnie? Tego nie wiem. Mogę mieć nadzieję, mogę mieć wyobrażenia. Dzisiaj naszła mnie refleksja, że na późniejsze re-lacje z dzieckiem wpływa to, jak potrafimy przyjąć jego miłość. Mi-łości nowo narodzonego dziecka nie da się porównać z niczym. Jest to najczystsza forma miłości bez oczekiwań. Za nic. Miłość partner-ska, przyjacielska jest obarczona pewnymi oczekiwaniami. Osoba nas kochająca ma oczekiwania, nawet jeżeli tego nie mówi. Pod-świadomie ma wizje siebie w tej miłości, ma wizję nas w tej miłości. Chce zaspokoić swoje potrzeby, bardzo często nieuświadomione.

Miłość dziecka jest nie skażo-na, ona jest kierowana do nas, bo jesteśmy. Nic więcej nie potrzebu-jemy robić, wystarczy że jesteśmy. Jest nam oddawana cała, dziecko oddaje się całym sobą. Ze swoją ufnością, niewinnością. Kocha nas za to, że jesteśmy i nie wie jeszcze, że w późniejszym życiu miłość jest często warunkowana. To dopie-ro zostaje mu przekazane świa-domie i nieświadomie w procesie wychowywania. No dobra poko-cham cię, ale... ale najpierw musisz

mnie wielbić, podbudować swoje ego, zrobić to czy tamto, postarać się o mnie.

Takie myślenie nie ma płci. Tak samo kobiety jak i mężczyźni mają swoje powody, aby ten ktoś zasłu-żył na pokochanie nas. Pomimo tego, że w pierwszej fazie zauro-czenia mamy poczucie fruwania, widzimy wszystko przez różowe okulary, chcemy zrobić wszystko dla ukochanej osoby. Zadajmy so-bie pytanie: czy na pewno robimy to bezinteresownie? Z mojego do-świadczenia wynika że nigdy. Już przy pierwszej kłótni odsłaniają się głębokie pragnienia. Za co tak naprawdę jest ta kłótnia? Za to, czego mi zabrakło, jakiej mojej potrzeby ta osoba nie zaspokoi-ła. Jakie moje projekcje rzutowane na tę osobę się nie ziściły…

Większej refleksji wymaga za-danie pytania: jak przyjmuję miłość dziecka. Ono obdarza nas ogro-mem miłości tak wielkiej, że czasa-mi może przytłoczyć. Czy przyjmu-jąc tę miłość taplamy się w niej (jak to kiedyś powiedziała moja córka, przytulając się do mnie, po paru dniach nieobecności: „taplam się w mamie”). Czy może zaczynamy warunkować tę miłość: no dobra, przyjmę ją, ale najpierw zjedz, śpij, nie marudź, uśmiechnij się. A dzie-cko niczego więcej od nas nie chce, tylko abyśmy przyjęli tę miłość bez warunków, za to że jesteśmy.

Bywa to trudne. Czasem rów-nież trudno sobie uświadomić,

dlaczego tak się dzieje. Dlacze-go rodzicielstwo jest tak trudne, a miało być kolorowo i tęczowo.

W dużej mierze zależy to od tego, jak bardzo kochamy siebie samych i czy uważamy, że ta miłość się nam należy za to że tylko jesteśmy. Od tego, co prawdziwie czujemy tak głęboko, w swoim sercu.

Moja rada: zacznij od procesu pokochania siebie prawdziwie, a wtedy miłość dziecka przyj-miesz w czystej formie, bez oczekiwań. Nie są to łatwe sprawy, cza-sami potrze-bujemy lat, że-by je odkryć. Myślę, że jedynym zadaniem dziecka względem nas, rodziców, jest nauczenie nas miłości własnej. Dziecko myśli, że to z nim jest coś nie tak, gdy jego miłość nie jest przyjmowana. Sądzę, że to ma przeogromne przełożenie na to, jaki stosunek do nas będzie miało w swojej dorosłości. I na sposób, w jaki będzie kochało w związ-kach partnerskich i przyjaciel-skich. Pokochajmy siebie i przyj-mijmy miłość dziecka.

Dorota Dabińska-Frydrych

Początek nowego roku to zazwyczaj moment w którym określamy plany i cele, jakie chcielibyśmy osiągnąć w ciągu najbliż-szych dwunastu miesięcy. Naj-częściej są one mocno sprecyzowa-ne, np. schudnę, bę-dę regularnie ćwiczył, zmie-nię pracę, będę oszczędzał itp. U mnie jest podobnie, ale oprócz wyznaczenia konkret-nych celów, postanowiłem so-bie coś jeszcze, może mniej precyzyjnego. W 2023 r. będę próbował nowych rzeczy. I co ciekawe, pomimo tego, że do-piero zamknęliśmy styczeń, udało mi się już wprowadzić to postanowienie w życie. Spróbowałem narciarstwa.

Tak, wiem, nie jest to wielki wyczyn, nawet dla ko-

goś z moim z peselem. Tym bardziej, że swoje pierwsze narciarskie kroki stawiałem na niemal płaskiej górce, w towarzystwie równie po-czątkujących narciarzy – tyl-ko że oni mieli po pięć i sześć lat... Na szczęście nie byłem sam, bo towarzystwa do-trzymywała mi żona i przez chwilę Jasiek, który nie za-bawił jednak z nami zbyt długo. Szybko awansował bowiem na większe górki, a finalnie nawet na praw-dziwy stok, na który można było dostać się jedynie wy-ciągiem.

Zgadza się, dla całej na-szej rodziny była to pierwsza przygoda z nartami. Szyb-ko złapaliśmy bakcyla i już planujemy kolejny wypad, prawdopodobnie pod ko-niec roku. Nie to jest jednak najważniejsze. Najlepsza była możliwość zrobienia czegoś po raz pierwszy w życiu.

Zbliżam się już do czter-dziestki (albo dopiero, zależy od perspektywy) i widzę po sobie oraz po swoich znajo-mych, że wchodzimy w etap życia, w którym wydaje nam się, że doświadczyliśmy już wszystkiego. Niby cieszymy się na wakacyjny wyjazd do ciepłego kraju, ale wiadomo – jesteśmy w stanie przewidzieć, jak tam będzie.

Nie ma już w nas tego młodzieńczego dreszczyku. Na co dzień żyjemy pracą,sprawami naszych dzieci i planami na kolejne weekendy. Dopada nas monotonia i przestajemy być głodni wrażeń.

Coraz częściej sporym sukce-sem jest przetrwanie tygo-dnia bez draki w pracy, cho-roby dziecka czy awarii auta. A gdzie emocje lub głód od-krywców, którymi mieliśmy być? Tak przynajmniej sobie obiecywaliśmy podczas nie-jednej studenckiej imprezy...

Dlatego postanowiłem zmienić podejście. Wiado-mo, stabilne życie jest dobre. Tutaj niespodzianki nie są mi potrzebne.

Chcę jednak zostawić sobie niewielką przestrzeń na rzeczy, których jeszcze nie próbowałem lub robiłem, ale rzadko i to dawno temu. Dlatego oprócz nart, na liście mam jeszcze letnie spanie w namiotach (bardzo dawno tego nie robiłem, a przy oka-zji będzie to też przygoda dla Jaśka), pływanie w otwartych akwenach (zawsze bałem się odpływać zbyt daleko od brzegu) oraz wspinaczkę górską (uwielbiałem wyjścia w góry jak byłem nastolat-kiem, a gdy dorosłem, nigdy nie było na to czasu). Jak widać nie są to szaleństwa zbyt du-żego kalibru, ale każdy może dopasować je do swoich po-trzeb. Ja po prostu mierzę siły na zamiary, w końcu mam już (prawie) 40 lat na karku.

Piotr Krupa

KORPOMAMA

Czy potrafiszprzyjąć miłość?

KORPOTATA

Próbowaćnowych rzeczy

19

www.glosmordoru.pl WARSZAWA / WROCŁAW #1 [75]  luty-marzec 2023

WARSZAWA

SBP417.03 / Hybrydy

SBP4 to rosyjski zespół indie, którego działalność twórcza od 2009 roku jest ściśle zwią-zana z Ukrainą. Członkowie grupy aktywnie wyrażają swój sprzeciw wobec obec-nej wojny i nie występują już na terenie Federacji Rosyj-skiej. Band publikuje swoje przemyślenia w mediach spo-łecznościowych i w wywia-dach. Część wpływów z kon-certów jest systematycznie przekazywana na fundusze pomocy Ukraińcom dotknię-tym wojną.

Pablopavoi NaprawdęDuży Zespół17.03 / Niebo

Rok 2023, do sieci trafia (zgod-nie z dwuznaczną obietnicą) album „Wszystkie nerwowe piosenki” grupy Pablopavo i Naprawdę Duży Zespół. War-to z tej okazji przypomnieć, że jest to przede wszystkim grupa koncertowa. Pablopavo i Na-prawdę Duży Zespół wystąpią w klubie Niebo. Tego wieczora towarzyszyć im będzie wroc-ławski wokalista Francis Tuan. Wraz z zespołem, w którego skład wchodzą Ajda Wyglą-dacz, Gabrysia Cybuch i Paweł Drygas, promować będą swój nowy album zatytułowany „Samiec omega”.

Michelle Gurevich19.03 / Proxima

Michelle Gurevich urodziła się w Toronto w rodzinie rosyj-skich imigrantów i to właśnie wschodnie pochodzenie by-ło kluczowe dla jej dorastania oraz rozwoju muzycznej karie-ry. Twórczość Michelle często porównywana jest do dokonań Leonarda Cohena, Nico oraz le-gend rosyjskiej estrady z Ałłą Pugaczową na czele, a recen-zenci określają jej klimatyczne, melancholijne nagrania jako slowcore czy lo-fi pop. Najwięk-szą popularność zyskała w Eu-ropie Wschodniej; jej muzyka często pojawia się też w filmie i telewizji. Na koncie ma pięć albumów studyjnych, z których najnowszy to „Ecstasy in the Shadow of Ecstasy” z roku 2020.

Rzabka14.04 / VooDoo Club

Rzabka to polski artysta po-chodzący z Gorzowa Wiel-kopolskiego, aktywny od 2012 roku. Początkowo jego twórczość oscylowała wokół muzyki trap, jednak z cza-sem zaczął włączać do swo-jego repertuaru inne gatunki, takie jak rave, electro, hardbass i hardcore. Duży wpływ na po-szukiwania muzyczne artysty miał jego wieloletni produ-cent Tsksomd aka Najlepszy Chłopak. To właśnie w duecie z nim Rzabka odbył swoje dwie pierwsze trasy koncertowe w 2018 roku. W efekcie zdobył uznanie dzięki niepowtarzal-nej atmosferze, jaka towarzy-

szy jego występom na żywo. Podczas pożegnalnej trasy zagra numery wybrane przez publiczność – osoby z bileta-mi będą mogły oddać głosy na utwory, które chcą usłyszeć.

Aldous Harding5.04 / Niebo

Zjawiskowa wokalistka i son-gwriterka, Aldous Harding wróci do Polski, aby ponow-nie zachwycić publiczność swoimi kompozycjami. Kon-cert pochodzącej z Nowej Ze-landii artystki odbędzie się w warszawskim klubie Niebo. Chociaż twórczości Harding najczęściej przypisywana jest łatka folk, to spłycanie jej mu-zyki do jednego gatunku jest wielkim uproszczeniem. Deli-katne utwory krążą wokół al-ternatywnego popu i muzy-ki indie z elementami jazzu. Akustyczne brzmienie czaruje dbałością o szczegóły, które są znakiem rozpoznawczym Al-dous od wielu lat. Podobnie jak występy live, podczas których panuje zawsze intymna, wręcz czarująca atmosfera.

WROCŁAW

Rat Kru24.03 / Niebo Cafe

Rat Kru balansują na granicy sztuki i kiczu, niekiedy prze-kraczając i jedno, i drugie. Odpowiedzialny za warstwę muzyczną, ukrywający się za maską szczura Rat One (zwa-

ny również Witkiem lub Wód-kiem) gwarantuje chłostę ta-necznym bitem, a znany też z solowej działalności muzycz-nej i poetyckiej Winogradzki Lew maluje fragmenty rzeczy-wistości w pobudzających wy-obraźnię tekstach. Sami swo-ją muzykę określają mianem betonowej samby, siejąc zgor-szenie i porywając do tańca na koncertach i festiwalach za-równo w Polsce (Spring Break, Tauron Nowa Muzyka, Męskie Granie) jak i tych za granicą (Tallinn Music Week, Seasplash Festival). Ich najnowszy album otrzymał tytuł „Winogrady” – na cześć dzielnicy Poznania, w której wychowali się Witek i Paweł (i w której mają swo-ją kanciapę do produkcji oraz wymyślania pomysłów a tak-że kawałek boiska koszykar-skiego).

Limboski19.03 / Nietota

Limboski wraca po zimowej przerwie z koncertami i no-wym utworem pt. „Pięść Pięk-nej Wiosny”. Piosenka zapo-wiada nową płytę, która ma ukazać się latem. Podczas wczesnowiosennych koncer-tów solowych artysta poza naj-nowszym singlem i swoimi naj-bardziej znanymi piosenkami zagra także wybrane utwory z epki „Home Tapes 2”, która ukazała się w grudniu ubieg-łego roku.

Sisi Lohman

wydawca, redaktor naczelna

Redakcja nie odpowiada za treść zamieszczanych ogłoszeń i reklamoraz może odmówić ich zamieszczenia, jeśli ich treść lub forma pozostają w sprzecznościz prawem, linią programową i charakterem pisma oraz zasadami publikacji ogłoszeń i reklam.

e-mail: redakcja@glosmordoru.pl

https://glosmordoru.pl

Bezpłatna gazeta dla korpoludków żyjących na ASAP-ie!

Maciej Wełyczko

redaktor naczelny

wydanie Warszawa / Wrocław

Informacje z „Głosu Mordoru” są analizowane przez Press-Service Monitoring Mediów

Tomasz Turek

redakcja i łamanie

Igor Kałuża

skład graficzny

Edycjawrocławska:

FB: @glosmordoru

Z lekkością o seksie!

8 marca, godz. 17,Dom Kultury Śródmieście, ul. Smolna 9

Bezpłatna konferencja w gronie niezwykłych babek.

https://waw4free.pl/wydarzenie-102157-z-lekkoscia-o-seksie

„Sceny z życia szkoły nr 37 im. K.I. Gałczyńskiego” – grupa teatralna Mumio

9 marca, godz. 18:30,PROM Kultury Saska Kępa, ul. Brukselska 23

Premiera zarejestrowanego spektaklu. Po emisji spotkanie z członkami Teatru Mumio.

https://waw4free.pl/wydarzenie-102547-sceny-z-zycia-szkoly--nr-37-im-k-i-galczynskiego-grupa-teatralna-mumio

Festiwal Roślin na PGE Narodowym

11-12 marca 2023, Stadion Narodowy

Największy w Polsce targ roślin doniczkowych

https://waw4free.pl/wydarzenie-101924-festiwal-roslin-na-pge--narodowym-wielki-market-roslin

Wieczór komedii: Dżem impro #163

12 marca, godz. 17, Okrzei 26, Centrum Zarządzania Światem

Przeżyj przygodę z najbardziej niezwykłą formą komedii – impro.

https://waw4free.pl/wydarzenie-102261-wieczor-komedii-dzem--impro-163

Wyprzedaż Garażowa w Galerii Północnej

19 marca, godz. 12, Galeria Północna, Światowida 17

Zapraszamy na trzecie w tym roku wydarzenie z cyklu organizo-wanego przez Galerię Północną i Wyprzedaż Garażową!

https://waw4free.pl/wydarzenie-102511-wyprzedaz-garazowa-w--galerii-polnocnej

LET’S GO OUT

Odkrywaj wydarzenia

i kupuj wygodnie bilety

w aplikacji GoOut i na GoOut.pl

Szczegóły, inne wydarzenia oraz ewentualne zmiany znajdziesz nahttps://waw4free.pl

WAW4FREE

PRZEDWIOŚNIEMAMY GRATIS

NA MIEŚCIE